2025/12/11

رۆمانا (ئەشقا سپی) دناڤبەرا دو سەردەمێن ئەشقێدا

عبدالرحمن بامەرنی

ئەشقا سپی ناڤێ رۆمانا نوو یا نڤیسەر (مستەفا عەبدولرەحمان ئەرەدنی)یە و ب تایتلەكێ لاوەكی ل سەر بەرگی و ل بن ناڤۆنیشانێ رۆمانێ بڤی رەنگی ھاتییە نڤیساندن، ئەو ژی (نە شكاندنا سۆز و پەیمانان) و ب 182 لاپەرێن قەبارێ ناڤین كەفتیە بەردەستێ خواندەڤانان. رەنگە د خواندنا ناڤونیشانێ رۆمانێدا، مرۆڤ بشێت ھندەك كودێن رۆمانێ ڤەكەت و ھزربكەت رۆمان دێ روودانێن چیرۆكەكا ئەشقێ ڤەگێریت و د وێ ئەشقێدا مرۆڤ دێ ڤان دەستەواژەیان بینیت، وەك (دلسۆزی، وەفاداری، ئەشقا پاقژ، خوە گوریكرن، باوەری.... ھتد) و دەما من رۆمان خواندنی ژی، ھەر ئەڤ دەستەواژەیە بوون كەفتینە بەرچاڤێن من و ئەگەر ئەز یێ راستگۆ بم، ئەز گەلەك كەفتمە بەر كاریگەریا چیرۆكا دوو ئاشقان و ئەو كاریگەری ژی تا راددێ چاڤ پەنگیانێ بوو ژ رۆندكان و بمن وەرە تا نڤیسەرەك بشێت پەیاما خوە بگەھنیت ژی، دڤێت وێ باندورێ ل خواندەڤایێ خوە بكەت، ھەر چنەبیت چەند رۆژان روودان و قارەمانێن چیرۆكێ دناڤ مێشكێ مرۆڤیدا بمینن و ئەڤە ژی بۆ دەستھەلی و سنعەتكاریا نڤیسەری بخوە دمینیت، كانێ ئەڤ سنعەتكاریا ھەنێ شیایە چەند كەتواری و خەیالێ بكەتە راستی.
بۆ ڤەگێرانا چیرۆكا رۆمانێ، نڤیسەری تەكنینەك گرتییە بەر، دانوستاندنەك دناڤبەرا (باپیری و نەڤی)دا و دا بشێت چیرۆكا دوو ئاشقان ڤەگوھێزیت و بەندكێ رۆمانێ ژی ژ دەستنەدەت و ئەو ڤەگێرانە جوداتر بیت ژ ھەر چیرۆكەكێ، نڤیسەری دوو سەردەمێن جودا دگەل ئێك ھەڤبەركرینە و (ئێك چاخێ بەری سوشیالێ و دو چاخێ سوشیالێ).

دارا ب كنجر/ كورتەچیرۆك

عبدالرحمن بامەرنی

ئەو زكێ دوویێ بوو پێ دو گیان دكەڤیت، پشتی جانا شەش سالی. ھەر چ شێخەك و سەیدەك و مەزارەكێ پیرۆز ل جھەكی ھەبیت، دەیكا جانێ یا چوویە دەف و داخوازا كورەكی یا ژێ كری. حەمدا عەریفی داركا ب كنجر بۆ پێشنیار كربوو و گوتبوویێ دشا من ژی وەكی تە، ھزرەتا وێ كورەك بوو و ب سایا سەرێ ڤێ دارێ، یا بوویە خودانا دوو كورا.

دارا ب كنجر شۆلێ خوە كر و بوو خودانا كورەكی. ھێشتا ل سەر بێژنكێ و د قوماتكێ پێچایی، عیسویێ حەلێ د گوھێ وی دا بانگدا. چەند رۆژەك ما بوون ببیتە سالەك، سەیدێ سنەتچی ب گیزانا خوە سەرێ دیلكێ وی ژێڤەكر. ھێشتا كەسێ وەكی كورێ بەسێ ب شەقلێ سەر قونێ ناڤ نەكری و دا زیكا رابیتە پەپیكا، عەجەلۆكەك بۆ ژ تاھرێ قەرەچ كرین. بابێ وی دڤیا وەكی وی نەكەڤیتە بەر ئاخێ. ھندی دیتی پیەكێ وی یێ دگەل خەپارەكرنا باجان سۆركێ، ئێك یێ ل دروینێ، ئێك یێ ل مزەیتكرنێ، ئێك یێ ل كەلاشتنا دارا و شەڤەك ب سەردا دەرباز نابیت، ئەگەر دبن لحێفێ ڤە نە بیتە حلكە حلكا وی. شەما دەیكا وی، ژ خەمێن بابێ وی و شەرێ وی دگەل ئاخێ و ژ خەما بابێ خوە یێ ژیێ خوە ل دویڤ پێ بزنێ دەربازكری، ژیانەكا دی و كارەكێ دی بۆ كورێ خوە دڤیا و ھەر چ كار بیت، ھەڤژینێ وێ یێ چو جارەكێ بێدلییا وێ نەكری، پێشنیارا باژێری دایێ و شەمێ خەون ب مەلاتییێڤە ددیتن، خەون ب مەنجەلۆكێن ماستیڤە ددیتن و ھەر رۆژێ دۆرا مالەكێ یە، چ سێنیكا سەرتیكێ میھان بیت، چ سەوكەكا تەنیرێ یا گەرم بیت و خوە بەسا ژنا وی ژی ناڤێ خوە یێ ژ وی وەرگرتی و ب بەسا مەلای خەلك ناڤێ وێ دئینیت. چەند خەیالا بەسێ دكەت، نەكە و بخۆ دھێتە سەر ھزرا وێ و خەیالا وێ دچیتە سەر لاوێ وێ یێ ھێشتا بەر كەپێن وی رەش نەبووین و دڤێت ژیانا وی یا شاھانە بیت. بابێ وی ب سەرێ خوەڤە بر و ھزرا مەلاتیێ ژ سەرێ وێ ئینا دەر و ل پشتا كەری سویاركر و ژ وی و ژ وێ و یا ب وێ مای، چەند شەكرۆكەكێن رەنگاورەنگ حەشاندنە د بەریكێدا و ب ناڤ چاڤێن ویڤە ماچی كر و چاڤێن وێ ژ رۆندكان پەنگیان. بابێ وی سەرێ كەری كێشا، گوھێ خوە نەدا كچا خوە یا ئێكانە و زانی تا سەرێ گری دێ ب دویڤ وان را كەتە غار، دێ وەستیت و قەستا دەیكا خوە كەت.

ژ گەلاوێژێ بۆ گەلاوێژێ

عبدالرحمن بامەرنی

مەبەست ژ گەلاوێژا ئێكێ، ستێرا گەلاوێژا گەشە ل عەسمانی و گەلاوێژا دووێ، مەبەست ژێ فێستیڤالا سالانەیا نێڤدەولەتی یا گەلاوێژە. بۆچی من ھەردوو گەلاوێژ تەمامی ئێككرن؟ رەنگە ئەڤە پرسیارەك بیت و بەرسڤا وێ د گەشاتی و د مان و بەردەوامیا ھەردووكاندایە. ب دەركەفتنا سالانەیا گەلاوێژا ستێر ل عەسمانی، خەلكەكی دئینتە زمان و تایبەت ئەڤ كەسێن د زمانێ دەمرۆژ و وەرزێن سالێ دگەھن و ھەلاتنا وێ ل عەسمانی بخوە، رەنگڤەدانەكە ل سەر بەردەوامیێ و گەلەك بیرھاتنێن خوە ل سەر د راچینن. ئەگەر ل سەر گەلاوێژا دووێ راوەستین، مەبەستا من فێستیڤالا سالانەیا گەلاوێژ، دێ گەلەك قەلەمان، سەر قەلەمان بینی چاڤەرێی دەمرۆژا وێنە و دەھان داھێنان چاڤەرێ دكەن، كەنگی دێ دەرگەھێ وەرگرتنا بابەتان دەستپێدكەت، دا بەشدار ببن و ئەڤ بەشداریا ھەنێ كو من مەبەستە ئەز ژێ بەحس بكەم، بژارەیا سالانەیا نڤیسەرێ وێ یە و حەزدكەت جوانترین و بژارەیا نڤیسینا خوە، داھێنانا خوە، ڤەكۆلینا خوە بۆ گەلاوێژێ ب ھەلگریت و پێشكێشی وێ بكەت.

