گرنگیا گێرانا (فێستیڤالا دانیكا و فێستیڤالا بەرورایا) د چ دایە؟!

عبدالرحمن بامەرنی

دڤان چەند رۆژان دا چەند چالاكیێن جودا ھاتنە ئەنجامدان، چالاكیێن رەوشەنبیری و كەلتوری و ئابوری و ئەو چالاكی ژی ل دەرڤەی پارێزگەھێ بوون، ل گوندان وەك یا بەكر بەگێ ئەرزی و یا سێڤێن بەرواریا و یا دانیكا ل بامەرنێ. د ھەر سێ چالاكیان ژیدا خەلكەكێ زێدە بەرێخوەدابوویێ و ھەر كەسەكێ خواندنەكێ بدەتێ، ھەم چوونا خەلكی بۆ ڤان چالاكییان، بەشدارییا وان لڤان خرڤەبوونان، دێ زانیت ئەڤ چالاكیێن ھەنێ چەند دگرنگ بوون و ب تایبەتی ژی بۆ ئەڤرویا نوكە ئەم تێدا دژین، قەیرانێن ئابوری و یێن سیاسی، رێژا بێكاریێ و ئێدی خەلكی ھەناسەكێشانەك دڤێت، كو رێكا دوویێ بكەیڤتە بەرچاڤێن وی، دنیابینینەكا دی و ھندەك ھیڤی و ئومێدێن دی.

ئەگەر ئەز چالاكییا رەوشەنبیری یا بەكر بەگێ ئەرزی ژناڤ دەربینم و بتنێ ل سەر ھەردوو فێستیڤالێن دانیكا و بەرواریا راوەستم، ئێك چالاكیەكا كەلتوری و ئێك ژی چالاكیەكا ئابوری، چالاكیا كەلتوری یا سێھەمین فێستیڤالا دانیكا بوو، كو خەلكێ بامەرنێ بخوە پشتەڤانییا وێ دكەن و ئەڤە جوداتر ژ فێستیڤالا بەرواریا، كو جھێ وێ یێ گونجایە، پێش وەخت بەرھەڤی بۆ دھێتە كرنێ و لایەنێن فەرمی پشتەڤانییا وێ دكەن، لێ تشتێ ھەردوو فێستیڤالا نزیكی ئێك دكەت و ببیتە ھێڤێنێ ڤێ نڤیسینێ، وەكھەڤیا ھەردوو فێستیڤالانە د چەند خالەكاندا، كو گەلەگ گرنگە پیتەكێ زێدەتر بۆ بھێتە دان و لایەنێن پەیوەندیدار خوە لێ بكەنە خودان.

دگەل بیرئانینەكا (سەدیق شەرو)ی!

عبدالرحمن بامەرنی

پرانییا قوتابیان و خوە ماموستا بخوە ژی، ل نڤیسینا دارشتنێ ئاسێ دمینن! ماموستا پێشوەخت دێ بابەتەكی بۆ قوتابییان دەستنیشان كەت، رەنگە دێ هندەكێ بەحسێ بابەتێ دارشتنێ كەت و هندەك سەرقەلەمكان ژی بۆ قوتابییان بەرچاڤكەت، لێ دەما دارشتنێن قوتابیان دگەهنە بەردەستێ ماموستایی، رەنگە دێ هەمیان ژی خوینیت، لێ یێ پشت راستە پرانییا ڤان دارشتنان قوتابیێن وی نە نڤیساینە. رەنگە ماموستا دێ بۆ خوە هزر دكەت، ئەڤە ئەركەكە دڤێت قوتابی جێبەجێبكەت و ئەو هزردكەت پەنابرنا قوتابیێ وی بۆ كەسەكێ دی، كو دارشتنێ بۆ بنڤیسیت، د خوەبخوەدا تەمامكرنا ڤی ئەركییە.

