عبدالرحمن بامەرنی
ل هەرێما كوردستانێ تشتەك نینە ب ناڤێ راگەهاندنا گشتی و ئەڤا هەیی یا ئاراستەكریە و كی ل پشت وێ راگەهاندنێ یە، پێنەڤێت حزبێن سیاسی نە و هەر حزبەكێ ئەجندایێن خوە یێن تایبەت هەنە. دڤان سالێن بوری ژیدا و بەری ئەڤ تورێن كومەلایەتی بڤی رەنگی بەربلاڤ ببن و بكەڤنە بەر دەستێن خەلكی، راگەهاندنا حزبی یا سەردەست بوو، چ كەنالەك نەدشیا ببیتە ژێدەرێ سەرەكی یێ دەنگوباسان و هاولاتی نەچاردبوو دڤیابا زانیاریێن خوە ژ دو كەنالێن ئاراستەیێن وان ژ ئێكجودا وەرگرتبانە و ئەڤە نە بتنێ بارگرانیەك بوو ژ بۆ هاولاتی، بەلكو ئەو زانیاریێن هەنێ دناڤبەرا راستییێ و ئاراستەكرنێ دا، بەهایێ خوە ژ دەستدا.
ئەڤ شێوازێ راگەهاندنێ بۆ چەندین سالان بەردەوامی كر، حزب و ئەڤ لایەنێن ل پشت ڤان كەنال و دەزگەهێن راگەهاندنێ ژی د مفادار بوون و گەلەك تشت ب ڤەشارتی وەك خوە دمان، گەلەك تشت دهاتنە بێدەنگ كرن، دیسان گەلەك زانیاری دهاتنە شێواندن. لێ نوكە بابەت جودایە و چاوان راگەهاندنا حزبان هەیە، د بەرامبەردا، راگەهاندنا تورێن كومەلایەتی ژی یا دروست بوویی، هەر چەند راگەهاندنا تورێن كومەلایەتی یا رێكخستی نەبیت ژی، لێ دشێت فشارێ دروست بكەت و لایەنێن بەرپرس بینیتە سەر خەت و گومانێ ل سەر هەر تشتی دروست بكەت.
دگەل هاتنا پێلا راگەهاندنا تورێن كومەلایەتی، حزبان هەر زوی هەست ب كاریگەریا ڤێ پێلێ كر و دا ژ هێز و كاریگەریا وێ كێم بكەن و زالدەستییا وان ل سەر جاددێ یا بەردەوام بیت، چەند رێگەیەك گرتنە بەر، ژوان، شێوازێ بلاڤكرنا زانیاریان ل ناڤ كەنالێن خوە یێن راگەهاندنێ گوهوری و هەر وەكو بەری نوكە كەسەك ل سەر مینبەرێ زانیاریان پێشكێش بكەت و كوخ كوخێ ژ دەنگێ خوە بینیت، ئێدی بهێت ل ناڤ دیوانێ روینیتە خارێ و سوحبەتان بۆ خەلكی بكەت. دوو، حزبان بەرێخوەدانە ناڤ تورێن كومەلایەتی و ئەوان ژی ل سەر زانیاریان و ئاراستەكرنا وان كاركرن و هەر كەس دشێت ڤێ ب زیقی ببینیت، هەر بۆ نموونە دڤێ حەفتیێ و ڤان رۆژێن دەربازبوویدا ل باژێرێ دهۆكێ دو بابەتان سەر ژ تورێن كومەلایەتی د ستاند، ئێك بابەتێ پرۆژێ رۆناكی و خوپیشاندانێن هاولاتیان ل سەر پارێ بۆ وان دهێت و برینا كارەبا وان. بابەتێ دووێ یێ ئاڤا سكرێ دهۆكێ بوو و چەند مەتر ماینە دێ سەر رێژ بیت و ل دووماهیێ كەسەك ل دهۆكێ نەما ئەگەر نەزانی بیت، سەر رێژ بوونا ئاڤا دهۆكێ گەهشتە كیڤە.
