ماچ قەدەغەنە!!

 عبدالرحمن بامەرنی

قەدەغەكرنا ماچان د كومەلگەهەكێ‌ وەكی یێ‌ مەدا، موسلمان، عەشاییری، داخستی، نە تشتەكێ‌ نوی و ڤەشارتییە و هەمی كەس ژی رێزێ‌ لێدگرن و هەمی دزانن ماچ یا قەدەغەكرییە. ماچكرنا ئەز ژێ‌ بەحسدكەم ژی، ماچكرنا دناڤبەرا كور و كچان، ژن و مێران و دناڤبەرا هەردوو رەگەزاندا و زێدەتر دناڤبەرا دوو خوشتڤیاندا.

 هەر چەندە تشتێ‌ ئەز راكێشایمە ڤێ‌ نڤیسینێ‌، نە ئەو جورێ‌ ماچێیە یێ‌ من بۆ ئیشارەت دایی، بەلكو وێنەیەك بوو، ئەگەر یێ‌ شاش نەبم، ل سەر (فیس بوكی) ب بەرچاڤێن من كەفتبوو، وێنێ‌ زاروكەكی بۆ ل سەر (مەلكێ‌) ل بەر وی هاتبوو نڤیسین ماچ قەدەغەنە. (مەلك: كراسەكێ‌ بەرسینگی یە و ب ستویێ‌ زاروكیڤە دكەن ددەمێ‌ خوارنێدا). براستی نڤیسینەكا گەلەك، سەرنج راكێش بوو، چنكو تشتێ‌ ژ هەمیێ‌ زێدەتر زارۆكی لبەر مرۆڤی شرین دكەت و دەما مرۆڤ دهەلگریت، مرۆڤ حەز دكەت ماچ بكەت. ئەڤ ماچكرنا هەنێ‌ ژی زێدەترین وەفاداری و نیشانا خوشتڤیاتیێ یە دناڤبەرا دوو مرۆڤاندا، ئەڤە ژی هەر ژ پەیدابوونا مرۆڤایەتیێ‌ سەرهلدایە هەر ژ خولقاندنا ئادەمێ‌ باب و دەیكا حەوا، كا چاوان خودێ‌ حەوا دەیك ژ ناڤ پراسیێن ئادەمی دروستكریە و ژ هینگێ‌ وەرە، مروڤ هەست دكەن كو وی بەشەكێ‌ دی یێ‌ هەی، ب هەمبێزكرنێ‌ و خو دئێك وەركرنێ‌، مرۆڤ ئارام دبیت.

جهێن شونەواری و پیرۆزێن پارێزگەها دهۆكێ مەرقەدێ (پیر هەمەد) ل گوندێ نسرا وەك نموونە

 دیڤچوون: عبدالرحمن بامەرنی

ل دهۆكێ چەندین جهێن شونەواری و پیرۆز لێ هەنە، ئەگەر چاڤدێری و سەخبێری بۆ بهێتەكرنێ، سالانە ب سەدان كەس ژ دەرڤەی باژێری دێ سەرەدانێ بۆ كەن و ژبەر گرنگیا ڤان جهان چ وەك شونەوار یان پیرۆزی یان بیروباوەر، دێ هەولدەین مە گەریانێن بەردەوام بۆ ڤان جهان هەبن و ڤەكۆلینێ ل سەر بكەین و مێژوویا وان جهان بەرچاڤ بكەین و بزانین گوندی و خەلكێ خوجهێ وان بۆ چ دبێژن.

ئێك ژڤان جهێن پیرۆز، یێن ب كەساتیەكێ ڤە گرێدایی و بەردەوام خەلك سەرەدانێ بۆ دكەن، (پیر هەمەد)ە و گورێ وی دكەڤیتە گوندێ نسرا ل دەڤەرا ئەتریش ل رۆژهەلاتێ باژێرێ دهۆكێ و ژبەر ناڤ و دەنگیا پیرێ هەمەد و ئایا پیرۆزیا ڤی كەسی د چ دایە؟ بوچی خەلك سەرەدانا سەر گورێ وی دكەن و گوندیێن ڤی كەسی چاوان بەرێخوە ددەنە ڤی كەسی و ئایا رێورەسمێن تایبەت ب وی ڤە هەنە یان نە؟ ئەڤە هەمی ئەو پرسیارن یێن نڤیسەر (حامد نسری) د پەرتووكا (گوندێ نسرا)دا بەحسكرین. كو بەشەكێ ڤێ پەرتووكێ بۆ ڤی كەسایەتیێ ب ناڤێ پیر هەمەد یێ تەرخانكریە و دیسان بەشەكێ پێزانینێن مە ژ هندەك كەساتیێن گوندی بخوەنە.

عەبدولرەحمان بامەڕنی: ژیان یا جوانە و ئەگەر مرۆڤ حەز بکەت دێ جوانتر لێ کەت

دیدار: جەگەر کەمال ڕێکانی/ گوڤارا بادینان ھژمار 14

عەبدولرەحمان تەیب ئەحمەد یێ بەرنیاس ب عەبدولرەحمان بامەڕنی ژ بلی کارێ نڤیسینێ وەک نڤیسەر، د ھەمان دەم دا ئەو ڕۆژنامەڤان و چيڕۆكنڤیس و دیزاینەرەکێ چالاک و دەستھەل و ژێھاتی یە ژی،کەسەکێ خزمەتخۆش و جوامێرە، ل سالا ٢٠٢٤ێ وەک بەرپرسێ نڤیسینگەھا ڕۆژنامەیا چاودێر ھاتیە دانان، ل سالا ٢٠١١ێ بوویە سەرنڤیسەرێ گۆڤارا (چاڤدێر) تا سالا ٢٠١٤ێ، ل سالا ٢٠١٧ێ بوویە ئه‌ندامێ دەستەکا نڤیسینێ ل ڕۆژنامەیا (صباح کوردستان) تا ھاتنا پەتایێ کۆرۆنایێ و ژ بلی ڤان ویستگەھان، ڕۆژنامەیەکا ئەلکترۆنی ب ناڤێ (کەڤرۆکا) دەردئێخیت و (٤) ژمارە ژێ دەرکەفتن و ئێکەم ڕۆژنامەیا ئەلکترۆنی بوو و ھەر ژ سالا ٢٠٢٤ێ و بۆ ماوێ ١٩ سالان نوینەرێ بنگه‌هێ رۆناکبیریێ گەلاوێژ بوویە و سالانە ل دھۆکێ وان (٣) سەرکەفتی ھەبوون د بوارێن (شعر و چيڕۆك و ڤەکۆلین)ێ دا بۆ فێستیڤالا نێڤدەولەتی یا گەلاوێژ و وی سەرۆکاتیيا شاندێ بادینان دکر، بۆ ئاگه‌هداربوونێ ژ كار و خه‌باتێن وى، بادينان ئه‌ڤ چاڤپێكه‌فتنه‌ ل گه‌ل كر.

هونەرێ نیشادانێ د كورتەچیڕۆكا (خانەنشینەكا ڤاژی!) دا

عبدالرحمن بامەرنی

كۆڤارا پەیڤ كو ژلایێ ئێكەتیا نڤیسەرێن كورد تایێ دهۆكێ دەردكەڤیت، د هەر ژمارەیەكێ دا چەندین كورتە چیڕۆكان بەلاڤ دكەت و ل گەل ژمارە (103) ژ كۆڤارێ، كورتەچیڕۆكەك ب ناڤێ (خانەنشینەكا ڤاژی!) هاتیە بەلاڤكرن، كو ژ لایێ چیڕۆكنڤیس (شێرزاد نایف) ڤە هاتیە نڤیسین. چیڕۆك بەحسا سالێن نۆتان و دروست باژێرێ دهۆكێ دكەت. د سالێن نۆتان ژی دا، هەر تشت یێ جودا بوو، سەرهلدان دروست ببوو و حوكمەتا ئیراقێ ژ باژێرێن كوردان هاتبوو ڤەكێشان و بۆ ئیراقەكا كەفتییە بن ئابلۆقا ئابووری یا ئەمریكا و هەڤپەیمانێن وێ، باژێرێن كوردان ژی دگەلدا بوون و ئەڤە ژبلی ئابلۆقەكا دی كو ئیراقێ ب خوە دروست كربوو، كارەب نەبوو، سۆتەمەنی نەبوو، ئیراقێ دامودەزگەهێن خوە ڤەكێشابوون و هەر تشت نەبوو، هەر تشت یێ گران بوو و ئەڤێن من گۆتین، نموونەیا هووردەكاریێن وان د ڤێ كورتەچیڕۆكێ دا بەرچاڤ دبن، بەرچاڤكرنەك خوە دێ هزركەی چیڕۆكنڤیسی سەنگا خوە یا دایە سەر هندەك هووردەكاریان و یێن رێزكرین، دا بشێت دیمەنەكی ژ ڤان سالان و ڤان نەخۆشیان بەرچاڤ بكەت، تایبەت بۆ نفشێ نوی ئەڤێن ئەو سال نەدیتین و نەزانن كانێ هەرێما كوردستانێ یا نوكە ئەم تێدا، د چ قووناغێن سەخت دا دەرباز بوویە، هەتا ئەڤ چارچۆڤە ب خوە ڤەگرتی.