سەرحوچەكی تاك بكەن

عبدالرحمن بامەرنی

هەڤالەكی گوت: "دا ب

چین حەبكەكا فیتامین (D) بخووین"، من گوتێ: "حەبكا فیتامین (D) یانكو چ؟". گوت یانكو خوە بدەینە بەرهەتاڤێ و بابەتێ مە چوو سەر مفایێ فیتامین (D)، مفایێن وێ بۆ لەشی و ب هێزكرنا هەستییان و ڤەكولینێن تازە ئاماژێ ددەن، كو ئەڤ فیتامینە بۆ وەرەرا عەقلی باشە و لدویڤ داتایان بیت، پرانیا خەلكێ مە ئەڤ فیتامینە لدەف یێ كێمە، ژبەركو كێم دچنە بەرهەتاڤێ و بابەت چوو سەر وەلاتێن پێشكەفتی و ئەڤێن ل سەر لێڤێن دەریایێ و چاوان لەشێ خوە ددەنە بەر هەتاڤێ و كورتییا بابەتی، ئەم ل رۆژەكا هاڤینی چووینە سەر خابیری و مە خوە ئێخستە ئاڤێ و نزانم چاوان بیرا من چوو سەر حەبكا فیتامین (D) و من گوت ئەڤە خوش دەلیڤەیە، ئەز چوومە د ئاڤێدا و من خوە بەر هەتاڤ كر، زێدەتر ژ نیڤ دەمژمێرێ من ئەڤ كارەكر و من چ مەرهەمێن سوتنێ ژی د لەشێ خوە نەدابوون و باجا ڤێ چەندێ ژی، سێ رۆژان كەتمە د خانیڤە و سەرێ من د خورییا، ژبەركو سەرێ من یێ نیڤ حوچ بەرگرییا تیشكێن گەرمێن هەتاڤێ نەكر.

سلاڤەك بۆ سەیدایێ حەجی

عبدالرحمن بامەرنی

سەیدایێ حەجی كورتكریێ سەیدایێ (حەجی برەھیم) بوو، ھینگێ ئەز ل پێنجێ سەرەتایی بووم و ئەو بۆ مە ل وانا ئاینی دھات، تشتێ ژ بیرھاتنێن سەیدایێ حەجی چ جارەكێ ژبیرا من نەچیت و من بۆ خوە وانە ژێ وەرگرتی، دەما ئەنجامێن دووماھیا سالێ ل سەر قوتابیان بلاڤدكرن، باش بیرا من دھێت، ل گورەپانا قوتابخانا بامەرنێ یا سەرەتایی، قوتابی پول پول د رێزكری بوون و ئەنجامێن قوتابییان ژی پول پول ڤێرا دھاتن و ناڤ گازی دكرن، گەھشتە پولا پێنجێ و بۆ دلقوتكا مە، دەما سەیدایێ حەجی ناڤێ من خاندی، ھوسا گوت: "كورێ مەلایی یێ ل دەرسا ئاینی كەفتی!".

(هەلبەستا پەخشانكی)... دەستهەلاتا لێگەریانێ‌ د شعرێ‌ دا و چەند نمونە نەصیر ئەلشەیخ

وەرگێران ژ عەرەبیێ: عبدالرحمن بامەرنی

هەلبەستا پەخشانكی دڤان دوو دەهكێن دوماهیێدا، ب بەرفرەهی خواندن و نامە و ڤەكولین لدوور مێژوویا وێ‌ و گوهورین و پێشكەفتنێن ب سەردا هاتین، بخوەڤە دیتن. دكتور (سەلمان كاصدی) ژی هلكولانێن خوە یێن رەخنەی، د پەرتووكا وی دا (هەلبەستا پەخشانكی؟ خواندنەكا رەخنەی)، كو ل دەزگەهێ‌ چاپ و بلاڤكرنێ‌/ عومان سالا 2010ێ‌ چاپبوویە، هەنە.

هەر ل پێشگوتنێ‌ نڤیسەر رژدیێ‌ دكەت: (ل سەر مە پێدڤی یە ئەم دان ب راستیەكێ‌ بدەین، سەرهلدانا نەوەیەكی رەنگەكی د پەخشیتە نوویاتیەكێ‌، ژ ئەگەرێ‌ دیتنێن وی بۆ یاسایێن شعرا نویخاز، ناڤ لێئینانا هەلبەستا پەخشانكی جارەكێ‌ و ب هەلبەستا شعری جارەك دی، لڤێرە من نەڤێت ئێك ژ هەردووكان ل سەر یا دی دروست دەربێخم، هندی هەلبەستا نوی ئەوا شاعرێن عەرەب د نڤیسن، كو ستایلەكێ‌ نویخاز هەی و خواندەڤایێ‌ تێكستی، ئەوا ئەم ژێ‌ پێشبینی دكەین ببیتە (بەرهەمهێنەرێ‌ رامانێ‌)، یان كو خواندەڤایەكێ‌ پوزەتیڤ بەس نینە، ب تێنەگەهشتنەكا نە دروست بۆ پێشوازیكرنا تێكستێ‌ شعری، ).

