دیڤچوون: عبدالرحمن بامەرنی
ل دهۆكێ چەندین جهێن شونەواری و پیرۆز لێ هەنە، ئەگەر چاڤدێری و سەخبێری بۆ بهێتەكرنێ، سالانە ب سەدان كەس ژ دەرڤەی باژێری دێ سەرەدانێ بۆ كەن و ژبەر گرنگیا ڤان جهان چ وەك شونەوار یان پیرۆزی یان بیروباوەر، دێ هەولدەین مە گەریانێن بەردەوام بۆ ڤان جهان هەبن و ڤەكۆلینێ ل سەر بكەین و مێژوویا وان جهان بەرچاڤ بكەین و بزانین گوندی و خەلكێ خوجهێ وان بۆ چ دبێژن.
ئێك ژڤان جهێن پیرۆز، یێن ب كەساتیەكێ ڤە گرێدایی و بەردەوام خەلك سەرەدانێ بۆ دكەن، (پیر هەمەد)ە و گورێ وی دكەڤیتە گوندێ نسرا ل دەڤەرا ئەتریش ل رۆژهەلاتێ باژێرێ دهۆكێ و ژبەر ناڤ و دەنگیا پیرێ هەمەد و ئایا پیرۆزیا ڤی كەسی د چ دایە؟ بوچی خەلك سەرەدانا سەر گورێ وی دكەن و گوندیێن ڤی كەسی چاوان بەرێخوە ددەنە ڤی كەسی و ئایا رێورەسمێن تایبەت ب وی ڤە هەنە یان نە؟ ئەڤە هەمی ئەو پرسیارن یێن نڤیسەر (حامد نسری) د پەرتووكا (گوندێ نسرا)دا بەحسكرین. كو بەشەكێ ڤێ پەرتووكێ بۆ ڤی كەسایەتیێ ب ناڤێ پیر هەمەد یێ تەرخانكریە و دیسان بەشەكێ پێزانینێن مە ژ هندەك كەساتیێن گوندی بخوەنە.
بەری بزانین پیرێ هەمەد كییە و چ پێزانین ل سەر هەنە، دڤێت بزانین گرنگیا گورێ یان مەرقەدێ پیر هەمەد د چ دایە؟ د پەرپەرێ 284 ژ پەرتووكا گوندێ نسرا دا بەحسا گورێ پیر هەمەد دكەت و دبێژیت كو قۆپەك یان گۆمبەتەك ل سەر گورێ وی هاتیە دروستكرن و دناڤدا جولاندكەكا بچیك هەبوویە و ل كوژیێ قوپێ یا دانایی بوو و هەر ژنا زارۆك نەبان و قەستكرباییێ، دا سێ بەركان هەلگریت و ئێك ئێكە بەردەتە ناڤ وێ چولاندكێ و دا بۆ خوە لاڤا ژ خودێ كەتن و هەر گاڤا جولاندك هەژیابا، دا خودێ كەرەمێ دگەل وێ ژنێ كەت و دا ب دو گیان كەڤیت و دڤیابا سەرەك (قوربانەك)ی ڤەكوژیت و بكەتە خێر و باشترە ئەو قوربان یێ ئاژەلەكێ سپی بیت. دیسان ئەڤ كەسێن نەخۆشیێن دەروونی هەین و هەر گاڤا برنە سەر گورێ ڤی پیری و نڤست، پیر هەمەد دێ هێتە خەونێ و دێ شیرینیەكێ دەتێ و دێ ژ نەخۆشیا خوە رزگار بیت و لێ ئەگەر خەو ب چاڤێ نەخۆشی نەكەفت، ئەو نەخۆش چارەسەر نابیت و بۆ ئەڤێن چێ دبن ژی، پێدڤییە هەر ئێك ژوان سەرەكی وەك قوربان بدەت و بكەتە خێر. دیسان ئەڤ كەسێن دكەڤنە بەر كێلبێن سە یێن هار و ئەگەر بەری چل رۆژان ژ هێرشا سەیی بگەهیتە سەر گورێ پیر هەمەد، ئەو كەس دێ ساخ بیت و ئەگەر دڤان چل رۆژاندا نەگەهاند، دێ هار بیت و دیسان دناڤ گورستانا گورێ پیر هەمەد لێ، ئاخەك یا هەیی و بۆ نەخۆشێن خۆریك لێ هەی باشە و نەخۆش پێ چارە دبیت.
باوەریا گوندیان
پیرۆزكرنا پیرێ هەمەد ل دەف خەلكێ گوندێ نسرا ب چەند رێورەسمان بوویە و سالانە دهاتنە كرنێ، وەك شیلانا پیرێ هەمەد و دیسان نانێ پیرێ هەمەد، لدوور ڤان هەردوو رێورەسمان ژی نڤیسەر دڤێ پەرتووكێ دا دبێژیت:
ـ شیلانا پیرێ هەمەد: ئەڤ شیلانە ژ خوارنا (ترشكێ) پێكدهێت و سالێ جارەكێ بەرزەحفیا وێ دهێتەگێران و بڤی رەنگی، هەر خێزانەكا پەز هەبایە، ل وەرزێ بهارێ دەما پەز دزا، بەرخكەكێ نێر دەستنیشاندكرن كو ئەڤە دێ بۆ پیرێ هەمەد بیت و چاڤدێریەكا باش لێدكرن و هەر تشتێ خۆش یێ وی بوو، هەتا باش قەلەو ببا و ب هیچ رەنگەكی نەدبوو بهێتە فرۆشتنێ و هەتا دگەهتە وەرزێ پایزێ و كەسەك ب ناڤێ (وەكیلێ پیر هەمەد) ل گوندی یێ هەی، دێ ڤان هەمی بەرخان كۆمڤەكەت و رۆژەكێ دەستنیشان كەن، ئەڤ گوندیێن دی ژی چ یێ دارا بۆ بن كوچكی بینیت، ئەگەر جوتیار بیت باجان و پیڤازا و دڤێت گوندی هەمی دڤێ شیلانێ دا بەشدار ببن و ژن دەست ب چێكرنا كۆتلكان دكەن بۆ ترشكێ و قازانێن مەزن دئینن و تێدا د كەلینن و ل سەر گوندی هەمیێ بلاڤدكەن و ئەگەر زێدە بوو، بۆ خەلكێ گوندێن دەوروبەر ژی دبەن وەك گوندێ رەبەتكێ.