مەزاختن و بارگرانیێن جەژنێ

عبدالرحمن بامەرنی

سال یا تژییە ژ سەرسال و هەلكەفت و جەژن و بوونێن گرنگ و هەر ئێكێ ژڤان ژی، رێورەسمێن خوە یێن تایبەت هەنە. لێ هەردو جەژنێن رەمەزانێ و جەژنا قوربانی، زێدەتری هەمی جەژن و بیرەوەری و هەلكەفتێن دی، پارە تێدا دهێتە خەرجكرن و ئەڤ هەردو جەژنێن هەنێ، تایبەتن ب ئایینی ڤە و ژبەركو ژی زێدەتریا كوردان ئایین موسلمانن و ژبەركو ژی ئەم نێزیكی جەژنا قوربانی نە، دێ هەولدەین نیڤسكێ گوتارا خوە كورتبكەینە سەر ڤێ جەژنێ و ئەڤ مەزاختیێ خەلك دكەت.

وەك دیار ل ڤان هەردو جەژنان خەلك بەرەڤ كرینا تشتان دچیت، جلۆبەرگێن نوی بۆ زارۆكان و كرینا شریناهیان و نووكرنا مالێ، هەر چەندە ل جەژنا نەورۆزێ ژی كو دبیتە سەرسالا كوردی، خەلك جلكان دكریت و تایبەت جلكێن كوردی و خوە بەرهەڤدكەن بەرەڤ سەیرانان بچن،

وێنەكرنا ئازارێن ژنان ب قەلەمێ ژنەكێ.. كۆرتە رۆمانا (پەیڤێن زیندانكری) وەك نموونە

عبدالرحمن بامەرنی

دەما ئەم بەحسێ ئەدەبێ ژنان دكەین، ل دەستپێكێ دڤێت بزانین تشتەكێ ھەیی ژنان ژ زەلامان جودا دكەت و ئەڤ جوداھیێن ھەنێ ب گەلەك شێوەیان ددیارن. لێ ئەم دێ زێدەتر ل سەر لایەنێ (دەروونی و رەفتارێ و دەربرین)ێ راوەستین. ھزركرنا ژنان جودایە ژ ھزكرنا زەلامان، رەفتارێن ژنان جودانە ژ رەفتارێن زەلامان و دەربرینا ژنان ژی جودایە ژ دەربرینا زەلامان و ژڤی روانگەی، ئەم دێ ل سەر ئەدەبێ ژنان راوەستین، وێنەكرنا ئازارێن ژنان ب قەلەمێ ژنەكێ.. و مە كورتە رۆمانا دكتورە نەفیسایێ (پەیڤێن زیندانكری)، بۆ بابەتێ خوە وەك نموونە وەرگرتییە.

ئەی ئای ژی ھات و تو نەھاتی

عبدالرحمن بامەرنی

سەردەمەكی پەیڤا تو نەهاتی ببوو ترێند، تایبەت تەخا عاشقان، تو نەهاتی ب هەر تشتیڤە گرێددان، مەبەست ژێ نامەیەكا ڤەكری بوو ژ بۆ هەڤالێ/ا خوە و ئەڤ نەهاتیا ئەز ژێ بەحسدكەم نە ترێندا جاران یا عاشقانە، بەری چەند رۆژان بوو هەڤالەكێ من وێنەكێ خوە بۆ من فرێكر، بەدلا وی یا جوان بوو و بویانباغا وی ژی سنجەقەك د بەررا بوو، نموونا كەشخەیێ بوو و ستایلەكێ جودا ب كاروكۆكێ وی دابوو و فرێكرنا وێنەی نە ژ بەر وێ بەدلێ و گوهۆڕینا ستایلی بوو، ئەو ب خوە تێرا خوە یێ كەشخەچیە، لێ دیمەنێ ل پشت وێنەیی باژێرێ ئستەنبوولێ دیاردكر و دڤیا بێژیتە من ئەز یێ ل ئستەنبوولێ، مە هەردووكان پیچەكێ بەحسا هەمی شیان و سەیرو سەمەرێن (ئەی ئای) و پێشكەفتنێن تەكنەلۆژیا نوی كر.

بۆ پرۆژێ رووناكی، دیڤچوونێ بكەن خەلكی سزا نەدەن

عبدالرحمن بامەرنی

پروژێ رووناكی یێ شیایی ژ چەندین روویانڤە كێشێن كارەبێ كێم بكەت، وەك نەهێلانا موەلیدێن ئەهلی و بلندكرنا سركێتی و پیسكرنا ژینگەهێ، لێ ئەڤە هەمی ب هەروە نەبوویە و هاولاتی یێ كەتیە ل بەر هەلبژاردەیا یان دێ سەرێ هەیڤێ بهایێ مەزاختنا كارەبێ دەی یان دێ كارەب ل سەر تە هێتە برین و ئەز بەحسا گرانی یان ئەرزانیا بهایێ یەكەیێن كارەبێ ناكەم، لێ هەر كەسێ دیڤچوونێ بكەت و لدویڤ داتایێن دهێنە بلاڤكرن بنێریت، دهۆكێ پەرامبەر پارێزگەهێن دی، زێدەتریا گازندەیان هەیە و ئەگەر رێژا بهایێ بۆ مالان دهێت ژی بەراورد بكەین، بهایێ مەزاختنێ ل دهۆكێ زێدەترە و شوونا دیڤچوون بۆ ڤێ جوداهیێ بهێتەكرنێ و بۆچی ئەڤ بهایێ زێدە؟ دێ بینی هاولاتی هاتنە سزادان، چ ئەو سزادانا هەنێ ب برینا كارەبێ بیت یان وەرگرتنا پارێ زێدە و چاوان مە دهەیڤا بوریدا دەنگێ نە رازیبوونێ دیت و خوپیشاندانێن خەلكی و چاوان دو چالاكڤان هاتنە زیندانكرن و تا نوكە ژی دەستەسەركرینە و ئەڤە ژبلی گوهورینا رێڤەبەرێ گشتییێ كارەبا پارێزگەها دهۆكێ.

بەرازێ مرۆڤ

عبدالرحمن بامەرنی

ما بەراز دھێلیت. ئەڤە بەرسڤا من بوو ژ بۆ ھەڤالەكی، دەما گوتی تو چاڤێ خوە ددەیە رەزێ خوە، چاڤێ خو نادەیێ؟ ئەو بخوە نە ھەڤالێ منە، بەلكو دۆستەكێ نزیكێ بابێ من بوو. گوت، ل سەر دەمێ مە زیانێن بەرازی دناڤ رەزاندا دكێم بوون، دەما مە بەرازەك كوشتبا ژی، فەلا گوشتێ وی ژمە دكری و پارێ فرۆشتنێ، زیانا مە قەرەبوو دكر. من گوتێ مام، ئەو دەمێ وە بەراز دكۆشتن، وە بەرھەمێ رەزێ خوە دخار، نوكە ھەر كەسەكێ بەرازەكی ب كۆژیت دێ (500) ھزار دیناران سزای دەت و یێ دوو بەرازان ب كۆژیت دێ ملیون دیناران ھێتەسزادان؟

هەڤسەنگیا هێزێ یان لەنگیا هێزێ؟

عبدالرحمن بامەرنی

سیاسەت ل هەرێما كوردستانێ، ل سەر هەڤسەنگیا هێزێ یا دابەشكریە. لایەنێن ڤێ هەڤسەنگیێ ژی، هەر ئێك ژ (یەكێتی نیشتیمانی و پارتی دیموكراتی) كوردستانن و ئەڤە ژ سەرهلدانێ وەرە، ئەو هەردو حزب حوكمرانیێ ل هەرێما كوردستانێ دكەن و تشتێ بالكێش دڤێ هەڤسەنگیێدا، هلكشان و داكێشانا ڤێ هەڤكێشەیێ یە، دەما لەنگی دكەڤیتێ، پەیوەندیێن وان تێكدچن، ل بەر ئێك دبنە رەشە و ماكینێن وان یێن راگەهاندنێ دكەڤنە بەرامبەری ئێك و تەخوینكرنا ئێكودوو ب سەرێ خوە و تشتێ سەیر، سەركردەیێن ڤان هەردو حزبان ژی دڤێ هەڤكێشەیێ دگەهن و چ لایەنەك بێی لایەنێ دی نەشێت دەستهەلاتێ ل هەمیا هەرێما كوردستانێ بكەت.