مەزراندنا جينۆسايدەكا ئێزدییان دكارەكێ ئەدەبیدا

عبدالرحمن بامەرنی

پوختە:

ڤەكولینێ، كار ل سەر مەزراندنا جينۆسايدەكێ دكارەكێ ئەدەبی یێ نەنڤیسیايدا كريیە. بۆ ڤێ چەندێ ژی، ڤەكولەری رۆمانا (مێژوویی بەلگەیی) ھەلبژارتییە و دڤی جورێ رۆمانێدا، نڤیسەرێ رۆمانێ ئەو بەرۆبیاڤە زێدەتر یێن ھەین، ژبۆ مامەلەكرنێ دگەل روودانان و ھینگێ كارێ وی وەك مێژوونڤیسەكی نابیت، بەلكو ب رێكا خەیالێ دێ شێت گەلەك دەرزێن دناڤا روودانێدا ھەین پر كەت و ڤەقەتیانان پێكڤە گرێدەت و بۆ نڤیسینا رۆمانا خوە، پەنا برییە بەر رێكار و تەكنیكێن نوی یێن ڤەگێرانێ و ئەڤە ژی ب مەبەستا، خواندەڤانێ رۆمانا خەیالی بەرەڤ كێمبوون چوویە و ئێدی خواندەڤا ل رۆمانەكا بەلگەیی دگەریت ب رێكار و تەكنیكێن نووی. ڤەكولەری بۆ كارێ خوە یێ نڤیسینێ، جينۆسايدەك دەستنیشانكرییە ب جھودەمێن وێڤە و ئەو ژێدەرێن ل سەر ڤێ جينۆسايدێ نڤیسین، بەحسا خالێن بالكێشێن ڤێ جينۆسايدێ كرینە، ژوان ھوكارێن پەیدابوونا جينۆسايدێ و رەنگڤەدانا خالێن دناڤا روودانێن جينۆسايدێدا ھەین، دگەل ئەڤرو یا مە و تایبەت رەڤاندیێن دەستێ داعشێ، بابەتێن مرۆڤایەتیێ و ھەلویست و بابەتێن پێكڤە ژیانێ و ھشیارییا تاكێ كورد و ڤان ھەمییان گرێدان ب رۆمانێ و روودانێن وێڤە ھەنە و ل سەر زارێ كاراكتەرێ دەستنیشانكریێ رۆمانێ دھێنە ئازراندن.
كلیلێن ڤەكولینێ: (گوندێ باسا، جينۆسايد، رەڤاندیێن ئێزدی، رۆمانا مێژوویی بەلگەیی).

تیپێن (ئەبجەد)ی جودانە ژ تیپێن (ھیجائی)

بەرسڤەكە بۆ گوتارەكا نڤیسەر ئیسماعیل بادی

عبدالرحمن بامەرنی
نڤیسەر و ڤەكۆلەرێ باژێرێ دھۆكێ (ئیسماعیل بادی)، گوتارەكا جوان ل بن ناڤێ (ڤەھاندنا ھەلبەستێ ل دویڤ تیپێن ئەبجەدی) د رۆژناما ئەڤرۆ دا بلاڤكریە و تشتێ سەرنجا من راكێشایی، دەما بەحسا پیتێن ئەبجەدی كری، كو ب راستی ژمێژە بوو من دڤیا بابەتەكێ ل سەر ڤان جورە پیتان بنڤیسم، كو رەنگە گەلەك ژ نڤیسەران، قوتابی و ماموستایان رێزبەندیا وێ نزانن، یان ئەگەر رێزبەندیێ دانن ژی، ژێدەرێ وێ نزانن و ل گەلەك جھان ژی تێكەلیەك دناڤبەرا تیپێن ئەبجەدی و تیپێن ھیجائی دا ھەنە و ژبەركو سەیدایێ بادی نموونا ھەلبەستێن خوە لدویڤ تیپێن (عەرەبی) ئینایە، دێ ھەولدەین لدویڤ زمانێ ڤان پیتان گوتارا خوە بنڤیسین، كو شاعرێن مە یێن كەڤن ژی ئەڤ چەندە كرییە و ل دەستپێكێ فەرە بزانین، جوداھیا ھەردوو رێزبەندیان (ئەبجەدی و ھیجائی) چاوانە؟ رێزبەندیا تیپێن ئەبجەدی بڤی رەنگییە: (أ. ب. ج. د. هـ. و. ز. ح. ط. ي. ك. ل. م. ن. ص. ع. ف. ض. ق. ر. س. ت. ث. خ. ذ. ظ.غ. ش.)، و رێزبەندیا تیپێن ھیجائی یێن عەرەبی ژی بڤی رەنگییە، ئەو ژی (أ. ب. ت. ث. ج. ح. خ. د. ذ. ر. ز. س. ش. ص. ض. ط. ظ. ع. غ. ف. ق. ك. ل. م. ن. هـ. و. ي.) و ئەڤ جوداھیا ھەنێ نە بتنێ بۆ چاوانیا رێزكرنا یان رێزبەندیا ئێك لدویڤ ئێكا تیپان دھێت، بەلكو تیپێن ئەبجەدی لدویف رێزبەندییا مێژوویێ ھاتینە دانان و وەك ژمارە دھێنە دانان، چاوان (1،2،3،3،5،6،7...... ھتد) دھێنە دانان و تیپێن (ھیجائی) ژی وەك وێنە دھێنە كێشان بۆ رێزبەندیا پەیڤان و ناڤان.

ل دیدارا بامەرنێ1

عبدالرحمن بامەرنی 

بۆ ماوێ (2)رۆژان ل بامەرنێ، دیدارا بامەرنێ1 ب 43ێ ڤەكۆلینان ھاتە سازكرن و وەك ئێك ژ رێكخەرێن ڤێ دیدارێ و تشتێ بالا من راكێشایی، ئەڤ دیدارە كارەكێ مەزن بوو ب شیانێن كێم، بۆچی من ئەڤە گوت؟ ئەز د دەھان فێستیڤال و كونفرانساندا یێ بەشدار بوویم، ئەڤا ئەز دبێژم نە بتنێ ل دھۆكێ، بەلكو ل پارێزگەھێن دی و ب قەدەر ڤێ دیدارێ، من بەشداریا ڤەكۆلەران نەدیتییە، 47 ڤەكۆلەر بەشداریێ بكەن و بەرھەڤبوونا كارا یا بەشداربوویان د ھولێ ڤە و كارلێكا مێھڤانێن دیدارێ دگەل ڤەكۆلەران، ئاماژە بوون كو بەلێ ڤەكۆلینێن دیدارێ جھێ سەرنج راكێشانێ بوون و تشتێ دی یێ من دڤێت ل سەر ب راوەستم، ئەو ژی ڤەكۆلین د چوارچووڤێ درویشمێ دیدارێ دا بوون "بەھدینان میراتەكێ كەلتووری یێ زەنگین و دوكیومێنتكرنەكا لاواز"، و ئەڤە ژی ئەو راستییە یا ل دەڤەرا بەھدینان ھەیی و دڤێت ب وێرەكی بێژین، دەما ئەم دبێژین ب وێرەكی،

ھەر تشتەك دیاری بۆ گیانێ كاك "سامی ھادی"