ـ نانێ پیرێ هەمەد: ئەڤە ژی نەریتەكێ خەلكێ گوندێ نسرانە و سالانە دهێتەگێران، وەكیلێ پیرێ هەمەد هەر تشتێ بۆ پیری هاتیە خرڤەكرن لێكددەت و د فرۆشیت و دكەتە پارە و ب وی پارەی ئاری دكرن، رۆژەكێ دەستنیشان دكەن و تەنیرێت گوندی هەمیێ دئێخنە ل كاری و نانێ پێڤەددەن و ڤی نانێ ل سەر گوندیان بلاڤدكەن و دڤێت هەر كەسەكی نانەك بگەهیتێ، بۆ نموونە ئەگەر خێزانەك شەش كەس بیت دێ شەش نانان بۆ بەن.
چیرۆكا مرنا پیر هەمەد
لدوور مرنا پیرێ هەمەد چیرۆكەكا بالكێش هەیە و دبێژن بەری مرنا خوە، وی نامەیەك ژی نڤیسی بوو. چیرۆك هوسا بەحسدكەت، پیر هەمەد و بابێ خوە بریارێ ددەن قەستا گەلیێ قیامەتێ بەن، كو ئەڤ گەلی یە دكەڤیتە سەر سنوورێ ڤان هەر سێ گوندان (نسرا، دەحلێنەر و ئەتریش) و مەبەست ژ چوونا وان ژی عیبادەتێ خودێ بوو و هەر ئێكی ژوان بتنێ 40 كاكلێن باهیڤان بۆ چل رۆژان دگەل خوە بربوون و د چیرۆكێدا هاتیە، ژبەركو بابێ پیر هەمەد یێ پیر بوو و بێ تاقەت بوویە، ئینا پیرێ هەمەد 10 كاكلێن خوە یێن باهیڤا ژی داینە بابێ خوە و ئەو بتنێ ب 30 كاكلان مایە، لێ بەری چل رۆژێن وان دەرباز ببن، هەردوو ژیانا خوە ژ دەستددەن و كەس بڤێ چەندێ نزانیت. تا ل گوندی دیاردەیەك دروست دبیت، ئەو ژی سەیێن گوندێن هەر ئێك ژ (نسرا، هەسنەكا، رەبەتكێ، سەكا فەلا و دەحلێنەرێ) ژ نشكەكێڤە ژناڤ گوندی دەردكەفتن و دچوون نوبەداری ل جەنازێ پیر هەمەدی و بابێ وی دكرن، تا رۆژەكێ گوندیان بریاردای بزانن سەیێن وان بۆ كیڤە دچن و دەما كەلەخێ پیر هەمەد و باێ وی دیتین، پیر هەمەدی نامەیەك ل پشت خوە هێلا بوو و جهێ ڤەشارتنا خوە و سنورێن گوندێ نسرا و چەند شیرتێن دی تێدا نڤیسی بوون.
گرنگیا مەرقەدێ پیرێ هەمەد
گوندێ نسرا ژی وەك تەڤایا گوندێن دی یێن كوردستانێ، ژلایێ حكومەتا بەعسا رۆخایی ڤە هاتبوو چۆلكرنێ و سەرەدانێن خەلكی ژی بۆ سەر گورێ پیر هەمەدی د وان سالاندا هەر نەبوون و قەدەغە بوون، تا پشتی سەرهلدانێ و دروست پشتی گوند هاتیە ئاڤەدانكرن ڤە و خەلك ل كاڤلە خانیێن خوە زڤرین و دوبارە ئەو كاڤل ئاڤاكرین، سەرەدانێن خەلكی ژی بۆ سەر گورێ (پیر هەمەد) زێدەتر لێهاتنەڤە و ئەگەر بەحس ل گرنگیا ڤی مەرقەدی و ڤی جهێ ئایینی یێ پیرۆز بكەین، كو سالانە ب سەدان خەلك سەرەدانێ بۆ دكەن، دێ بینین كو ئێك ژ جهێن پیرۆزێن ئایینی یێن گرنگە ئەگەر ب رەنگەكێ باش بهێتە نووژەنكرنێ و دێ بیتە ئەگەرەك بۆ راكێشانا دەهان گەشتیاران بۆ دەڤەرێ و ڤی گوندی و چاوان ل چەندین وەلاتان گرنگیێ بڤان جهێن ئایینی ددەن و خەلك سەرەدانێ بۆ دكەت و ل دووماھیێ جھێ ئاماژێ یە بێژین، كو ئەڤ دەڤەرێن ھەنێ پێشوەخت گوندێن ئێزدیان بوون و تا نوكە ژی گەلەك كەسێن ئێزدی مەزارێ (پیر ھەمەد)، ب ئێك ژ مەزارێن چاكێن ئێزدیان ددەنە ناسكرنێ.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
رۆژناما كوردستانی نوێ ھژمار 9672 (2026/6/9)
ليست هناك تعليقات:
إرسال تعليق