ئالۆدەبوونا كڕینا تشتان ب قست

عبدالرحمن بامەرنی

بەری بچمە سەر بابەتێ من دڤێت بنڤیسم، ئەز دێ بەحسا دو كەسان كەم، چاوان بووینە ئێخسیرێ قستان و تشتێ سەیر، پێڤەنەچوون ژی. ئێك ژوانان رۆژەكێ هاتە دەف من و گۆت من دڤێت بوچوونا تە ل سەر بابەتەكی وەربگرم؟ بۆ زانین ئەڤ كەسە مامۆستایە و لێ وەكو دیار مووچێ وی نەدشیا پێدڤیێن وی بەردەست بكەت و دڤیا بێژیتە من ئەز دێ چمە كۆمپانیەكا فرۆشتنا ترۆمبێلان ب قست ددەن، ئەو بچیت ترۆمبێلەكێ بكریت و ژ بهایێ وێ ئەرزانتر و بفرۆشیت و ب پارێ وێ بچیت دكانەكا فرۆشتنا زەرزەواتی ڤەكەت. بیرۆكە ب خوە یا جوان بوو، پارەك دێ كەڤیتە بەردەستێن وی و دێ شێت كارێ دویێ ژی د بەر مامۆستایا خوە راكەت و دێ ژیانا وی باشتر لێهێت. لێ من ئێخستە بەرپرسیاران، ژبلی ئەڤا تە گۆتی كو دێ داهاتەك بۆ تە پێڤە هێت،

چاڤدێریكرنا درامایان و بەرسڤدانا دەمارگیران

عبدالرحمن بامەرنی

ژ نەبوونا درامایێن كوردی یان كێمیا درامایێن كوردی ل سەر كەنالێن كوردی و بۆ تژیكرنا ڤێ ڤالاهییێ، كەنالێن مە پەنایێ دبەنە بەر دوبلاژكرنا درامایێن بیانی و بۆ ڤێ ژی درامایێن توركی ل پلە ئێك دهێن و پاشی درامایێن عەرەبی و یێن وەلاتێ كوریا و تا ڤێرە رەنگە ئەڤە مافەكێ ئاسایی بیت بۆ ڤان كەنالان، خوە ئەگەر كەلتورێ مە ژ كەلتورێ وان یێ جودا بیت، رەوشت و تیتالێن كوردی ژ یێن وان نەتەوان دجودا بن و رەنگە ژی بۆ بینەری خۆش بیت ئەو ل ڤان درامایان بنێریت، ل بەرنامەیەكێ بەلگەیی یێن وەلاتێ چینێ یان وەلاتێ هندێ یان ل زەریا و دەریا یان ئەڤ گیانەوەرێن دبنێ زەریایاندا دژین. هەر دیسان بۆ مرۆڤی خۆشە مرۆڤ ل فلمەكێ هندی یان یێ مەكسیكی بنێریت، ژبەركو مرۆڤ هندەك دیمەنێن دی و ژیانەكا دی دبینیت و هندەك رەوشت و تیتالێن دی و سروشتەكێ دی دبینیت.

پێكنەكرنا ئێك یان قەبیلنەكرنا ئێك

عبدالرحمن بامەرنی

بەرەیێ جودا تشتەك نینە ژنوی سەرھلدا بیت، هەر ژ سەردەمێ قابیل و ھابیلی وەرە ئەڤ هەڤركیێن هەنێ بەردەوامی هەبووینە و ل سەر ئاستی تاكی نەماینە و ئێدی ژ كەسەكی بووینە دو كەس و بوینە چار كەس و تا بنەمال بخوەڤە گرتین، عەشیرەت و دەڤەر و وەلات و ئێدی ڤان بەرەیان ناكۆكی بدویڤ خوەرا كێشان، شەر و شور ژێ دروست بوون، تالانكرن، كۆمكوژی و دروستبوونا بەرەیێن جودا ئەگەر ددەمەكیدا بتنێ ڤێكنەكرن بیت، ئێدی بیركرنێن جودا و ئاراستەیێن جودا و بەرژەوەندیێن جودا بوونە بابەتێن مەزن و كێشە ژێ دروستبوون و خو فەرزركرنێ ژی خوە ب سەردادا و بابەت ل جوداھیان بتنێ نە راوەستا، بەلكو رەدكرن ھات و ئەنجامێ قەبیلنەكرنا ئێك، هەمی دەرگەھێن لێكنزیكبوونێ ژی دگەل خوە دادئێخیت.

ڤێجارێ ژی پارێ چایا مە گەھشت/ كورتەچیرۆك

عبدالرحمن بامەرنی

تو د سیكا دھۆكێدا دەرباز بی و پەرتووك ل بن كەفشێ تەبیت، دێ دەھان چاڤ لدویڤ تە خشیێن و من ھەست بڤێ چەندێ كر و ھەڤالێ من ژی ئەڤە تێ ئینادەر. چایخانەك ل سەرێ مەحەلا قەرەچان یا ھەی، ئەز و ھەڤالێ خوە ل سەر تەختەكێ وێ روونشتین و مە گازی دو چایان كر. زەلامەكێ د دەھكێن خوە یێن حەفتییان دابوو، خوە نزیكی مەكر و گوت یێ پەرتووكێن وە ببینیت دێ ھزركەت ھین مەلانە. پێڤەچوو و گوت: "ئەگەر ئەز پرسیارەكێ ژ ھەوە بكەم وەك ھین خواندەڤان، دەما ئەز دمرم ئەز چ دگەل خوە بەمە ناڤ گورێ؟".

ڤەگێڕ د كورتەچیڕۆكا (سێنیكا بێھیڤیبوونێ) دا/ كورتەچیرۆك

عبدالرحمن بامەرنی

ئەڤ ڤەگێڕێ ئەز ژێ بەحسدكەم، ئەو كارەكتەرەیە یێ ل سەر ئەزمان و لڤین و دانوستاندنێن وی/وێ كورتەچیڕۆك دھێتە نڤیسینێ و كی ڤی ڤەگێڕی دەست نیشاندكەت و ڕۆلێ پێددەت، پێنەڤێت چیڕۆكنڤیس ب خوەیە. د خواندنا ھەر كورتەچیڕۆكەكێ دا، دوماھییەك یا ھەیی و پرانییا جاران كورتەچیڕۆك ب تیرەكێ ڤە دچیت، بەری تیر ژ كڤانێ خوە ب دەركەڤیت، دڤێت ئاراستەیەك ھەبیت و ھەر ژ دەستپێكا نڤیسینا كورتەچیڕۆكێ دڤێت ئاراستەیێ وێ تیرێ یێ دروست بیت و ئەڤە ژی ل سەر چیڕۆكنڤیسی ب خوە دمینیت، ئایا دێ ڤێ تیرێ ب چ ئاراستەڤە بەردەت و دیسان د كورتەچیڕۆكێ دا گرنگە بزانی دێ چاوان كار ل سەر ڤەگێڕانا خوە كەی، شێواز گرنگە و بابەت گرنگە و تەكنیكا نڤیسینێ گرنگە و یا كورتەچیڕۆكێ دئینتە پێش ژی، پرانیا جاران قفلا وێ ب خوەیە و چەند قفلكرنا چیڕۆكەكێ شیابیت ئارمانجا چیڕۆك پێھاتیە نڤیسین بلەز ب ھنگێڤیت، ئاسۆییێن ڤەكری ل بەر خواندەڤایی بھێلیتە ڤەكری، دێ خواندەڤا زێدەتر ب وێ چیڕۆكێ ڤە ھێتە گرێدان.