عبدالرحمن بامەرنی

ھەر چەندە دەستپێكا ناسكرنا من بۆ وی بۆ سالا 2004ێ دزڤریت، لێ دەما ئەز دگەلدا كەفتیمە كاری، سالا 2005ێ بوو، ل وی دەمی ئەز بۆ كارەكێ رۆژناما چاودێر ل سلێمانیێ بووم و رێكەفت وی كومبوون دگەلمەدا كرن، دەما من شیانێن خوە یێن كاركرنێ بۆ دیاركرین، ئەوی فۆكسا خوە ئێخستە سەر من. پێنەڤێت ھیچ كارەك یێ سەركەفتی نابیت ئەگەر دو فاكتەر پالپشتیێ ل سەر نەكەن، ئێكەم تشت حەز و ووزا مرۆڤی بۆ كاركرنێ و دو كەسەك كارێ مرۆڤی بینیت و شوینا رێگریێ بكەت، پالپشتیێ ل مرۆڤی بكەت و كاك (سامی ھادی) ئەڤە بۆ من كر. من پێشنیارا پاشكۆیەكێ بۆ رۆژناما چاڤدێر دانا بەر دەستێ وی و مەلا بەختیاری، وی شیانێن من یێن دەستپێكی بۆ گوتن و بۆ دیرۆكێ دبێژم، مەلا بەختیاری

پـاس / كورتەچیرۆك

عبدالرحمن بامەرنی

ترۆمبێلا وی ژ كاركەفت بوو، ھۆسا بەرسڤا ئەڤێ ل بەر سینگا خوە دا و دڤیا بۆ دیاربكەت، سویاربوونا وی ل ڤێ پاسێ تشتەكێ نوی و دەمكییە. ئەڤێ بەرسڤێ نەشییا چو پرسیارێن دی ل دەف یێ پسیار كری دورست بكەت و خوە ب مۆبایلا خوە ڤە مژوول كر. ھەر كەسێ ل ڤێ پاسێ سویار بیت و ل نەفەرێن وێ بنێریت، ھەردو كەسان ملێن وان یێن پێكڤە، یان ھەڤالێن ئێكن یان ئێك خێزانن و ب تنێ كورسیكا وی نەبیت، ما دێ كی ل دووماھیا پاسێ روینیت و كەنگی ھەست ب ڤێ چەندێ كر، دگەل بلندبوونا دەنگێ دو كەسان ل تەنشت ئێك، وی دگۆت: ئەز دێ پارەی دەم و یێ دی دگۆت: نەخێر ئەز دێ پارەی دەم و ژبەركو كەس ل تەنشتا وی نینە، ھێشتا كەسێ پرسیارا پارێ كرییا گەھاندنێ ژێ نەكری، دەستێ خوە برە ناڤ بەرویكا خوە، لێ نەزانی بھایێ سویاربوونا پاسێ تا دگەھیتە سەنتەرێ بازاری دێ چەند بیت و ئەڤێ پارە وەردگرتن، ب تنێ ھزار دینارەك ژناڤ پارێن وی دەرئێخستن و ئەڤێن دی ڤەگەڕاندنە ناڤ بەرویكا خوەڤە.

ل سیكا قەسابان یا كەڤن

عبدالرحمن بامەرنی

چ بۆ كارەكی بیت یان ژڤانەكی یان دەم بورادنەكێ بیت، ئەز قەستا ناڤ سیكێ دكەم و راستییێ بێژم، تشتێ من ب سیكێ ڤە گرێددەت، ئەو بیرھاتنن یێن دگەل مندا مەزن بووین و خوە ئەگەر من چ كار نەبن ژی، لێ چەند رۆژان جارەكێ ئەز پێن خوە ل جاددێن وێ نەرم دكەم و دەما گەھشتیمە سەرێ سیكا ماستی، چاڤێن من ب ھەڤالەكی كەفتن، ئەڤە زێدەترە ژ بیست سالان من نەدیتی و ئەز یێ د ھزركرنێدا ئایا ئەڤە ئەوە یان ئەو نینە؟ من ب ناڤێ وی گازی كرێ و مەبەستا من ھەكە ئەو بیت دێ ل ناڤێ خوە زڤریت و ئەگەر ئەو نەبیت ھەر ئێك ژمە ب رێكا خوە و دگەل ناڤئینانا من، لدوور خوە زڤری و گوت بامەرنی ئەڤە توویی؟! ئەم چووینە دەستێن ئێك، سەروستویێن ئێك و من گوتێ ئەز یێ دوو دل بووم كانێ ئەڤە تووی یان نە؟ گوت: من ب دەنگی تو ناسكری.

فێستیڤالا تری و سێڤان و راوەستیانەك

عبدالرحمن بامەرنی

جوگرافیا دھۆكێ، بۆ چاندنێ گەلەك یا گونجایە و چەندین جورێن فێقی ژێ بەرھەم دھێن. ئەگەر چ رێگری نەبن، نە بتنێ بۆ ھەرێما كوردستانێ، بەلكو بۆ ھەمی باژێرێن دی یێن عیراقێ ژی دێ ھێتە ھاوردەكرن و دێ داھاتەكێ باش بۆ جوتیاری ب دەستڤە ھێت. ژوان ژی بەرھەمێ تری و سێڤێ و سماقێ و ھنارێ و گیزێ و باھیڤێ و ھنگڤینی و چەندین بەرھەمێن دی یێن خومالی و تشتێ جوان ئەڤە چەند سالەكە بوویە نەریتەك فێستیڤال بۆ دھێنە رێكخستن، وەك فێستیڤالا تری و یا سێڤێن بەرواریا و بەرھەمێن خومالی و ئەز نابێژم گێرانا ڤان جورە فێستیڤالان یا باش نینە، لێ تریێ جوتیاری یێ ب بنێ مێوێ ڤە پیچ دبیت، خۆلیكی دبیت و بازارێ وێ نینە! سێڤێن بەرواریا دكەڤنە بنێ دارێ و درزن و بازارێ وێ نینە، ئەڤە ژ بلی ھنارێ و ھژیرێ و باجانا سور و مە كەرتێ چاندنێ یێ پشتگوھـ ھاڤێتی!

2025/12/10

ڤێجارێ ژی چایا مە گەھشت

عبدارحمن بامەرنی
دیوارێ مزگەفتا مەزن ل نیڤا سیكا دھۆكێ، چەند كورسی و تەختێن روونشتنێ لێ ھەنە و ھەمی گاڤا ژ مرۆڤێن مەزن و دانعەمر یا پرە و دەما دا دەرباز بم، ھەڤالەكی چاڤ بمن كەفت و گوتە من روینە دگەل مە چایەكێ ڤەخۆ. ھەڤالێ من، ئەز بۆ سێ ھەڤالێن خوە دامە ناسكرنێ و ئەو ماموستا بوون و گوتە وان ئەڤە نڤیسەرە و دەرگەھێ دانوستاندنێ ڤە بوو. ئێكی ژوان گوت: "بەری تو بھێی، دانوستاندنا مە ل سەر بەرێ و نوكە بوو و ئەم یێ بەراوردیێ دكەین، كا بەرێ كەسێن زانا رێبەرایەتی دكر یان ژی كەسێن گەمژە؟ ئەو یێ دبێژنە من نەخێر نوكە زانا یێ رێبەراتیا مە دكەن و یێ بۆ من نموونا تەكەلوژیایێ و ژیریا دەستكرد بەحس دكەن و مە دڤێت دیتنا تە بزانین؟".

بیرا كێ ژ وە ل (كامیرێن كۆداك) دھێت؟!