دپەراوێزا فێستیڤالا دوماندا، (ھوستا).. ئەڤ پەیڤا كورد ژێ د ڤەجنقن؟!!

عبدالرحمن بامەرنی

دەستەواژەیێ پیشەداریێ یانكو ھوستاكاری، لدەف مە كوردان تشتەكێ شەرم بوویە و ھێشتا ب دروستاھی نە كەفتیە سەر زارێ مە و سەرەرای ئەڤرویا یا ئەم تێدا دژین، تەكنەلوژیا سەردەم، پیشەسازییا جیھان گەھشتیێ، ھەمی بەرھەمێن وێ ھوستاكاریێ و پیشەداریێ نە. ھندەك راستیێن مێژووی یێن ھەین فەرە ئەم دەرگەھێ وان ب قوتین، چ ئەو راستیێن ھەنێ د باش بن یان ژی د خراب، لێ ئەڤە بەشەكە ژ كەلتور و مێژوویا مە و ئەز دێ بەحسا پیشەداریێ، ھوستاكاریێ كەم و راستی ئەڤە ژمێژەیە ئەز بڤی بابەتیڤە مژوول، بوچی كوردان پیتە ب پیشەداریێ نەدایە، ئایا راستە ھوستاكاری ل دەف كوردان شەرم بوویە و ب چاڤەكێ كێم ل ھوستایان سەحدكرن؟!!

لدویڤ ئەوا ب بەرچاڤێ من كەفتی، كوردان زێدەتر حەژ ئاژەلداریێ دكر، بەلگە ژی بۆ ڤێ چەندێ، گوندێن كوردان زێدەتر گوندێن چیایینە و نزیكی وان دەڤەرانە ئەڤێن گژو گیا و ئالفێ ئاژەلی لێھەی، ژبلی برگەیێ ھەبوونا ئاڤێ، كو ئەڤە بۆ ب خودانكرن و ئاڤدانا ئاژەلداریێ گرنگە و ئەگەر ل شوونەوارێن گوندێن كوردان ژی بگەری، رەنگە دێ بەرێن ئاشێن ئاڤی ب بەرچاڤێن تەكەڤن، لێ وەك ئاڤاھی،

چیرۆك و چیڤانۆك و سەرھاتیێن كوردی و راوەستیانەك

عبدالرحمن بامەرنی

ئەم نەشێین بێژین ستران بەری دھێت یان ژی ڤەگێران و ئەڤە بابەتێ من ژی نابیت، ژبەركو ئەز دێ زێدەتر ل سەر پولینكرنا ڤەگێرانێن كوردی راوەستم، دەم و جھێن لێ دھاتنە ڤەگێران و بۆ نمونە، دەمێ گوتنا سەرھاتیەكا كوردی جوداتر بوو ژ دەمێ ڤەگێرانا چیرۆكەكێ و ھوسان دەمێ ڤەگێرانا چیرۆكەكێ جوداتر بوو ژ دەمێ ڤەگێرانا چیڤانوكەكێ و رەنگە ڤەگێرێن ھەر سێكان ژی تایبەتمەندیێن خوە یێن جودا ھەبن و ئەگەر ئەم ژ لایێ پولینكرنێ ژی ڤە ل سەر ڤەگێرێن كوردی راوەستین، ئەز باوەرم ئەم دێ كەینە سێ بەش و بڤی رەنگی (سەرھاتی، چیرۆك و چیڤانوك).

بوچی ئەز ڤی بابەتی بگرنگ بزانم، كو ڤەكولینێ ل سەر بكەم! ژبەركو دێ شێین ب خواندنێن زێدەتر دڤی بواریدا، د تەڤنێ پێكڤە ژیانێ، د تەڤنێ داب و نەریتێن كوردی، د تەڤنێ چارەسەری و بەرسینگرتنا كێشەییان، روودانان، پێشھاتان، رەوانبێژیێ و ھەلكەفتان راوەستین و دێ مە خواندنێن دروست ژبۆ ھەبن.