د 128مین سالڤەگەرا رۆژنامەڤانیا كوردیدا

عبدالرحمن بامەرنی

ساخكرنا بیرەوەریەكا وەك سالڤەگەرا رۆژنامەڤانیا كوردی، ساخكرنەڤەیەك نینە بتنێ ئەم چەند شەمالكان رێز بكەین و د رێورەسمەكیدا پفكەینێ و هەو. نەخێر، پێدڤییە هەر چنەبیت ئەم هەلسەنگاندنێ بۆ بكەین، دڤێت ئەم ڤێ پرسیارێ ژخوە بكەین، ئەڤرۆ ئەم ژ رۆژنامەڤانیا كوردی ل كیڤەینە و هەر هەرێما كوردستانێ بتنێ وەك نموونە وەربگرین و بابەتێ خوە ل سەر بنڤیسین.ئەو رۆژنامەڤانیا مە هەیی، ئایا ئەم دشێین بێژینێ رۆژنامەڤانیا كوردی، كو رۆژنامەڤانیەك بیت دەربرینێ ژ هەمی پێكهاتە و بیرۆرایێن جودا بكەت؟ نەخێر، دبیت یا دروستتر ئەم بێژینێ رۆژنامەڤانیا حزبی دێ یا گونجایتر بیت، ژبەركو ئەگەر چاڤدێریەكا دروست بۆ بكەین، ئەو رۆژنامەڤانیا هەنێ ملكەچی حزبان بوویە و ئەگەر مە نیمچەیەكا رۆژنامەڤانیا ئازاد هەبیتن ژی، نەشیاییە دەربرینێ ژ هەمی تەخ و چینەكێ بكەت.

كەنگی مرۆڤ بتنێ دمینیت؟!

عبدالرحمن بامەرنی

تشتێ بۆ من خۆش، دەما ئەز بۆ گوشا بیناھی ل رۆژناما ئەڤرۆ دنڤیسم ئەوە، ئەز ددانم ئەڤە دووماهی نڤیسینە دكەڤیتە بەر چاڤێ خواندەڤایی، ئەڤێن حەزا خواندنێ هەین و ئەڤێن رۆژنامێ دگرن و لاپەران د قولپینن و دووماهی لاپەر و دووماهی بابەت ژ رۆژنامێ دێ ئەڤ گوشە بیت. ئەز دگەل خوە دبێژم، دڤێت ئەڤ گوشە ب هەمی رامانا خوە، گوشەیەكا ئەدەبی بیت و یا ڤالا بیت ژ جوامێریێ (تەوازعێ). ئەگەر هێشتا روهنتر بێژم، چاوان ئەز بۆ هەڤالەكێ خوە یێ نزیك بەحسا بیرهاتنێن خوە دكەم، بەحسا ڤەگێرانێن خوە، بەحسا گەریانێن خوە و سەربورێن خوە دكەم، ئها هۆسا، خواندەڤایێن ڤان نڤیسینان ژی ببنە ئەو هەڤال، بۆ من گرنگ نینە ئەز وان ناس بكەم و ئەم پێكڤە روینینە خارێ، ئەو مەزن بن یان بچویك و ل چ ئاست بن. گرنگ بۆ من ئەڤ تشتێ ئەز دنڤیسم، هندەكێن دی بەشداریێ دگەل مندا بكەن و ببنە بەشەك ژ بیرهاتنێن من.

نزار ئامێدی بۆ سەرۆكێ كومارا عیراقێ؟!

عبدالرحمن بامەرنی

ھەلبژارتنا بەرێز نزار ئامێدی وەك سەرۆكێ كومارا عیراقێ، تشتەكێ چاڤەرێكری بوو و بۆ ھەمیان یا روون بوو، كو دناڤ پەرلەمانێ عیراقێ دا ئەو دێ دەنگان ژ هەمی ركابەرێن خوە زێدەتر ب دەستڤەئینیت و ئەڤە چێبوو. وەكو دیار، هەر سێ پۆستێن دیار ل عیراقێ، پۆستێ سەرۆكێ ئەنجومەنێ نوینەرێن عیراقێ و پۆستێ سەرۆك كۆمارێ عیراقێ و پۆستێ سەرۆكێ ئەنجومەنێ وەزیران، ئێك لدویڤ ئێك دھێت و تا حكومەت دھێتەپێكئینان، ل بەراھیێ دڤێت سەرۆكێ پەرلەمانی دناڤ پەرلەمانیدا بهێتە هەلبژاردن و ئەڤە بەری پێنج هەیڤان ھاتە روودان و كەسەكێ عەرەبێ سوونە بۆ سەرۆك پەرلەمانێ، ئەو ژی بەرێز (هەیبەت حەلبووسی) بوو و دا كو حكومەت بهێتە پێكئینان، دڤێت سەرۆكێ كومارێ بهێتە هەلبژارتن و ئەو حزبا سەركەفتی راسپێریت بۆ دەستنییشانكرن و پێكئینانا حكومەتێ و ئەڤە پێنج هەیڤ بوورین، نە كورد شیاین ل سەر كەسەكی رێكبكەڤن و بۆ ڤی پۆستی دەستنیشان بكەن، كو پۆستێ سەرۆك كوماری باھرا كوردانە و نە ژی عەرەبێن شیعە شیان رێكەفتنێ ل سەر كەسەكی بكەن بۆ پۆستێ سەرۆكێ حكومەتێ كو ئەو پۆستە باھرا شیعەییانە و دووماهی جار و دا ئەڤ پۆستێن هەنێ بهێنە پركرن، دەمەكێ دەستنیشانكری هاتە دەینان و سەرۆكێ كومارێ ھاتە هەلبژارتن و بۆ رێكەفتن و دەستنیشانكرنا سەرۆكێ حكومەتێ ژی (15) رۆژ وەك مولەت هاتینە دەینان.

بەری 35 سالان/ كورتەچیرۆك

عبدالرحمن بامەرنی

دیاری بۆ نڤیسەر (محەمەد چەلكی)

ئەڤ سالە باران درەنگ كەفتن! ئەز دێ ڤێ رستێ راستڤەكەم، بێژە دێ لێكزڤرینم. ل دەستپێكا ھاتنا زڤستانێ، باران پاشكەفتن و سر ژی گیرۆ بوو، دبیت ھوسان باشتر بیت. ھندەكان گوت: "بڤی رەنگی دەرباز بیت، ئێدی تشتەك ب ناڤێ زڤستانێ و سروسەرمایێ نامینیت". دێ بێژی عەسمانی ئەڤ گوتنە نە عەجباند و بارانان دەستپێكر، بەفرێ دەستپێكر، سروسەرما دگەل ھاتن و ئەز نوكە یێ ڤێ چیرۆكێ دنڤیسم و ل ئالیێ دییێ پەنجەرێ، باران ب لێزمە یا دباریت. ئەم یێ د ھەیڤا ئادارێ دا. لدویڤ سالوەختێن مەھێ بیت، ئەڤرو رۆژا دووێ یە ژ بھارێ.

مێزا من یا ل بەر سینگا من و لابتوپێ من یێ ل سەر، من دڤێت چیرۆكەكێ بنڤیسم، لێ چ بابەت د ھزرا مندا نەبوون. دوھی 14ێ ھەیڤێ بوو، ئەو رۆژ بوو یا دھۆكیان سەرھلدان كری. ئەڤە خۆش بابەتە، ئەز ل سەر سەرھلدانێ بنڤیسم. وێ رۆژێ ئەم ل چالاكیەكێ بووین و بابەت چوو سەر چەتان، لێ پەیڤا چەتە ل ھندەكان خۆش نەھات، ل من ژی خۆش نەھات، ل ئەڤێن ل ھۆلێ روونشتین ل ھەمیان خۆش نەھات. من گوت خۆش بابەتە، مەبەستا من بڤێ گوتنێ ئەز چیرۆكا خوە ل سەر ھەیڤا ئادارێ ئاڤا بكەم و ڤێ ھەیڤێ چەندین ھەلكەفت و بیرەوەری یێن تێدا، لێ بتنێ سەرھلدانا باژێرێ دھۆكێ دێ بابەتێ چیرۆكا من بیت. مانێ من گوتبوو، دێ ل سەر چەتان نڤیسم.