عبدالرحمن بامەرنی

مشن بەحسا كامیرێن كوداك كر، ژبەركو من ھەڤالەك یێ ھەی خوە گەلەك ب كامیرا خوە یا كوداك مەزن دكر. ئەڤا ئەز بەحسدكەم سالێن نوتان بوو، مرۆڤەكێ وان كامیرەكا كوداك یا فوتوگرافی ژ دەرڤەی وەلاتی بۆ فرێركربوو و ھندی ناڤێ كامیرێ ل سەر ئەزمانێ وی بوو و ھندی چاڤێ خوە د دایێ و دگەل خوە دگێراند، ھەڤالەكێ مە یێ دی بۆ ترانە گوتێ خۆزی مرۆڤ كامیرا تەبا. ئەڤ ھەڤالێ ئەز ژێ بەحسدكەم، ھەمی سالوخەتێن جوانێن ھەڤالینیێ دگەل دا بوون و دەما ئەز بەحسا وی و كامیرا وی دكەم، بتنێ مەبەستا من بەھایێ وان كامیران بوو ل وی سەردەمی و ھەر چەندە نوكە ھەڤالێ مە نە بەحسێ كامیرا خوە دكەت و نە ل ھەلكەفتان ژی كامیرا خوە دگەل خوە دگێرینیت، لێ ئەز باوەردكەم وی ئەو كامیرە ل جھەكی یا پاراستی، كو ھەر نوی بمینیت، خوە ئەگەر ئێدی وێنان پێنەگریت ژی، لێ بەھایێ وێ لدەف وی ناھێتە خارێ.

دزیكەرێ رۆژا شەمبیێ/ گابرێل ماركیز

وەرگێران: عبدالرحمن بامەرنی
(ئوگو) دزیكەرە و بتنێ ل دووماھیا ھەمی حەفتیان، دزیان دكەت. شەڤا شەمبیەكێ چوو د مالەكێڤە و (ئانا)یا دژیێ خوە یێ سیھـ سالیێدا و ھەر شەڤ دمینتە ھشیار، ب تاوانا ویڤە گرت. پشتی گەفێن دەمانجێ لێ كرین، زێروزینەتێ خوە رادەستی وی كرن، ھیڤی ژێ خواستن خوە نزیكی (باولی) كچا وێ یا سێ سالی نەكەت. (ئوگو)ی ھزرێن خوەكرن: "ئەز بۆچی زوی دەربكەڤم، ددەمەكیدا بارودوخ لڤێرە باشە؟".
ئەو دشێت بێھنڤەدانا حەفتیێ ھەمیێ لڤێرە ب سەر ببەت و خۆشیێ ژ ھەر تشتی وەربگریت، ژبەركو ھەڤژین چوو ئێڤارا ئێكشەمبیێ ژ گەشتا خوە ڤەگەریت و ئەو ڤێ چەندێ باش دزانیت، پشتی سیخوری ل سەر وان كری. دزیكەر گەلەك ب ھزركرنێڤە نەما: جلوبەرگێن ھەڤژینی ل بەر خوەكرن و ژ (ئانا)یێ داخوازكر خوارنەكێ بۆ لێنیت و مەی ژ سەردابێ بۆ بینیت و كاسێتەكا موزیكێ د بەر خوارنێ را دانیتە سەر، لدەف وی ژیانا بێ موزیك نابیت.

2025/09/04

ڤەكولین: خەیالدانا كوردان دناڤبەرا ئاگەھی و بێ ئاگەھیێدا

عبدالرحمن بامەرنی


 پوختە:

كورد ب حوكمێ جوگرافییا ئەو تێدا دژیت، جوگرافیەكا ئاسێ، ژین و ژیار، گوھورینێن وەرزی، ھەمی ھوكارن كو تاكێ كورد زوی بكەڤیتە بن باندورا خەیالدانێ(التخیل). ئەگەر خەیالدانێ بەری سالا 1991ێ شیابیت سەرھلدانێ بەرھەم بینیت، ئەڤرو ھەمان خەیالدان یا كوردان بەرەڤ قوناغەكا تاری ڤە دبەت، تایبەت گەنج ژ غیابا پویتە پێنەدان و پشت گوھدانا داخازیێن وی ژ دامەزراندنێ و ئایندەكێ نەدیار،  ئەجندایێن حزبێن ئیسلامی یێ وی بەرەڤ خەیالدانەكا نەدیارڤە دبەن، تا وی راددەی پرسێن خوە یێن نەتەوایەتی، مێژووی و كەلتوری رەتبكەت.

2025/08/30

ڤەكولین: مەزراندنا(توظيف) جينۆسايدەكا ئێزدییان دكارەكێ ئەدەبیدا

كونفرانسێ نێڤ دەولەتی یێ جینوسایدێ، پێزانینێن زێدەتر ل دووماھیڤا ڤەكولینێ:

عبدالرحمن بامەرنی

پوختە:

ڤەكولینێ، كار ل سەر مەزراندنا جينۆسايدەكێ دكارەكێ ئەدەبی یێ نەنڤیسیايدا كريیە. بۆ ڤێ چەندێ ژی، ڤەكولەری رۆمانا (مێژوویی بەلگەیی) ھەلبژارتییە و دڤی جورێ رۆمانێدا، نڤیسەرێ رۆمانێ ئەو بەرۆبیاڤە زێدەتر یێن ھەین، ژبۆ مامەلەكرنێ دگەل روودانان و ھینگێ كارێ وی وەك مێژوونڤیسەكی نابیت، بەلكو ب رێكا خەیالێ دێ شێت گەلەك دەرزێن دناڤا روودانێدا ھەین پر كەت و ڤەقەتیانان پێكڤە گرێدەت و بۆ نڤیسینا رۆمانا خوە، پەنا برییە بەر رێكار و تەكنیكێن نوی یێن ڤەگێرانێ و ئەڤە ژی ب مەبەستا، خواندەڤانێ رۆمانا خەیالی بەرەڤ كێمبوون چوویە و ئێدی خواندەڤا ل رۆمانەكا بەلگەیی دگەریت ب رێكار و تەكنیكێن نووی. ڤەكولەری بۆ كارێ خوە یێ نڤیسینێ، جينۆسايدەك دەستنیشانكرییە ب جھودەمێن وێڤە و ئەو ژێدەرێن ل سەر ڤێ جينۆسايدێ نڤیسین، بەحسا خالێن بالكێشێن ڤێ جينۆسايدێ كرینە، ژوان ھوكارێن پەیدابوونا جينۆسايدێ و رەنگڤەدانا خالێن دناڤا روودانێن جينۆسايدێدا ھەین، دگەل ئەڤرو یا مە و تایبەت رەڤاندیێن دەستێ داعشێ، بابەتێن مرۆڤایەتیێ و ھەلویست و بابەتێن پێكڤە ژیانێ و ھشیارییا تاكێ كورد و ڤان ھەمییان گرێدان ب رۆمانێ و روودانێن وێڤە ھەنە و ل سەر زارێ كاراكتەرێ دەستنیشانكریێ رۆمانێ دھێنە ئازراندن.

ڤەگێڕ د كورتەچيڕۆكا كوردیدا (شوکرۆیا عەزێ) وەک نموونە

سه‌یران محه‌مه‌دسه‌لمان ئه‌حمه‌د

پڕژین ئیسماعیل مه‌حموود

پێشەكی:
د ژیانا مە یا رۆژانەدا، مە گوھـ ل گەلەك چيڕۆكان دبیت و رەنگە یا ب ساناهى بیت مرۆڤ ڤه‌گێڕی تێدا بنياسيت، بۆ نموونە، ھەڤالەكێ مرۆڤی دێ بەحسا كێشەیەكا خوە كەت، ل ڤێرە ھەڤالێ مرۆڤی دبیتە ڤه‌گێڕێ چيڕۆكێ، هه‌روه‌سا رەنگە د روونشتنەكێدا كەسەكێ دانعەمر بەحسا ژیانا خوە یا زاڕۆكینيیێ و سەربۆرێن ب سەر ویدا دەرباز بووین بكەت، ب مەبەستا مفا وەرگرتنێ ژ وان سەربۆران، ل ڤێرە ڤه‌گێڕ ئەو دانعەمرە و ئەگەر ب رەنگەكێ دی بەرێ خوە بدەینە ھەمان ڤه‌گێڕان، ھەڤالێ مرۆڤی چيڕۆكا وی دانعەمری و سەربۆرێن وی ڤه‌گێڕیت، ل ڤێرە ڤه‌گێڕ دێ كی بیت؟ ھەڤالێ مرۆڤی یان پیرەمێر! ئەڤە ژبلی جۆرێن ڤه‌گێڕانێ، ئایا ئەو كەسێ ب كارێ ڤه‌گێڕانا چيڕۆكێ رادبیت، چەند ئاگەھـ ژ روودان و ھووركاریێن چيڕۆكێ ھەیە؟ ئایا زانینێن وی دباشن یان كێم زانینە؟
ئێک ژ ڕەگەزێن سەرەکی یێن چيڕۆكێ و کارێ ڤەگێڕانێ کاراکتەرە، نڤیسەر کارەکتەران دروست دکەن بۆ گەهاندنا وى تشتێ یان وێ پەیاما وى دڤێت بگەهینیت.