چ جوداھی دناڤبەرا ھەر سێكاندا ھەیە؟ رەنگە گەلەك ژمە ھەمان پرسیار لدەف دروست ببیت، ئایا ما ھەر سێ ناچنە د قالبێ چیرۆكێدا، رەنگە ب سەرڤەیی و بەرسڤەكا سادە بێژین بەلێ، لێ مەبەستا مەیە ئەم پولینكرنەكێ بۆ بدانین، دا د ھەر ئێكێ بگەھین جوداتر ژ یا دی و بھزرا من، ئەم دشێین بڤی رەنگی ھەر ئێكێ ژ یا دی جودا بكەین.

سەرھاتی:

ئەڤ سەرھاتیە دكورتن، زێدەتر سەربورن و بۆ مفا وەرگرتنێ دھێنە ڤەگێران و گەلەك جاران ژی بۆ بێھن فرەھیێ ل سەر روودان و بوویەران دھێنە گوتن، چ وەك ئارامكەر، بێھن فرەھی، باشتر ھزركرن و تا داویێ، ژبەركو سەرھاتی بخوە دچیتە د قالبێ شیرەتكرنێ دا . ئەڤا ئەز دبێژم ل سەر پرانییا سەرھاتییا دھێتە گوتنێ، شیرەت كرن ژی چ وەك بێھنفرەھی بیت، بۆ نمونە ل ناڤ بەھییان سەرھاتی زێدە دھێنە گوتنێ، مەبەست ژێ خودانێ بەھیێ یێ بێھنفرەھـ بیت و خوە ل بەر نەخوشییا خوە بگریت، سەرھاتی دھێنە گوتن ل سەر كاری، ل سەر ھەڤكاریێ، ل سەر ئێكگرتنێ، ل سەر دلپاقژیێ، ل سەر پاكیێ، ل سەر تولڤەكرنێ و دوژمنكارێ و شەری و لێبورینێ و پەیوەندیێن كومەلایەتی و كەیف و خوشیێ و ھاندانێ و گەشەپێدانێ ژی.

سلۆیێ كورێ سەلیمی

عبدالرجمن بامەرنی/ كورتەچیرۆك

سالێن نوتان ژ چەرخێ بوری، چاڤێن ھەمیان ل دەستێ نیاسێن وان بوون ئەڤێن ل دەرڤەی وەلاتی، بتنێ سەلیمێ ئیسێ نەبیت! چەند ئێكی گوتبایێ، كورێ من، برایێ من یان كورخالەتێ من وەرەقەك یان دوو وەرەقێن دولاری یێن بۆ من فرێكرین، بێ حەمدی خوە دا تف كەتە سلۆیێ كورێ خوە!

جارەكێ ژ دەڤێ من دەركەت و من پرسیارا سلۆی ژێكر؟ لێ ھێشتا پرسیارا من ب تەمامی ژ دەڤێ من دەرنەكەفتی، ئەو سەلیمێ ژ خەبەر و گوتنێن كەشەفرێت كوفر، دڤیا ژ دینێ خوە دەركەڤیت و گوتی: (خوزی ئەو كورێ كەری، ھەر سلۆیێ بەرێ بایە و نەكو سلێمانێ نوكە). نە بتنێ من، ھندی كەسەكی سلێمانێ ئیسێ ناسدكر، مرۆڤەكێ جوامێر بوو و ئاخفتنا كرێت ژ دەڤێ ڤی خوشمرۆڤی دەرنەكەفتییە، لێ پشتی سلۆیێ كورێ خوە فرێكریە دەرڤەی وەلاتی، ئەڤ سلێمانە ژڤی دەستی یێ چوویە دەستێ دی.

نەتلەكا كارەبایی!!

سونیا بوقدەیدە/ تونس

وەرگێران: عبدالرحمن بامەرنی

وەك پالەوانان ل سەر تێلان دلەیزت، كەنیا زارۆكان دئینا

مومەك ددەستێن وێدا بوو، دوكێلا وێ‌ رەش دبوو و د حەلییا...

هاتنا بای ئارامیا وێ‌ تێكدا و یا ل ڤالاتیا لبن خوە دنێریت...

ئەو نە بوو یا بەرگری دكر...

بەلكو زارۆكا..

ژیانا وێ‌ بلەز دەرباز دبوو

وەك شەریتا (ئەكشون) یا دەرهێنەرەكێ‌ سەرگردان...

بیرا وێ‌ ل شووماتیێن وێ‌ هات..

قوتانا زارۆكێن تاخی.. سەرێ‌ وان ددا بەر بەرا..

لێگەریانا وێ‌ ل هێلینێن چووچكان و شكاندنا هێكێن وان..