دناڤبەرا سەرڕێژبوونا ئاڤا سكرێ دهۆكێ و پرۆژێ رووناكیدا

عبدالرحمن بامەرنی

ل هەرێما كوردستانێ تشتەك نینە ب ناڤێ راگەهاندنا گشتی و ئەڤا هەیی یا ئاراستەكریە و كی ل پشت وێ راگەهاندنێ یە، پێنەڤێت حزبێن سیاسی نە و هەر حزبەكێ ئەجندایێن خوە یێن تایبەت هەنە. دڤان سالێن بوری ژیدا و بەری ئەڤ تورێن كومەلایەتی بڤی رەنگی بەربلاڤ ببن و بكەڤنە بەر دەستێن خەلكی، راگەهاندنا حزبی یا سەردەست بوو، چ كەنالەك نەدشیا ببیتە ژێدەرێ سەرەكی یێ دەنگوباسان و هاولاتی نەچاردبوو دڤیابا زانیاریێن خوە ژ دو كەنالێن ئاراستەیێن وان ژ ئێكجودا وەرگرتبانە و ئەڤە نە بتنێ بارگرانیەك بوو ژ بۆ هاولاتی، بەلكو ئەو زانیاریێن هەنێ دناڤبەرا راستییێ و ئاراستەكرنێ دا، بەهایێ خوە ژ دەستدا.

ئەڤ شێوازێ راگەهاندنێ بۆ چەندین سالان بەردەوامی كر، حزب و ئەڤ لایەنێن ل پشت ڤان كەنال و دەزگەهێن راگەهاندنێ ژی د مفادار بوون و گەلەك تشت ب ڤەشارتی وەك خوە دمان، گەلەك تشت دهاتنە بێدەنگ كرن، دیسان گەلەك زانیاری دهاتنە شێواندن. لێ نوكە بابەت جودایە و چاوان راگەهاندنا حزبان هەیە، د بەرامبەردا، راگەهاندنا تورێن كومەلایەتی ژی یا دروست بوویی،

كۆچا ملیونی و 35 سالان بەری نوكە

عەبدولڕەحمان بامەڕنی

دەما من ئەڤ گوتارە دنڤیسی، چەند تشتەكان ئەز مژویلدكرم، ئێك ژوان ئەڤە چەند رۆژە ئەز ل هیڤیا خودانێ غازێ و هەر دبێژیتە من سوبەهی. دوو، مال بەرێ من دابوو گومركێن هشك و (زەیتێ) بكرم، ب رێكێڤە هەر بانزینخانا د گەهشتمێ، لیترا بانزینێ ژ (900 بۆ 950) دیناران بوو و ل گەهشتنێ دەما من پرسیار ژ حەجیێ هەڤالێ خوە یێ دكاندار كری، بوچی ئەڤ زەیتە هوسا گران بوویە؟ گوت: «دهی یێن چاڤدێریێ هاتبوون ل سەر دكانێن مە دگەریان ژبەر گرانكرنا بەهایان، مە گوتێ راستە دولار یێ گران بووی و مە دولارەك یێ هاڤێتیە سەر كارتوونێ، لێ گرانكرنا دروست ئەوە یا كومپانی دكەن و وان (چار) دولار یێن زێدەكرین». سێ و یا ژ هەمیێ دلئێشتر، كو بەری نوكە ژی من بابەتەك ل سەر نڤیسی بوو، بابەتێ كارەبا 24 سەعەتییە و دەما من ل موبایلێ نێری، بۆ كێمتر ژ هەیڤەكێ (301) هزار دینار یێن هاتین و سەرەرایی ئەو ل سەر راوەستیانا ئەم ل سەر كارەبێ دكەین!.

بەرسینگرتنا قەیرانان

عبدالرحمن بامەڕنی

دروستبوونا قەیرانان، دگەل دروستبوونا ناكوكیێن سیاسی و پەیدابوونا كارەساتان پەیدا دبن، چ ئەو ناكوكی و كارەساتێن هەنێ سروشتی بن وەكی بیڤەلەرزان، لەهیان، چ ژی دەركەفتنا پەتایان، وەكی پەتایێ كورۆنایێ یێ بەری چەند سالان و چ ژی ناكوكی ژ ئەنجامێ ل هەڤنەهانێ و كێشیێن دناڤبەرا لایەنێن سیاسیدا سەرهلدابن و ئەڤ قەیرانێن هەنێ كارتێكرنەكا راستەخو ل سەر چەمكێ ژیانێ یێ هاولاتیان دكەن، كو بابەتێ من ب هاولاتی و قەیرانان ڤە گرێدایە.

ئەڤرو ئەم د رەوشەكێدا دەرباز بین، رەنگە كارڤەدانێن وێ ل سەر چەندین وەلاتێن دی هەیە، ئەو ژی شەرێ دناڤبەرا ئیرانێ و ئەمریكا ئسرائیلێ دا، چاوان مە دیت دگەل دەستپێكرنا ڤی شەری، كێشەییا كارەبێ سەرهلدا و د هەیڤا رەمەزانێدا كو خەلكی پێدڤی ب ژێدەرێن رۆناهیێ هەبوو، لێ ئەو ژێدەرێن هەنێ ل بەر دەستی نەمان و ژ كاركەفتن. قەیرانا غازا ناڤ مالان ژی یا سەرهلددەت و قەیرانا گرانبوونا پانزینا ترۆمبێلان یا دبیتە بابەت و ئەگەر ئەڤ شەرە بەردەوامیێ بكێشیت، رەنگە چەندین قەیرانێن دی دەركەڤن و لڤێرە پرسیار ئەڤەیە، ئایا مامەلەكرنا مە دگەل ڤان جورە قەیرانان، دەست داهێلان بیت و بهێلین هەر تشت وەكی خوە دەرباز بیت؟ كو ب مخابنیڤە ئەڤ چەندا هەنێ گەلەك جاران یان ل هندەك سكتەران رووددەت و بازرگانێن قەیرانان دەردكەڤن و بۆ خوە ڤان قەیرانا ب دەرفەت دزانن و قەبارەیێ قەیرانێ بەرفرەهـتر لێ دكەن، بەرفرەهكرنەك هەم هاولاتی و هەم جهێن پەیوەندیدار ژی نەچار ببن، ملكەچی وێ مەزناهیێ ببن و ئەڤ نموونا قەیرانان ژی ئەم دشێین بۆ گەلەك بابەتێن دی وەربگرین، چ بابەتێن بچویك بن و د هەر چ سكتەرێن ژیانێدا بیت.

پەیوەندییا دناڤبەرا (نڤیسینێ و خواندنێ)دا.. رۆمانا كەلینا ئاخێ وەك نموونە

عبدالرحمن بامەرنی

د ڤێ نڤیسینێ دا دێ ل سەر پەیوەندییا د ناڤبەرا نڤیسەر و خواندەڤانی دا ڤەكۆلین، ئەو ژی نڤیسەر بێ خواندەڤان چ تشتە و خواندن بێ نڤیسەر چ تشتە و دێ پرسیارەكا گریمانەیی ل پێشییا خوە دانین، هەکەر نڤیسەر كارسازی بیت، مانە دڤێت خواندەڤان وی كاری بھادار بكەت؟ و ژ ڤی روانگەیی ڤە، هەکەر ئەم نڤیسینێ وەربگرین بەری ببیتە كارەكێ ئەدەبی و هەکەر نڤیسەر ھزرێ د خواندەڤانێ خوە دا نەكەت، دێ چەند كارەكێ سەركەفتی بیت و هەکەر خواندەڤا ب تنێ ل ناڤەرۆكێ بگەڕیێت، تایبەت د سەردەمێ سۆشیال میدیایێ دا، ئایا دێ ئەو خواندەڤان نەچار بیت پەرتووكەكێ ل بەر سینگێ خوە دانیت و بخوینیت ب تنێ دا ناڤەرۆكێ وەربگریت، د دەمەكی دا ب دەھان ئالاڤێن دیتر و ب ساناھیتر و ب دەنگ و رەنگ بۆ وەرگرتنا بابەت و چیرۆكان ھەنە.

قێركرنا جادێن بازاری

عبدالرحمن بانڕرنی

قێركرنا جادێن بازارێ دهۆكێ، دێ جوانیەكێ و پاقژیەكێ دەنە سەروسیمایێ بازاری هەمییێ و دێ ئەڤ جوانییە یا بەردەوام بیت. هێشتا من ئاخفتنا خوە تەمام نەكری، كو مە سێ هەڤالان دناڤ پاركا نەورۆزدا پیاسەدكر، هەڤالەكێ مە گوت: "ئەرێ تو بێژی خەلك ڤێ پاقژیێ، دگەل ڤی سەروسیمایێ نوی یێ بازاری راگریت؟". مەبەستا هەڤالێ من، ئەڤ گوهورانكاریێن نوكە ل بازاری دهێنەكرن بوو. شوستە و بەردەرێ دكانان هەمی بوونە ئێك قیاس و ب تابۆكێ هاتنە رازاندن. ددەمەكیدا هەر دكاندارەكی ب كەیفا خوە، هندەكان (سیرامیك) دانابوو و بلندی و نزمی ل هندەك جهێن دی هەبوو و هندەكان ژی زێدەگاڤی ل سەر شوستەیی كربوون. لێ نوكە جوداتر، دیمەنەكێ شارستانی ب بازارێ دهۆكێ هاتیەدان و تایبەت ژی نوكە هەردوو جاددێن سەرەكی یێن ناڤ بازارێ دهۆكێ، یێن دهێنە قێركرن و هەكو ب كوردەواری دبێژین (بازار دێ كەڤلێ خوە گوهوریت).