هەرچەندە نموونا سەر رێژبوونا ئاڤا سكرێ دهۆكێ یا دەمكییە و دبیت بابەتەكێ دی یان چەند بابەتێن دی بێهنە دروستكرن و جهێ وان بگرن، لێ دڤێت حزبێن مە بگەهنە باوەریەكێ ئێدی خەلكی راستی دڤێن، ئەگەر دەمەكی بتنێ راگەهاندنێن حزبان دگوهێن خەلكیدا بانگدا بیت و ئەو بانگدانا هەنێ بۆ وی بەرچاڤ روونی بن، نوكە راگەهاندنا تورێن كومەلایەتی وەك لەهیەكێ یا جهێ خوە ڤەدكەت و وەك ئەم ژ لەهیان دزانین، هەمی تشتەكی، تەرۆهشكان دگەل خوە رادكەت. دەما كەسەكێ پەیوەندیدار بهێت و بەحسا پرۆژێ رووناكی بكەت، وەك من گوتی نموونا سەرڕێژبوونا ئاڤێ و پرۆژێ رووناكی من وەرگرتی و بێژیت 80 % خەلك ژ كـــارەبــا پرۆژێ رووناكی د رازینە، یانكو 20 %ێ خەلكەك یێ مای وی كێشە یا هەی و ئەز ئێك ژوان كەسان بووم یێن ب بەر وێ 20 % دكەڤیت و دا خوە بكەمە نموونە و ئەڤ پارێ ل هەیڤێن بوری بۆ من هاتی بڤی رەنگی بوو (346 و 348 و 351) هزار دینار و دەما من سەرەدانا پرۆژێ رووناكی كری بۆ نە رازیبوونێ؟ گوتنە من مەزاختیێ تە یێ زێدەیە و دەستێ خوە د كارەبا خوە دا بگرە. ئەڤە ئاخفتنا وی بۆ نە بتنێ ژبۆ من، بەلكو بۆ گەلەكێن دی ژی ببوو قاونەك و ژ سەر رەقیا من، من پێن خوە شداندن و گوت پا دێ هەرە بلا كەشفەك بهێت و دیڤچوونا كارەبا تە بكەت. وێ رۆژێ هەمیێ ئەز مامە بدویڤ ڤە، دەركەفت كارەبا من بۆ مالەكا دی دچیت و كارەبا مالەكا دی بۆ من دهێت و دەما من زێدەتر دیڤچوون ل سەر ڤێ چەندێ كرین، دەركەفت نە كارەبا من بتنێ، بەلكو دەهان شاشیێن دی بڤی رەنگی یێن هەین.
كێشە ل كیرێ یە یان ئەڤ 20 %یە كینە؟ هندەك ژێ ئەون ئەڤێن كارەبێ زێدە دمەزێخن و پارەكێ كێم بۆ دچیت، پێنەڤێت ئەو دێ كارەبێ زێدەتر مەزێخن، ژبەركو ئەو دێ لدویڤ وی پارەی د مەزێخن یێ بۆ وان ب رێكا پسوولێ دهێت و د بەرامبەردا ئەڤ كەسێن كارەبێ كێم د مەزێخن و پارەكێ زێدە بۆ دهێت، ئەو نەچارن قەستا پرۆژێ روناكی بكەن و خوپیشاندانان بكەن، ئەو نەچارن گازندێ بكەن و ئەو نەچارن خوە نە رازی بكەن و حكومەتێ و دام و دەزگەهێن حكومەتێ هەمیێ بینە سەر خەت، لێ د بەرامبەردا چ دهێتەكرنێ؟ كەس دیڤچوونێ بۆ ناكەت و دەهان خەلك یێ هەی پارەكێ زێدە ددەت و نزانیت كو ئەو یێ پارێ كەسەكێ دی ددەت.
ئەڤا من گوتی پێدڤی دیڤچوونێ یە و ئەڤ 20 % یا خەلكێ نە رازی كێشە یێن هەین، چ كارەبا وان دهێتەدزین، چ كارەبێ زێدە د مەزێخن یان ژی كارەبا وان بۆ مالەكا دی دچیت وەك یا من و ئەوا دبێژنێ (swap)، كو ئەڤ زاراڤە مشە دناڤ كارمەندێن پرۆژێ رووناكیدا دهێتە گوتن و كەس ب رژدی وەرناگریت.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
رۆژناما كوردستانی نوێ ھژمار (9631) یا رۆژا 2026/4/7
ليست هناك تعليقات:
إرسال تعليق