بۆچی شنگال و بۆچی ئێزدی؟!

عبدالرحمن بامەرنی
بەری یازدە سالان بوو، دەما تیرۆرستێن داعشێ ب سەر شنگالێ دا گرتی و ئەو كارەسات پەیدا كری یا دروست بووی. لێ ھەردەم پرسیارەكا ھەی، ئەرێ بۆچی شنگال و بۆچی ئێزدی؟ رەنگە ھەر ئێكی بەرسڤێن خوە ھەبن، لێ ئەڤا ئەز دنڤیسم رەنگە دیڤەكێ دییێ راستیان بیت، خوە ئەگەر شرۆڤەكرن ژی بیت، لێ راستییەكە و دڤێت مە ڤەكولینێن جودا ل بەر دەست ھەبن. تا رێكخراوەكا وەكی داعش پەیدا ببیت، دڤێت چەند فاكتەرەك ھەبن و ژوان ژی (زەمینەسازی و عەقلێ مودەبەر و ھوڤاتی) و دگەل سەرھلدانا داعشێ ئەڤ ھەر سێكە ھەبوون.

ئێك: پشتی شەرێ ئازادیا عیراقێ، رێرەوێ حوكمداریێ ھاتە گوھورین. ژبەر رێژەیا زورا عەرەبێن شیعە، حكومەت و جھێ بریارێ كەفتە دەستێ وان، دەڤەرێن سننە نشین ھاتنە پەراوێزخستن و كارێن تیرۆرێ، پەقاندن، رەڤاندن و خزمەتگوزاری بەراورد دگەل دەڤەرێن شیعە نشین نە دھاتنە بەراوردكرن و ئەڤە ژی بۆ ئەگەر كو زەمینە بۆ سەرھلدانا رێكخراوەكا وەكی داعشێ یا ل كار بیت.

ل ناڤ بەهیێ

عبدالرحمن بامەرنی

من هەڤالەكێ خوە ل ناڤ بەهیەكێ دیت و هەڤالێ من یێ قوتابخانێ و سەربازیێ بوو و هند تشت دناڤبەرا مەدا هەبوون، تێرا وێ چەندێ دكر ئەم هندەكێ خوە ژ بەهیێ و بەهیچنان ڤەدزین و بەحسا ژیانێ بكەین.

مە سەرێن خوە گەهاندنە ئێك و مە هندەكێ بەحسا بیرهاتنێن خوەكر، هەڤالان، كی مایە و كێ وەغەركریە، مە بەحسا ژیانا ئێكدو كر، تۆ چ دكەی، ژیانا تە چاوان دەرباز دبیت و زارۆك و خێزان؟! لێ ژبەركو ئەم دناڤ بەهیێ داینە، سحبەتا مرنێ سەر ژ گەلەك سوحبەتێن دی ستاند، ئایا مە چ ژ ژیانێ وەرگرتیە و ژیانێ چ دایە مە و مرن یانكۆ چ؟ ئەڤا راستی بیت، هەڤالێ من ترسەك ژ تشتەكی ددلیدا بوو و دڤیا دەربكەت، لێ من ئەو دەرفەت بۆ نە رۆخساند، ژبەركو ئەز نەشێم بۆ وی چ بكەم!

ب ھەمی پیرۆزیان چایا تە ل سەر حسابا منە

عبدالرحمن بامەرنی

د سوشیالێ دا ئەز یێ چالاكم و ھەڤالێن من بەردەوام دگەھنە پێنج ھزاران و ھەر دەما داخوازی زێدەتر ھاتن، ئەز ھندەكان د كەزێخم. دەما ئەز بەحسا سوشیالێ و ھەڤالان دكەم، ئەز بەحسا پەیوەندیان دكەم، ژوان پێنج ھزاران رەنگە بتنێ دو تا سێ بۆ پێنج ھەڤالێن بەردەوام من ھەبن رۆژانە ئەم پەیوەندیێ دگەل ئێك دكەین، پێنج ھەڤالەكێن دی ژی یێن كاری و پێنج ھەڤالەك ل دەوروبەران و پێنجەك بۆ پرسیاركرنێ و پێنجەكێن دی ژی (تەرح) و یا من مەبەست پێ ھەی، ژبلی ئەڤێن من گوتین ب رەنگەكی و دویان من پەیوەندی دگەل ھەر پێنج ھزار كەسێن دی ھەنە، چ ئەز بابەتێن وان ببینم و چ ئەو بابەتێن من ببینن و چ مە (كونتاك)، مەبەست مە لایك و كومێنت دگەل بابەتێن ئێك ھەبن یان نە، لێ ڤان تورێن كومەلایەتی ئەم یێ گەھاندینە ئێك و ئەم یێن ل سەر ھندەك تشتان بەشدار كرین. بۆچی من بەحسا ھەڤالان كر! رەنگە راستە راست مرۆڤ پرسیارێ ژ ھەر كەسی نەكەت، لێ د سوشیالێ دا دێ پرسیارا خوە كەی و گرنگ نینە تە ناس بكەت و دێ بەرسڤا خوە وەرگری و ئەڤان دەھان جاران دگەل من چێبوویە و تشتێ كەیفا من ب پرسیارا گەنجەكێ ھاتی دەما پرسیارا تەمەنێ من كری و پاشی گوت،

پشتی پرۆسا ئاشتیێ یا دناڤبەرا (پەكەكێ و توركیا)دا

 ھاوولاتی داخوازا گەرەنتیێ دكەن بۆ چوونا سەر گوندێن خوە

راپۆرت: عەبدولڕەحمان بامەڕنی


ھێشتا خەلك نەشێت قەستا گوندێن خوە بەت، خەلك نەوێریت سەرەدانا ناڤ رەز و عاقارێن خوە بكەت و بنگەھێن سەربازی یێن توركیا ب ئاشكەرایی دھێنە دیتنێ و نەھاتینە چۆلكرن، ئەرێ پرسیار، ئەگەر خەلكێ سڤیل قەستا ناڤ رەز و عاقارێن خوە بكەت، كی دێ گەرەنتیا ژیانا وان كەت كو نە كەڤنە بەر ھێرشێن توركیا؟
پەكەكێ بریارا خوەدا و دەست ب چەكدانانێ كر، توركیا ژی ھێرشێن خوە بۆ سەر ئاخا ھەرێما كوردستانێ راوەستاندن و خەلك چاڤەرێی بریارەكێ نە، ئەو بچن گوندێن خوە ئاڤەدان بكەن و مفای ژ بەرھەمێ رەز و باغێن خوە وەربگرن و پرسیارا دناڤ خەلكیدا دھێتە ئازراندنێ ئەڤەیە، ئایا حكومەتێ چ پلان بۆ خەلكێ ڤان گوندان ھەیە، ئەرێ دێ گوندێن وان ھێنە ئاڤەدانكرن و دێ خزمەتگوزاری گەھنێ یان نە؟ ئەڤە چەندین سالە گوند د بەردایی و رەز و باغ بێ خودان ماین و ھاتینە سوتن و ژ بێ ئاڤی، ئەرێ دێ پشتەڤانیا حكومەتێ بۆ خەلكێ ڤان گوندان چبیت؟ ژبەركو ئەو دێ ژ سفرێ دەست پێكەن و چەندین پرسیارێن دی.