ژن، بەری و پشتی سەرهلدانێ

عەبدولڕەحمان بامەڕنی

ل هەیڤا ئادارێ گەلەك جەژن و هەلكەفت تێدا هەنە، چیێن خۆش و چیێن نەخۆش و دڤێت ئەم كورد گرنگیێ بڤان هەمی هەلكەفت و جەژنان بدەین و هەلسەنگاندنێ بۆ بكەین. ژڤان هەلكەفتان ژی، هەشتی ئادارێ رۆژا جیهانیا ژنان دهێت و هەر چنە بیت ئەم بەراوردیەكێ بۆ بكەین، بۆ رەوشا ژنان، هەردوو قوناغێن بەری و پشتی سەرهلدانێ وەربگرین و ڤێ پرسیارێ ژ خوە بكەین، ئایا ژ سەرهلدانێ تا نوكە، ئەم شیاینە چ بۆ ژنان و باشتركرنا رەوشا وان بكەین؟ رەنگە هەبن بێژن، بەلێ ئەم یێن شیاین گەلەك تشتان بۆ وان بكەین و ئێك ژوان ژی ئەز بخوە بم، بێژین مە پەیمانگەه و زانكۆ یێن هەین و ئەڤرو ب سەدان و هزاران كچ یێن بووینە خودان باوەرنامە.

هێزا نەرم، یان هێزا سەرهەڤسار

عەبدولڕەحمان بامەڕنی

مەبەستا من ب دەستەواژەیێ هێزا (نەرم)، تورێن كومەلایەتی و دەستەواژەیێ (سەرهەڤسار) ب مەبەستا (سەربەردایی، كیڤی، شەمبۆز، زیانكەر). بۆچی من ئەڤ هەردوو دەستەواژەیە پێكڤە ئینان؟ ژبەركو كارلێكا وان دگەل ئێك، زیانێ دگەهینتە تاكێن كومەلگەهی هەمیێ، چ زارۆك بن، گەنج بن، ژن بن، زەلام بن یان كەسێن پیر، هەروەسا كەسێن زانا و نەزان ژی.

ژبەركو بابەتێ هێزا نەرم گەلەك چەقان ب خوەڤە دگریت، ئەز بتنێ دێ ل سەر تورێن كومەلایەتی راوەستم و تشتێ دگەل تورێن كومەلایەتی و هەمی ئێك دەنگ، تورێن كومەلایەتی ب زیانبەخش دزانن بۆ سەر كومەلگەهی هەمیێ بێ جوداهییا تەمەنی یان رەگەزی و زیانێن وێ ژی كورتبنە سەر ڤان بابەتان، ئەو ژی (مرۆڤایەتی و سەرەدان و پەیوەندیێن جڤاكی یێن كێمكرین، دابونەریت یێن بەزاندین، شیرازێ خێزانێ یێ تێكدایی، گەلەك تشتێن خەلكی ب شەرم دزانین ئەڤرو یێن دبنە تشتەكێ ئاسایی، رێژا جودابوونا هەڤژینان ژ ئێك و چەندین بابەتێن دی). تا وی راددەی هندەك بۆ دچن،

دەست/ كورتەچیرۆك

عبدالرحمن بامەرنی

ھەر دەما كەفتە ناڤ نڤینێن خوە، ئێكەم تشتێ رێگرییێ ل خەوەكا خۆش دكەت، دەستێن وینە. ئەڤە رۆژا سەیدای گوتيیێ دەستێن تە وەك یێن ھەمیا نینن! ھەر شەڤ دەستەك دھێت و خەوێ ژ چاڤێن وی ڤەدرەڤینیت.

وێ شەڤێ دەستێن چایچییەكی بەلا خوە ژێڤەنەدكرن و ل دەك پەیالە رادكرن، پێنج پەیالە و شەش پەیالە و حەفت پەیالە و ھەمی ژی د تژی چا. گوتە خوە، ئەڤە ژی وەك نەخۆشیەكێ یە و ھەڤالەكێ وی بۆ پێشنیارا سەرەدانا نوژدارەكێ تایبەتمەند كر.

ئەرێ دڤێت نوژدارەك پشكنینا من بكەت، چ تیشكەكێ بۆ من بگریت یان پشكنینا خوینا من بكەت، چ زانم، ئەڤە كارێ وییە و یا ل سەر من ئەز بكەم، ددەمێ پێدڤیدا ئەز ل كلینیكا وی یێ بەرھەڤ بم و ھەر گاڤا سكرتێری ناڤێ من گازی كر، ئەز بەرەڤ دەرگەھێ نوژدار تێڤە بچم و ھەر پرسیارا وی ژمن كر، ئەز دێ بەرسڤێ دەم.

ئەرێ دێ بەرسڤا ھەمی پرسیارێن وی دەم. مانێ ئەز ژ ھەڤالێ خوە دزانم، دەما ئەز دگەل وی چوویمە كلینیكا نوژاری و گوتيیێ ددانێ من یێ دئێشیت. پشتی پشكنینێ، نوژداری گوتێ ددانێ تە چ تێنەمایە و دڤێت بھێتە ھلكێشان!

زمان و تەكنۆلۆژیا

عبدالرحمن بامەرنی

پێشكەفتنا تەكنۆلۆژیایێ شێوازەكێ دی یێ ژیانكرنێ دناڤ مەدا پەیدا كر و نە بتنێ جیهان كرە گوندەكێ بچووك، بەلكو دەرفەتێن زێدەتر ل بەر مە رۆخساندن، تێگەهشتنا مە بۆ كەلتور و كومەلگەهێن دی یێن جیهانێ برنە قوناغەكا دی، كو چ جارەكێ برێكا فێربوونێ و لێگەریانێ ئەم نەدشییاین بگەهینێ. ئەڤرۆ ئەم ل هەمبەر شورەشەكا مەزنین د بیاڤێ فێربوون و گەشەكرنا زمانیدا، ڤێ شورەشا تەكنۆلۆژی شێوازێ فێربوون و پەروەردەكرنێ ژی گوهارتییە و ب پرۆسەیەكا زانستی و هونەری دهێتە ب ناڤكرن. رۆلگێرانا زیرەکیا دەستكرد، وەك هێزەكا نوی شیانێن گوهورینا شێوازێن فێركرنێ هەیە، وەكی زیرەكییا مرۆڤی و دانا بریارێن زیرەك و وەرگرتنا ئەو تشتێ ئەوی پێدڤی پێهەیی و ئەو لێدگەریت.

كارەبا 24 سەعەتی

عبدالرحمن بامەرنی

من جیرانەكێ دكاندار یێ هەی و هەر دەما من دبینیت، حەز دكەت بابەتەكی دگەل مندا ڤەكەت. ڤێجارێ گوت: (كا وەرە جیران، ئەرێ چ بەحسا كارەبا 24 سەعەتییە؟). لێ جیرانێ من خوە ل بەرسڤا من نەگرت و گوت: (جیران ئەز دڤێ كەهرەبێ ناگەهم، پارێ من یێ سێ هەیڤان (346) هزار دینار بوون و یێ ڤێ هەیڤێ بتنێ (348) هزار دینار یێن هاتین).

من گوتێ ئێ جیران، ئەڤ كارەبە دەستكەفتە، بەلێ دڤێت ئابووریێ تێدا بكەین و بزانین دێ چاوان مفای ژێ وەرگرین و پارێ وێ ل سەر مە نەبیتە گەلەك. جیرانێ منێ دكاندار كورسیكەك، كو چەند تەبەقێن هێكان یێن خالی كربوونە تێكدا و برەنگێ كورسیكێ ڤەدچوون، كێشا بەر كورسیكا خوە و گوت روینە دا بۆ تە سوحبەتەكێ بكەم.

كورد ل بەرامبەری كێ؟!

