عبدالرحمن بامەرنی
كورتەچیرۆك ژ نڤیسینا (زەكەریا حەمیدە) و د رۆژنامەیا ئەڤرۆدا بلاڤبوویە، ناڤێ كورتەچیرۆكێ (ھایبۆن)ە و ژ شەش تابلۆیان پێكدھێت و ھەر تابلۆیەك بخوە ڤەگێرانا چیرۆكەكێ یە و ھەر تابلۆیەكی ناڤەك ھەیە و ل دووماھی تابلۆ یان كو تابلۆیێ شەشێ، رەنگڤەدانا ھەر پێنج تابلۆیێن دی دناڤدا دیارە و دبیت ئەڤە تەكنیكا نڤیسەرێ چیرۆكێ بخوە بیت و ڤیا بیت ھونەرێ خوە یێ نڤیسینێ پیشان بدەت و دبیت ژی ئەڤە خواندنا من بیت بۆ سەروبنێن چیرۆكێ ھەمیێ ب ھەر شەش تابلۆیان ڤە.
نڤیسەرێ چیرۆكێ، ھەر شەش چیرۆكە تابلۆیێن خوە لدویڤ ئێك رێزكرینە، ژ تابلۆیێ ب ناڤێ (رژیار) دەستپێدكەت و د پەرەگرافەكیدا دبێژیت: "شڕشڕا بارانێ بیرامن ل ژڤانێ مه یێ ئێكێ ئینا"، دڤی تابلۆیدا بەحسا دەستپێكا چیرۆكا خوە یا عەشقێ دكەت، ئێكەم ژڤانێ وان و كانێ دوێ رۆژێدا چ رویدا بوو. ژبەركو ئەو دەستپێكا عەشقا وان بوو، چەند بارانەك بھێت، ئەو بیرێن وێ رۆژێ دكەت. دڤی تابلۆیدا بەحسا بارانێ و تویشەمبیێ و چەند تشتێن دی دكەت و تەكنیكا چیرۆك نڤیسی دڤان تابلۆیاندا گرتیە بەر،
ھەر چیرۆكەكێ وەسفەكا سێ رێزی دایێ و ئەڤ وەسفا ھەنێ، نە بەشەكە ژ چیرۆكێ بخوە، بەلكو ئەم دشێین بێژین، تەكنیكەكە نڤیسەری بكار ئینایی ھەم بۆ جوانكرنا روویێ چیرۆكە تابلۆیێن خوە و دیسان گرێدانەك یا دگەل ئێك ھەی و تام و خۆشیەكێ ب چیرۆكێ د بەخشیت و ئەڤە تەكنیكا ھەنێ یا ب ناڤێ (ھایبون)، جورەكێ ئەدەبیە یان قالبەكێ ئەدەبیە ئێكەم جار ل ژاپۆنێ سەرھلدایە و پەخشانێ و ھایكویێ دگەھینتە ئێك و بەشێ ھایكۆیێ ژڤێ تابلۆیە چیرۆكێ، دبێژیت: "چپكهكا بارانێ, ل سهر پهنجهرهیا من؛ تۆز ئینا خوار." و ئەگەر ڤی وێنەی یان ڤێ وەسفێ دگەل ڤی تابلۆی لێكبدەین ژی، (چپكا بارانێ)، یانكو بیرھاتنا ئێكەم ژڤانێ عەشقا وی و (پەنجەر)، یانكو چاڤەرێبوون و (تۆز)، یانكو خەریبیەك یان ھێلان یان تشتەكێ ژبیركری.
د چیرۆكا یان تابلۆیێ دووێدا ب ناڤێ (بێھن)، نڤیسەرێ چیرۆكێ دەمجھان تەڤلیھەڤ دكەت، دەما دبێژیت: "ههر جارهكا تو ل بهرمن ڕا دبورى"، ئەڤە ژی ب رامانا تو نوكە یا دگەل من و چ بەحسا ھێلانێ یان دویركەفتنێ یان تشتەك ژبیركری نینە و دھێت و دبێژیت: "دبیت ئهو بهێن من سهر خۆش دكهت و بیرهاتنێن پێنج سالان نوی دكهتهڤه" و ئەڤە ژی بۆ خواندەڤایەكی كو بڤێت دگەل چیرۆكێ بمینیت، نەشێت ببیتە بەشەك ژ ڤێ چیرۆكا عەشقێ و بتنێ دزانیت كێشەیەك یا كەفتیە ڤێ عەشقێ و نڤیسەرێ چیرۆكێ ڤێ چەندێ بڤی پەرەگرفی ھوسا راستڤەدكەت و دبێژیت: "عشقاته وهك تابلۆیهكا زهقوڕێ نه ب بارانێ نه ب كێلانێ ژ ناڤ ناچیت" و ئينانا ناڤێ (زەقورێ) وەك میناك بۆ ڤێ عەشقێ، بۆ كەڤناتی و خوراگریا وی ئاڤاھی دزڤریت، ھەم وەك جھەكێ پەرستنێ و ھەم ژی وەك پاشماوەكی شارستانی و شوونەواری و وەك مە ل پێشیێ دیاركری و پەنایا وی بۆ وەسفەكێ دبێژیت: "بایێ باكوورى, پێلێن دهریایێ؛ ئینانه سهر كنارى.". ئەڤە ژی ب مەبەستا كو چ تشتەك یێ ئاسێ و مەحال نینە و فرەھییا دەریایێ چەند بیت و دھزرێ ژیدا نەبیت با دشێت وان پێلان بینتە بەر لێڤێن كناری و ئەو یێ بەحسێ راكێشانا عەشقەكێ دكەت، كو قەدەر و تشتێن ڤەشارتی یێن ھەین وان ھەردووكان نزیكی ئێك دكەت.