دهۆك هەژارترین پارێزگەها هەرێما كوردستانێ یە

 دیڤچوون: عەبدولڕەحمان بامەڕنی


ژ روویێ داھاتیڤە ٪40 یا داھاتێ هەرێما كوردستانێ دكەڤیتە سنوورێ پارێزگەھا دھۆكێ و لدویڤ داتایێن چەند كەنالێن راگەھاندنێ بلاڤكرین، ٪20.94 وەلاتیێن دھۆكێ كرێچینە و بلندترین رێژا هەژاریێ ل دھۆكێ ب ٪15.3 یە و رێژا بێكاریێ ل دھۆكێ دگەھیتە ٪17.47و رێژا نەخوێندەواریێ ژی د بلندترین ئاستدایە ئەو ژی ٪18ێ یە و دا ژ نزیك بزانین ئەگەرێن ڤێ هەژاریێ چنە و چ بهێتەكرنێ و رەخنە و پێشنارێن هاوولاتییان چنە؟ مە ئەڤ دیڤچوونە ئەنجامدایە.

دڤێت گوند بهێنە ئاڤەدانكرن
چ بهێتە كرنێ دێ رەوشا ئابوورییا دھۆكێ باشتر لێ ھێت؟ ئەڤە ئەو پرسیار بوو، یا مە دانایە بەر سینگێ ئەندازیار كاوە، گوت: «دھۆك ئێك ژ باژێرێن سەر سنووری یە و سرۆشتەكێ جوانێ هەی و رووبارەك ژی دناڤدا دەرباز دبیت، ئەڤە ژی ئەگەرن كو ئابوورێ دھۆكێ بەرەڤ پێش بچیت، پێدڤییە ئەڤ هەر سێ خالێن من گوتین باش بهێنە دیراسەتكرن و حكومەت و زانكویێن مە زێدەتر ل سەر ڤێ چەندێ راوەستن، دگەل ڤێ ژی دڤێت رەوشا سیاسی ل دھۆكێ بهێتە بەرچاڤ وەرگرتن، گوند نەماینە و ل گوندان چاندن، ئاژەلداری، گەشتوگوزاری یێن هەین، لێ دەما ئارامی نەبیت دێ خەلك ھێنە ناڤ سەنتەرێ باژێری و دێ بێكاری زێدەتر هەبیت و رێژا هەژاریێ بخوە دێ بلند بیت».

هاڤینگەهێن دهۆكێ بەری سەرهلدانێ و پشتی سەرهلدانێ

 راپۆرتی/ عەبدولڕەحمان بامەڕنی

دھۆك ب سرۆشتێ خوە یێ چیایی، دشێت ببیتە ئێك ژ باژێرێن هەرە گرنگێن گەشتیاری و چەندین ھاڤنیگەھـ و جهێن گەشتیاری لێ هەنە و ئەگەر بەراوردییەكێ بكەین، بەری سەرھلدانێ كەرتێ گەشتیاری گەلەك باشتر بوو ژ نوكە، ئەڤە گوتنێن ئێك ژ ھاوولاتییان بوو و زێدەتر گوت: «ئەگەر نموونا ھاڤینگەھا سەرسنكێ بینم، چ جارەكێ ئەم نەشێین بەراوردیا پێشكەفتنا ڤێ ھاڤینگەهێ ل بەری و پشتی سەرھلدانێ بكەین».
سەرسنكا ناهێتە بەراوردكرن
سەرسنكا بەری سەرھلدانێ چ جارەكێ ب یا پشتی سەرھلدانێ ناھێتە بەراوردكرن، ئەڤە گوتنێن ھاوولاتییەكێ د ژیێ خوە یێ 53 سالیێ دابوون، گوت: «بیرا من ل بەری سەرھلدانێ دھێت، سەرسنكێ ئێك ژ ھاڤینگەھێن هەرە پێشكەفتی بوو ل پارێزگەھا دھۆكێ و خەلكەكێ زور قەستا وێ دكر و هەمی گاڤان جادێن وێ ژ گەشتیاران تژی بوون و بەردەوام خەلكی ژ باشوور و ناڤەراستا عیراقێ د ھاتنێ و جهێن نڤستنێ تێرا گەشتیاران نەدكرن و خەلكی خانیێن خوە ب كرێ ددان».
ئەحمەد باپیر زێدەتر گوت: «بەری سەرھلدانێ مە ناسیارەك ل سەرسنكێ هەبوو و خانیێ وی ژ شەش ژووران پێكدھات و ل وەرزێ ھاڤینێ، ئەو خێزانا خوە د چوونە د ژوورەكێڤە و ئەڤێن دی هەمی ددان ب كرێ و نە بتنێ ئەو، بەلكو ئەگەر كەسەكی تۆڤك فرۆشتبانە یان چایدانكەكێ چایێ و چا فرۆشتبایە یان هەر جورەكێ فێقی (میوە)، د شییا خێزانەكێ ب خودان بكەت، لێ نوكە سەرسنكێ یا چۆل بووی و مخابن ھاڤینگەهەكا ھوسا یا بێ خودان بیت».

ئـاوڕەك ل كـەرتـێ گەشت و گـۆزاری و چـەند پێشنیارەك

عەبدولرەحمان بامەرنی

ل پارێزگەها دهۆكێ چەندین دەڤەرێن گەشت و گوزاری لێ هەنە و گەشتیار ژ دەرڤەی پارێزگەهێ، ژ مووسل و ناڤەراست و هەتا باشوورێ ئیراقێ ژی سەرەدانێ بۆ دكەن، لێ ئەڤ دەڤەرێن هەنێ نە كەفتینە د خزمەت دا. ئەگەر ب رەنگەكێ دی بێژم، ئایا ب رێكا گەشت و گوزاری، ئەم شیاینە داهاتەكی بۆ پارێزگەهێ بەردەست بكەین؟ بەری بەرسڤا ڤێ پرسێ بدەم، بابەتێ گەشتیاران ب ڤی رەنگی د ناڤ خەلكیدا یێ بەربلاڤە، دبێژن: (گەشتیارێ عەرەب دهێت، لێ پارەی نامەزێخیت و تا چا و قازانێن خوە یێن ئیپراخان ژی ل گەل خوە دئینن). د بەرامبەردا ل بازاری ئەگەر لێگەرەكێ د ناڤ دكانداران دا بكەی، دێ بێژن: (ئەگەر ژ ڤان گەشتیاران نەبیت، ئەم كرێیێن دكانێن خوە دەرنائینین). ئەڤ هەردوو تەخێن هەنێ راست دبێژن، ژبەركو هەر گەشتیارێ ژ مالا خوە دەركەڤیت و سەرەدانا دەڤەرێن گەشتیاری بكەت، ئەوی پێشوەخت بەریكێن خوە یێن تژی پارە كرین و رەنگە د وەرزێ هاڤینێ دا بتنێ دوسێ جارەكان خێزانا خوە بینتە گەشتەكێ. لێ پێشوەخت ئەو دێ حسابا خوە كەت، كو دێ لڤێ گەشتا ئێك رۆژی یان چەند رۆژێ كۆژمەكێ پارەی مەزێخیت و بۆ ڤێ چەندێ ژی ئەو دێ برەكێ پارەی ل گەل خوە هەلگریت و هێتە گەشتێ و تا ڤێرە زۆر یا ئاساییە، لێ یا نە ئاسایی، دەما ئەو گەشتیارێ هەنێ بۆ چەند رۆژان ل پارێزگەهێ دمینیت و ل شوینا پێنج سەد هزار دیناران بتنێ سەد هزار دیناران بمەزێخیت، یانكو مە عەقلیەتا گەشتیاری نینە یان مە هندەك كێماسیێن دی یێن هەین و دڤێت ئەم چارە بكەین.