عبدالرحمن بامەرنی

ئەز كوردان هند د هەڤكێشەیا وەلاتێن دەوروبەردا نابینم، هندی د هەڤكێشەییا تێگەهشتنێ و راڤەكرنێدا. ئەو تێگەهشتن و راڤەكرنا ئەز ژێ بەحس دكەم، گرێدایی تێگەهشتن و راڤەكرنا زهنیەتا سیاسیێ كوردە، د ئیدارەدانا پرسێن گرنگ و چارەنڤیسدا.

بۆچی من گوتی د زهنیەتا سیاسیێ كورددا و من نەگوت د زهنیەتا هزركرنا تاكێ كورددا؟ ژبەركو تاكێ كورد هەردەم خودانێ دوزا خوەیە و هشیاریا نەتەوەیی لدەف وی خورتترە ژ هەر تشتەكی و ئەز دێ ڤێ ب نموونە بێژم و نموونا خوە كورتكەمە سەر باشوورێ كوردستانێ، مەبەستا من هەرێما كوردستانێ و ڤان پێشهاتێن داوییێ ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ. دەما بابەتێ رۆژئاڤایێ كوردستانێ گەرمبوویی، عەشیرەتێن عەرەب خوە ژ ناڤ هەسەدێ ڤەكێشایین و تا راددەیەكی ئەمریكا پشت ل كوردان كری، هۆڤاتیا سوپایێ سوریا، تەكبیر و ب ناڤتێدانا خودێ یا سەربازێن سوری، كو گەلەك ژێ خودان رەگەزنامێن وەلاتێن دی بوون.

كورد؛ كەنگی ئێكهەلویست دبن؟

عبدالرحمن بامەرنی

مەبەستا من ب دەستەواژەیێ ئێكهەلویستیێ، دەما پرسا ھشیاریا نەتەوەیی ب سەر هەر پرسەكا دی دكەڤیت، مە چاوان دیت ل بەرخوەدانا شەرڤانێن رۆژئاڤا و برینا كەزیێن شەرڤانەكا كورد ژ لایێ چەكدارەكێ سوپایێ سوریا ڤە، هەوەكا ڤەھاندنا كەزیان لدەف ژنێن كورد درۆستبوو و ڤێ هەوێ چ سنوور نەھێلان، كچ و ژنێن كورد، ملێ خوەدا بەر و هەمیان كەزی ڤەھاندن، هەمی تەخێن جڤاكی پشتەڤانیا خوە بۆ دیاركرن و كەسێ نەگوت، ئەڤە نە ژ باژێرێ منە، كەسێ نەگوت ئەڤە نە ژ حزبا منە، ژ خوە ئەوێن دژی سەركولیا ژنان و ب ناڤێ ئایینی دبێژن دڤێت ژن یا سەرپۆش كری بیت ژی، خوە بێدەنگ كرن، ژبەركو قەبارەیێ بابەتی ژ وێ چەندێ مەزنتر لێهات، ئەو بشێن رەخنەیێن خوە دەربێخن و خوە نەرازی بكەن، پرس بۆ پرسەكا نەتەوەیی و ئها یا من دڤێت دڤێ گوتارێدا بێژم ئەڤ پرسەیە، پرسا ئێكهەلویستیێ و كەنگی ئەڤ ئێكهەلویستیە دیاردبیت و كینە مفادارێن ژ بەرئێكبرنا كودەنگییێ ل سەر هەر بابەتەكی؟!

بالانسەكا سیاسی یان ئوپۆزسیونەكا بهێز؟!

عبدالرحمن بامەڕنی

هەر كەسێ ل كەتوارێ هەیی یێ هەرێما كوردستانێ بنێریت، هەر ژ ئێكەم هەلبژارتنا پەرلەمانێ كوردستانێ ل سالا 1992ێ و درۆستبوونا حكومەتا هەرێما كوردستانێ و تا نوكە، دێ شێت ب ئاسانی د نەخشەیێ سیاسییێ هەرێمێ بگەهیت و ئەڤ نەخشەیێ هەنێ ژی نە یێ پشتی سەرهلدانێ یە، بەلكو ژ ئەنجامێ ناكوكیێن سیاسیێن حزبێن كوردی دروست بوویە و جوگرافیا ڤان حزبان، هوكارەكێ سەرەكی بوویە ژبۆ دروستكرنا سنوورێن وەهمی، كو نوكە ئەم ب دوو زوونان زەرد و كەسك ناڤ دكەین.

پرسیارا دهێتە پێش ژی ئەڤەیە، بۆ راستكرنا رێرەوێ سیاسی ل هەرێما كوردستانێ، ئەم پێدڤی چینە؟ ئایا ئەم پێدڤی بالانسەكا سیاسینە، یان ژی ئوپۆزسیونەكا بهێزین؟ بۆ بەرسڤا ڤێ پرسیارێ ژی، دێ زێدەتر ل سەر ئێكهەلویستیا یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان و نەوەی نوێ راوەستم، ئەگەر كورسیێن هەردوو حزبان كۆمڤەببنە سەر ئێك، دێ هێتە بەرامبەری كورسیێن پارتی دیموكراتی كوردستان و دێ بالانسەكا هێزێ دروست بیت بۆ دابەشكرنا پوستان، كو ئەڤە سالەك و چەند هەیڤە، نە پەرلەمانێ كوردستانێ چ روونشتن كرین و نە ژی حكومەت هاتیە پێكئینان.

شێخ مەقسود/ كورتەچیرۆك

عبدالرحمن بامەرنی

ئەو چەند رۆژ بوون، كامیرا وی ب ستوویێ ویڤە و ل كولانێن ڤی تاخی دگەریت. دبێژنە ڤی تاخی، شێخ مەقسود. ھەر دیمەنێ كەفتبا بەر چاڤكێ كامیرا وی، د چركاند.

وێنێ كۆشتیەكێ بێ گیان. ژ سەروبەرێ كەلەخی دیار، ھاولاتیەكێ سڤیلێ ڤی تاخییە و جلێن ناڤ مالێ ل بەرن. دەڤ و دەڤ یێ كەفتی و ژبلی خوینا ژبن لەشێ وی چوویی و ب عەردیڤە ھشك بوویی، دوو گوللە ژی یێ ب پاتكا وی كەفتین. وێنەیەك بۆ چركاند. بیرا وی ل بەری سەرھلدانێ و (تەلقەتولرەحمە) یا بەعسیان ھات.

ل وێڤەتر، خەبەنكێ دكانەكێ یێ ژبن چوویی و ھێشتا ھندەك دوكێل ژ رەفاتكێن وێ بلند دبیت، سوتنێ ھەمی تشتێن ناڤ دكانێ یێن تێكداین. وێنەك بۆ چركاند. بیرا وی ل كورێ وی ھات، بەری ژ مالێ دەركەفتبا، دا ھێت پێڤە ماچی كەت و وی ب مەبەستا وی دزانی. پارە بۆ دكانێ دڤیان و كورێ خوە یێ بچویك ئینا بەرچاڤێن خوە و ئەگەر تشتێن دكانێ ھەمی ژناڤ بچن، كی دێ باوەریێ بۆ چێكەت، كو دكان یا ھاتیە سوتن.

ل تەنشتا دكانێ، فرنەكا نانی بوو و چ شوینوارێن فرنێ لێ نەماینە، فرن ب تەنیرێ فرنە و ئەگەر تەنیر ژناڤچوو، دێ نانی ب كیرێ ڤەدەن. چەند وێنە بۆ فرنێ چركاندن. بیرا وی ل رۆژێن چەلێ و دەشتانێ ھات، ئار ھەبوو، ئاڤ ھەبوو، ئاگر و دار ھەبوون و قور قورا زكێ ھەمیان بوو.

ل چایخانەیا ژنمریا

عبدالرحمن بامەرنی

نزانم بۆ چ شول بوو، بەرێ من كەفتییە كولانكا بۆ سەردابا فێقی دچیت. ئەڤ كولانكا ئەز ژێ دبێژم، ب دیوارێ مزگەفتا مەزنڤە، چەند دەبكەك وەك تەختكێن روونشتنێ درێزكرینە و ب چایخانەكێ ڤەدچیت. دگەل دەربازبوونا من، هەڤالەكی گازی من كر و دەما لێ زڤریم، باش بوو بیردانكا من هاری من كری و من گوتێ "خالد" تووی، كرە كەنی و مە ئێك دوو هەمبێزكر و ئەم پێكڤە روونشتینە خارێ و بۆ من گازێ چایەكێ كر. مە چایێن خوە تێكڤەدان و دگەل فرا ئێكێ، گوتە من: "ئەڤە چ جارەكێ ب وێ چایێ ڤە ناچیت، ئەڤا ل سالێن هەشتێیان مە ڤەدخار، چایا هینگێ تام تام بوو و خودان چەندێ دویربایە، بێهنا وێ هاتبا مرۆڤی، مەژیێ مرۆڤی ڤەدبوو". دگەل سەرهەژاندنا من ب گوتنێن وی،

حزبێن كەف

عبدالرحمن بامەرنی

زاراڤێ (حزب) هەر بۆ حزبان دهێت و زاراڤێ (كەف)، ب مەبەستا ئەو حزبێن كێرفێ وان زوی بلند دبیت و زوی دادكەڤیت. بۆچی من (كەف) بكارئینا؟ رێك من بەحسا نموونا كەفا نیسكێ یە و ئەو دناڤ فەرهەنگا كوردیدا گەلەك یا بەربەلاڤە، دەما دبێژن وەكی كەفا نیسكێ یە!.