د چیرۆكە تابلۆیێ (پەیڤ)دا، نڤیسەرێ چیرۆكێ ب زمانەكێ ئەدەبی یێ رەھوان چیرۆك نڤیسی یە و ڤیایە بۆ خواندەڤایێ خوە دیاربكەت كو عەشقا وی چ سنوور بۆ نینن، ئەوی چ ھێز بەرامبەری وێ عەشقێ نینە و ھەمی تشتەك وەك لەھیەكێ ب نك ویڤە دھێت و ئەوی شیانێن كێمترین بەرەڤانی ژی نینن و دبێژیت: "ههمى كاودانان دا بێدهنگى وهك نهرمه بارانهكێ من شل دكهت؛ ئهو بێدهنگى نه ژ لاوازى و بێشیانییا منه بهلكو نازكییا ته ژ ههمى ئیدیهم و بێژە وپهیڤسازییامن.. دهرباز بوویه". دڤی پەرەگرافی ژی دا دانپێدانا چیرۆك نڤیسی ب زەلالی دیار دبیت، كو ئەو بەرامبەری ڤێ عەشقێ گەلەك یێ لاوازە و ھەمی تشت لدەف وی د راوەستن دەما دگەھیتە بابەتێ ڤێ عەشقێ و ب وەسفەكا جوان ڤێ چیرۆكێ ب دووماھی دئینیت و دبێژیت: "بایهكێ نهرم, پهردهیا پهنجهرا من؛ یێ د ههژینیت". ب مەبەستا ھێزەكا نەرم ھەیە و چ تشت نینن خوە ل بەر بگرن.
د چیرۆكە تابلۆیێ (دەرگەھێ نیڤ تاق)دا، ئەم وەك خواندەڤا دشێین زێدەتر نزیكی ڤێ چیرۆكێ ببین، ب مەبەستا نزیكی ڤێ چیرۆكا عەشقێ و نڤیسەرێ چیرۆكێ ئەڤ عەشقە ب دەرگەھەكێ نیڤ تاق وەسفكریە و دبێژیت: "د ناڤبهرا چوون و هاتنێ دا دهرگههـ وهك برینهكا نیڤ ساڕێژبووى دناڤ دیوارێن خانی دا, نه ب تهڤاڤى یێ ڤهكرییه كو من وێرهكییا هاتنه ژۆرێ ههبیت و نهیێ گرتییه كو هیڤیێن خۆ ل بن ڤهشێرم". و ئەڤە ژی چیرۆكێ و راستیا ڤێ عەشقێ پیشانددەت، كو برینەكا نە سارێژ بووی یا ھەی و ھەلبژاردەیان دئینیت چ بەردەوامی یان ژێكڤە بوون.
د چیرۆكە تابلۆیێ (بھەشتا كوردی)دا، ئەڤا راستی بیت من ناڤۆنیشانێ ڤێ نڤیسینێ ژبەرڤێ كورتەچیرۆكێ نڤیسیی یە و دڤی تابلۆیدا، وێنەیەكێ عەشقەكا بێ ڤەقەتیان دكەڤیتە بەرچاڤێن مرۆڤی و تشتێ جوان، دەربرینێ ژ ھەر پێنج چیرۆكە تابلۆیێن بەری خوە دكەت، وەك (رژیار، بێھن، بێدەنگی، پەیڤ، دەرگەھێ نیڤ تاق)، لێ مروڤ نە چ ڤەقەتیانان دبینیت، كو دەربینێ ژ تابلۆیێن بەری خوە بكەت و نە ئەز شیام بزانم ڤەقەتیان ژ وی بوویە و نە ژ وێ و ژبەركو من چەند جاران سەروبنێن چیرۆكێ خاندن و پێڤەھاتم و چووم، دووماھیا وێ ئەز تێگەھشتم كو عەشقا وان یێ بێ كێماسییە و ھەر ئەڤە باش بوو.
ـ ھایبۆن، زەكەریا حەمید، كورتەچیرۆك، رۆژناما ئەڤرۆ هژمار (3990) 2026/6/2.
ـ رۆژناما ئەڤرو ھژمار 4007 - 2026/6/30
ليست هناك تعليقات:
إرسال تعليق