2025/07/20

كورتە چیڕۆكا (نان) و وێنەكرنا گرتەیەكا تراژیدی

عسمەت محەمەد بەدەل

كورتە چیڕۆكا «نان»، كو ژ ئالییێ چیڕۆكنڤیس و رۆمانڤیس (عبدالرحمن بامەرنی)ڤە ھاتییە نڤیسین و ل ھەژمارا 3776 یا رۆژا 2/7/2025 یا رۆژنامەیا ئەڤرۆ ھاتیە بەلاڤكرن، گرتەیەكا تراژیدییا دیرۆكا ملەتێ مەیە، ئەو ژی كۆچا ملیۆنییا سالا 1991ێ، ئەڤا پشتی سەرھلدانا خەلكێ كوردستانێ دژی رژێما دكتاتۆرییا عیراقێ روودای. چیڕۆكنڤیسی شیایە ب زمانەك و تەكنیكەكا جوان و سەركەفتی، ڤی دیمەنی بۆ خواندەڤانی پێشكێش بكت.
چیڕۆكنڤیسی ناڤێ» نان» بۆ كورتە چیڕۆكا خوە ھەلبژارتییە، كو دبتە ھێمایێ ژین و ژیارێ، خێرێ، پێكڤەگرێدان و تێكەلییا جڤاكی، كاری، سۆز و پەیمانان. نان نە ب تنێ وەكی كەرەستەیەك بۆ تێركرنا برسا مرۆڤان دھێتە ب كار ئینان، بەلكی وەكی نیشانەك بۆ تێكەلییەكا ب ھێز و دلسۆز د ناڤبەرا تاكێن جڤاكیدا. ئەو كەسێن نان و خوێ كەفتە د ناڤبەرا واندا، ئێدی وەكی سۆز و پەیمانەك د ناڤبەرا واندا دھێتە گرێدان. گرنگییا نانی پتر لێ دھێت، دەمێ مرۆڤ دكەڤتە دناڤ تەنگاڤییەكێدا، نەمازە ل دەمێ شەر و رەڤ و كولب و ھەژاری و مشەختبوونان و ئەڤەیە یا ملەتێ مە ل وێ گاڤا دیرۆكی تووش بوویێ، ئەو گاڤا كو چیڕۆكنڤیسی د ڤێ كورتە چیڕۆكا خوەدا وێنە كری، كو ب ئەگەرێ شەڕی و ترسێ ژ ب كارئینانا چەكێ كێمیایی، خەلك نەچار بوویە بزاڤێ بكت، خوە و زارۆیێن خوە ژ ڤێ گەفا كوژەك رزگار بكت. د كاودانەكی وەسا دژواردا، كو گەفا ژ برسا مرنێ و ترس ژ كوشتنێ ل سەر مرۆڤی، كو ھزرا مرۆڤی دبتە پرتەكا نانی، مرۆڤ گەلەك ژ ساخلەتێن مرۆڤینییێ ژ دەست ددت، لەورا چیڕۆكنڤیسی ب دیمەنەكێ توندوتیژییەكا دژوار دەست ب چیڕۆكا خوە كرییە.

2025/07/11

سینەمايا نەورۆز

عبدالرحمن بامەرنی

دهۆك ب ناڤان دهێتە ناسكرنێ، بۆ نموونە ئەگەر تە بڤێت شۆفێرێ تەكسیێ تە بگەهینتە جهەكێ دەستنیشانكری، دڤێت ناڤێ تاخی و كولانەكێ بێژیێ و پرانیا جاران، ئەو كولان ب ناڤێ كەسان هاتینە ناڤكرن و رەنگە ئەڤە ئێك ژ تایبەتمەندیێن دهۆكیان بیت.
هەر ل سەر ڤی قاونی، هەتا نۆكە ژی ناڤێ سینەما نەورۆز دهێتە گوتنێ و بۆ من ب خوە، ئەز گەلەك جهان ب ناڤان دزانم، لێ ئەز نزانم بۆچی ئەو جهە ب وی ناڤی دهێنە ناسكرنێ؟ سینەما نەورۆز ژی ئێك ژ جهێن هەرە بەرنیاسێن بازارێ دهۆكێ یە و یێ ل سەر دەمێ سینەمێ ژیا بیت یان نە،

سەرگێژییێن من/ كورتە چیرۆك

دیاریە بۆ (عسمەت محەمەد بەدەل)

ھێكفرۆش:
چەند شەڤەكە ھەردەما كەفتمە ناڤ نڤینێن خوە، مریشكا مە یا باژێلە دكەفتە سەرێ من و ئەڤە دایكا من گوتی مریشكا مە یا باژێلە بوویی و ھێكێن خوە ل جھەكێ دی دكەت؟! ئەز یێ بوویمە شڤانێ وێ و كا دێ ھێكا خوە ل كیرێ دانیت! جیرانێ مە یێ بۆ دەرمانی ژی مییەك ب سەری ڤە نەمایی، ھندی بێژی یێ جوامێرە و پێشنیارا بازارێ ھێكفرۆشان دامن، ئەز دەستا ژ مریشكێ بەردەم و بۆ دلێ دەیكا خوە، تەبەقەكا ھێكا ژ بازاری بكرم و رۆژێ ھێكەكێ بكەمە دناڤ دەستێن دەیكا خوەدا و مریشك بلا ھەرا باژێلە بیت، ھێكێن ئەو دكەت ژی بلا ھەر بۆ كەسەكێ دی بن، دێ دلێ دەیكا من ژی خۆش بیت و ئەز ژی دێ تێر نڤم.
ل بەراھییێ جیرانێ من یێ مییەك بۆ دەرمانی ژی ب سەریڤە نەمایی، خۆش گوت و من ب یا وی كر. من دەست ژ لێگەریانا مریشكێ بەردان و ل كیرێ باژێلە ببیت، بلا ل وێرێ بیت. ھێكا دناڤ ھێلیڤانكا كیژ مالێ دا بكەت، بلا بۆ بكەت و دو سێ شەڤەكێن ئارام من دناڤ نڤینێن خوەدا دەربازكرن و ڤێجارێ دەیكا من ھات و گێسكێ وێ یێ د دەستیدا و خەو ژ چاڤێن من مالشت، ئەگەر شەرم نەبیت و ڤی تەمەنێ من، چەند گێسكەك ژی ل پاشییا من دان و نە بتنێ خەو چوو، مریشك چوو و دەیكا من ژی دگوریدا نەفرەتان ل وێ رۆژێ دكەت، یا باژێلەبوونا مریشكێ ئێخستییە ستووێ من!

بـابـەتـەك بـۆ دەرچـۆیێن پەیمانگەهـ و زانكۆیان

عەبدولرەحمان بامەرنی

د نوكە دا ب دەهان و سەدان دەرچۆیێن پەیمانگەه و زانكۆیان دهێنە دیتنێ، هەمی ژی ل هیڤیا وێ چەندێ نە بهێنە دامەزراندن و هەر چ جۆرەكێ دامەزراندنێ بیت، رەنگە دێ دەستلێكاربن. ئەڤە ژی مافەكێ رەوایێ هەر كەسەكییە بەرهەمێ رەنجا خوە ببینیت. لێ ئەرێ هەر دەرچۆیەك دڤێت بهێتە دامەزراندن؟ پرسیار ژ ملیاردێرێ ئەمریكی (ئیلۆن ماسك)كرن، ئەرێ تو دەرچۆیێ زانكۆیا هارفۆردی؟ كو ئێك ژ زانكۆیێن هەرە ب ناڤودەنگە ل ئەمریكا، ئیلۆنی گۆتێ نەخێر، لێ دەرچۆیێن ڤێ زانكۆیێ یێن هەین دگەل من كاردكەن. مەبەست ژێ ئەوە، ئەگەر هەر كەسەك ژ مە شیانێن خوە یێن هزری و یێن جەستەیی و ئەوا وی ژ ئەنجامێ خواندنا خوە بدەستڤەئینایی بێخیتە دخزمەتا پێشكەفتنا خوەدا، دێ كارێن باش كەت و ئەز دێ نموونەكێ چمە د ناڤ بابەتێ خوەدا، كو پارچە ڤیدیویەك بوو و چەندین جاران من بەرێخوە دایێ، گەنجەكی عەرەبانكەیەكا خوە ل سەر خشاندنێ د دەستاندا بوو و پیەكێ خوە ددانا سەر و پیێ دی دئێخستە سەر ئەردی و قووناغەكێ دچوو. ئەگەر ئەوا من دوێ پارچە ڤیدیۆیێ دا دیتی بكەمە بابەتەكێ خواندنێ، هەر كەسێ ل ڤی بەشی بنێریت دێ ڤان هزران كەت،