ل هەرێما كوردستانێ مە دوو حزبێن سەرەكی هەنە و چەندین حزبێن دی، هندەكان ژوان مێژوویەكا درێژ هەیە و خەباتا چیایی و شەهید هەنە، ئەز وان ب حزبێن كەف ناڤ ناكەم. ئاراستەیا حزبێن ئیسلامی ژی دیارە و ئەڤا من دڤێت بەحسبكەم، واقعێ هەرێما كوردستانێ یە (دوو حزب، دوو هێز، دوو زوون)، هەر چەندە ئەڤە راستیەكا تەحلە، لێ راستیەكا دی ژی یا هەی، ئەو ژی مە بڤێت و نەڤێت ل هەر زوونەكێ پرت و بلاڤەیی بكەڤیتێ، هەڤسەنگییا هێزێ ل هەرێما كوردستانێ هەمیێ تێكدچیت! بۆچی من ئەڤە گوت؟ ژبەركو ئەو پرت و بلاڤەیی، ل سەر حسابا وێ هەڤكێشەییێ دروست دبیت و ئالیەك ل بەرامبەری یێ دی ئالیسەنگ دبیت.

كورتەچیرۆكا (جنوب1) كو پێدڤییە ھەمی كەس بخوینن

عبدالرحمن بامەرنی

بۆ من گرنگە ئەز ل سەر ڤێ كورتەچیرۆكێ راوەستم و خواندەڤایی بەشداری خواندنا وێ بكەم، ژبەركو ئەڤ كورتەچیرۆكێن بڤی رەنگی، زێدەباری ھونەرێ سەركەفتنێ یێ دارێتنا وێ، تۆماركرنا سەردەمەكێ ھەستیارە ژ دیرۆكا مللەتێ كورد و نەھامەت و مەرگەساتێن ب چاڤ دیتین.

كورتەچیرۆكا (جنوب1)، سەردەمەكی وێنەدكەت بۆ بەری سەرھلدانێ دزڤریت، دەما رژێما بەعسا ژناڤچووی ل سەر دەستھەلاتێ و ھەر تشتێ وێ دڤیا، سڤكاتی، زیندانكرن، ئەشكەنجەدان، دەربەدەركرن، بنئاخكرن و كوشتنا ب كۆم ب ئاشكەرایی دكرن، ل بەر چاڤێن جیھانێ ھەمیێ و ھەر تشتێ ڤیابا دكر و ب سەرێ خوەڤەدبر.

نڤیسەری چیرۆك ب دوو بارھلەگران كورتەچیرۆكا خوە دەستپێكرییە و ئەڤ بارھەلگرێن ھەنێ ل پێنج گوندان دگەرن و ھەر خێزانا پێشمەرگەھەكی لێبیت، ڤێجا ئەندامێن ئەوێ خێزانێ ژن بن، زارۆك بن، پیر بن كێشە نینە و ئەڤە وەك تۆلڤەكرنەك بۆ پێشمەرگەھان، ئەوان سزا بدەت و خێزانێن وان بەرەڤ باشوورێ عیراقێ ب بەت و زاراڤێ (جنوب) كو د ئەدەبیاتا بەری سەرھلدانێ دا گەلەك دھاتە ڤەگێران، ب رامانا باشوورێ عیراقێ دھێت، وەك زاراڤەكێ خوجھێ بەری سەرھلدانێ یە و دەما دگوتی دێ بەرەڤ جنوبی بەن، ھەمیان دزانی كو دێ ئەڤ كەسێن ھەنێ ھێنە نەفیكرن، ب مەبەستا ل پارێزگەھێن باشوورێ عیراقێ بنەجھـ بكەن و رێ ل وان بگرن جارەكا دی ڤەگەرنە سەر گوند و حال و مالێن خوە و ئەڤە ژی جورەكێ جینوسایدەكێ بوو حكومەتا عیراقێ بەرامبەر كوردان ئەنجامددا، دا كەس نەبیتە پێشمەرگەھـ و دیسان خێزانێن وان و زارۆكێن وان دناڤ كەلتورێ عەرەباندا بھێنە حەلاندن و رژێما وی دەمی ھوسان ھزردكر، ئەگەر ئەندامێن خێزانێن پێشمەرگەھان نەفیكرن یانكو ئێدی كەس نابیتە پێشمەرگە و دیسان ئەڤە جورەكێ ڤەشارتنا شكەستنێن خوە ژی بوون بەرامبەر پێشمەرگەھی و چیرۆك نڤیس بخوە ژی ڤێ چەندێ دوپاتدكەت، دەما دبێژیت: "ئەڤە ئەو سزایە، سزایێ حکۆمەتێ دڤیا تولا شکەستنا خوە هەمبەر پێشمەرگەهان ژ خێزانێن پێشمەرگەهان ڤەکەت".

دێ چاوان جینوسایدەكێ كەینە كارەكێ ئەدەبی؟!

عبدالرحمن بامەرنی

مەبەستا من ب جینوسایدەكێ، ئەو كۆمكۆژی و دەردەسەریێن ب سەرێ مللەتێ كورد ھاتین، كو دەھان چیرۆكێن ڤەشارتی یان نیڤ تەمام مە یێن ھەین و ھندەك لڤێرە و وێراھەنێ دھێنە بەحسكرنێ، لێ ئەوا گەھشتیە مە تشتەكێ كێمە و دروست نەگەھشتیە یان كێماسی د روودانێدا ھەنە و ئەگەرێن روودانێ و ئەنجامدەر و ئەڤێن ب جینوسایدێ رابووین كەسێن بەرزەنە و ئەگەر ھەبن ژی، راستییا وان یا شێلوبێلە و دەما ئەز بەحسا كارەكێ ئەدەبی دكەم، رێك من بەحسا ڤان ھەمی كێماسی و ڤەقەتیانایە. ئەڤ چەند رێزێن پێشگوتنێ ئەو بوون دەما مە بەحسا دووھەمین كونفرانسێ زانستی یێ نێڤدەولەتی یێ جینوسایدێ دكر، ئەڤێ ژ لایێ وەزارەتا رەوشەنبیری یا حكومەتا ھەرێما كوردستانێ ل رۆژێن 25 و 25ێ ئابا 2025ێ ل سلێمانیێ برێڤەچووی و ناڤونیشانێ ڤەكۆلینا من (مەزراندنا جینوسایدەكا ئێزدیان دكارەكێ ئەدەبیدا).

فرەژنی

عبدالرحمن بامەرنی

مە بەحسا ژنا دووێ دكر و مە بەحسا، فرەژنیێ ژی دكر. یا راست ئەم ژ پێنج كەسان زێدەتر بووین و ئەم ب بوینە دوو بەش، ئەم ھندەك دگەل بیرۆكەیا فرەژنیێ بووین و ئەم ھندەك دژی بیرۆكەیا فرەژنیێ بووین و تشتێ سەیر، مە ھەردوو ئالیان خوە ب چالاكڤانێن جڤاكێ سڤیل دزانی. مە ئەڤێن باوەری ب فرەژنیێ ھەی، بەھانا مە بۆ ڤێ چەندێ، ژمارەیا زوورا قەیرە كچان و ئەرێ گونەھا ڤان كچان چییە كەس دەرگەھێ مالا وان نەقوتیت و چەند ب ناڤ سالڤە بچن، چانسێ شویكرنا وان كێمتر لێبھێت و ئەگەر فرەژنی ھەبیت، رەنگە گەلەك ھەبن و ل بن ھەر بەھانەیەكێ ھەڤژینا دووێ ژی بینن و بڤی رەنگی دێ بالانسا كومەلگەھی ئالیسەنگ بیت.