گریانا وان، دەما دایكێن خوە ددیتن و بترس ل هنداڤی وان دزڤرین

بیرا وێ‌ ل گەرمە تەحرێ‌ هات یا زارۆكێن خالەتا خوە تێدا كومكرین و

ئەو برینە سەر بیرێ‌

عەریفێ میسل و حكومەتا ھەرێمێ

عبدالرحمن بامەرنی

ئەڤا ئەز دێ نڤیسم ل دەستپێكا سالا 1990ێ بوو یان كو بەری سەرھلدانێ ب سالەكێ و ھینگێ ئەز ل (عێن زالا) عەسكەر بووم. ژبەركو ئەم دەرچوویێن وی سەردەمی ل ئێك گەرا عەسكەریێ بووین، دێ گەلەك ھەڤال دیدەڤانیێ ژی بۆ ڤێ گوتنا من دەن، ئەم ل (موعەسكەر تەدریب) بووین، عەریفەكێ خەلكێ میسل فەسیلا مە برێڤەدبر، عەریفەكێ ھەتا بێژی سەرسەری، كورێ دەقدایەكێ، دێ بێژی دنیا ھەمی یا دبن كەفشێ ویڤە، پتریا فەسیلا مە ژی عەرەبێن میسلێ بوون، وەسا چێبوو ئەفسەرەكێ خودان ئێك ستێر بۆ سەرپەرشتێ فەسیلا مە و رولێ عەریفێ میسل كێم بوو یانكو بكورتی ئەوا بۆ د سەرفی ئێدی ژ دەستا ھاتە دەرێ، رۆژەكێ كو ئەفسەر یێ ئامادە نەبوو، عەریفێ مە بۆ برا بابێ مە، خوە ل سەر سەرێ مە كرە شەریف، ئەم مەزھەب سنینە و و ئەم خەلكێ ئێك دەڤەرین، نابیت بھیچ رەنگەكی كەسەكێ دی ژ جنوبێ عیراقێ بھێت و مەزھەبێ وی وەك یێ مەنە و فەرمانێ لمە بكەت، حال چ حال، ئەو ئەفسەر، كەسەكێ رەوشەنبیر، یاسا زان، مە تاما عەسكەریێ ل سەر دەستێ وی زانی و خەلكێ جنوبێ عیراقێ بوو، عەریفكێ مە ژی كو دگوتی ئەم یێن ئێك دەڤەرین، بھەمی رەنگی مە ئیزعاجیا خوە ژێ ددیت و ھندەك ھەڤالێن مە یێن خەلكێ میسل دڤیان پشتەڤانیا وی بكەن و دگوتن: "ئەڤە سەد قات بۆ مە باشترە ژ ئەفسەرەكێ جنوبێ عیراقێ".

دەستكەفتێن ھەرێمێ ژ بودجێ عیراقێ؟!!

 عبدالرحمن بامەرنی

تشتەكێ ڤەشارتی دناڤبەرا حكومەتا عیراقێ و حكومەتا ھەرێما كوردستانێ دا یێ ھەی و بتنێ حكومەتا ھەرێما كوردستانێ یا باجەی ددەت، ژ حكومەتا ھەرێمێ ژی بتنێ ھاولاتیێ بەدبەخت، كی ژڤێ چەندێ بەرپرسە، كی لێپرسینێ دكەت، خودێ دزانیت و حزبێن مە؟! دا جارێ بەحسا عەرەب و كوردان بكەین، عەرەبان سەرێ كوردان نەڤێت و بھەمی رەنگەكی دژی بەرژەوەندیێن كوردانە، ئێ ئەڤە ژی مە قەبیلە، عەرەب دژی بەرژەوەندیێن كوردانە، ئێ بوچی ل دادگەھا فیدرالی ئەم دھێینە دوراندن، خوە دادگەھـ لدویڤ ھندەك بنەمایان كەیسان ئێكلادكەت! لڤێرە ئەم دكەڤینە بەرامبەری دوو ئەگەران، یان ئەم ھیچ ژ سیاسەتێ نزانین، ئەم ب گوندیكانی و ھێشتا ئەم ب عەقلیەتا چیای سیاسەتێ دكەین، ژخوە ھەر سال كێشا بودجەی ل عیراقێ یا ھەی، ھەر سال ژی كورد خوە ددەنە بەتەنێ و دبیتە لاڤەلاڤا وان، قەیرانێن ئابوری و دارایی دناڤدا سەرھلددەن؟