نان/ كورتەچیرۆك

عبدالرحمن بامەرنی

برایێ من یێ بچویك دكرە گری. خویشكا من یا بچویك دكرە گری. برایێ من یێ دی ژی دكرە گری و بابێ من ب ژوور كەفت و برایێ من دا بەر پێھنا و پرچا خویشكا من راكێشا و برایێ من یێ دی خوە ل دەرگەھی دا و تەقیا.
مە ھەمیان نان دڤیا، خوە دەیكا من ژی ل ھیڤیا بابێ من بوو نان ددەستاندا بیت و كەسێ ژمە چ نان ڤێ نەدیت. خویشكا من ب چاڤێن گریڤە گۆت بۆ من نانی و برایێ من یێ ب بەرپێھنا بابێ من كەفتی دا رابیتە ژپێرڤە و ھێشتا پشتا وی راست نەبووی، بابێ من گەھشتێ و پێھنەكا دی و پێھنەكا دی و بابێ من گۆتێ روینە خوارێ ھەی كوڕێ.. و مە ھەمیان گوھێن خوە گرتن و بابێ من گۆت: ئەگەر پرتەكا نانی ژی ھەبا، دا بۆ برایێ وە یێ ل سەر قوونێ ئینم و دەستێ خوە درێژكرە من و گۆتە ھەمیان ھوین ژی …… بزوقنن و ل كوژییەكێ روونشتە خوارێ و سەرێ خوە كرە دناڤ لنگێن خوەرا و ئەم ھەمی بێدەنگ بووین، ب تنێ دایكا من نە بیت.
لێڤەگەرا و گۆت: ئەز تە ب رەش كەم زەلامۆ، ما تە چ ھەیە پێ ب زوقنین و ھەر باش بوو كەسێ ژبلی من ئەڤ ب رەشكرنە ژ دەڤێ دایكا من گولێ نەبووی.

خواندنه‌ك بۆ شعرا (ژیان د مرنێ دا) یا هوزانڤان ھلبین باقر

عبدالرحمن بامەرنی

نڤیسینا ژنان، گەلەك جوداھیا خوە دگەل نڤسینا زەلامەكی ھەیە و ئەگەر مە بڤێت ل سەر قەلەمێ ژنەكێ راوەستین، تایبەتی ژی ئەو قەلەمێ ھەنێ دناڤ كومەلگەھەكێ داخستی دا بیت، داخستی ژ داب و نەریتێن نە گوھور، پێنەڤێت یا ئاسان نابیت ئەم بشێین كودێن وێ نڤیسینێ ڤەكەین، تایبەت ژی ئەگەر ئەو نڤیسنا ھەنێ شعر بیت و مە بۆ ڤێ نڤیسینێ شعرەكا ھەلبەستڤانەكا ژن وەك نموونە وەرگرتییە و بزانین، ئایا تا چ راددە ئەو شییایە وەك ژن، وەك مێ دەربرینێ ژ ھەست و نەستێن خوە بكەت؟ ئەڤا من گوتی د دەمەكیدایە، گەلەك جاران ئەم دبێژین دەما ژن دنڤیسیت، بدیتنا زەلامی دەربرینێ دكەت و ئەگەر دەربرینێ ژ قەلەمێ خوە بكەت وەك قەلەمێ ژنەكێ ژی، یا ب ساناھی نابیت مرۆڤ بزانیت ڤێ ژنێ راستە راست دڤێت چ بێژیت.

بیست دەرهەم، چیرۆك ژ وەلاتێ مەغربێ

حەمید ئەلیوسفی

وەرگێران: عبدالرحمن بامەرنی

نوكە د كومەلگەهیدا تشتەكێ‌ دییە.. یێ‌ بوویە خوادنێ‌ بیست دەرهەمان دبەریكا خوەدا.. دەرازینكا هەژاریێ‌ دەربازكر، هەر وەكو وەزیرا هەماهەنگییێ‌ و خێزانێ‌ گوتییێ‌ و ئەو ژناڤ قوبا پەرلەمانی دەردكەفت.. بەلێ‌ بیردانكا وی نەمایە.. چ خانی نینن.. نەشێت پارێن كرێیا بانەكێ‌ تایبەت بدەت.. د خەیالێدا، چوار حوری لێ‌ د مارەكرینە و چ جوانی ژێ‌ د پەشیت.. هیبوویە نڤستنا ژ دەرڤە.. پارێ‌ كارەبێ‌ نادەت و هەمی گلوپێن كولان و رێكا یێن وینە.. دەما ژ بن دیواری رابوویی، دڤیابا هەمی تشتێن خوە دگەل خوە هلگرتبان.. تشتێن وی گەلەك سڤكن و تا وی راددەی وی پێدڤی ب چانتێ‌ ژی نەبیت.. كێشەییا وی دگەل دەستئاڤێ‌ یە.. دەما ریهـ و خێلی باژێرەكی پرێڤە دبەن،

ئایا مەزاختنا زێدە سەربلندییە یان ھەستكرنە ب كێماسییێ؟!

عبدالرحمن بامەرنی

من وێ رۆژێ گوهێ خوە ددا سمینارەكا (فرناندۆ سافاتیر)، بەحسا رەوشەنبیریێ دكر و مەزاختنا پارەیی. یێ ڤی كەسی ناس نەكەت ژی، ئەو فەیلەسۆف و نڤیسەرەكێ ئیسپانییە و ئەڤا من ژ ئاخفتنا وی وەرگرتی، دبێژیت: «رەوشەنبیریا مرۆڤی چەند یا كێم بیت، ئەو ل بێهنڤەدانان و دەركەفتنان زێدەتر مەزاختنێ دكەت». هەر چەندە مەبەستا وی زێدەتر ئەوبوو، دەما رەوشەنبیریا مرۆڤی یا كێم بیت، مژویلاهیێن مرۆڤی ژی دێ تشتێن زێدە و بێ رامان بن، ئەڤە ژی وەك هەستكرن ب كێماسیەكێ یە، لێ د ناڤ گۆتنێن خوەدا، ڤی نڤیسەری گەلەك تشتێن دی بەحسكرن، كو ب راستی ژی ل سەر مە دگونجن و ئەز هندەكان ناسدكەم، نابێژم نە رەوشەنبیرن، لێ دا بابەت ژ چوارچوڤێ مەزاختنا زێدە دەرنەكەڤیت، دێ بەحسا حالەتەكێ ئێكی ژوانان كەم. ژبەركو دو ناسیارێن وی مەزرەعەیێن خوە هەنە و ل رۆژێن ئەینی یان بێهنڤەدانان، قەستا جهێ خوە دكەن و ئەوی چ جهێن تایبەت نینن، كو ئەز هەست دكەم ئەڤ چەندە ڤالاتییەكێ ل دەف وی دروست دكەت، هەمی ئەینییان خێزانا خوە ل ترومبێلێ سیار دكەت و دەردكەڤیت. دبیت تا ڤێرە تشتەكێ ئاسایی بیت، لێ ل هاتنەڤەیێ یا كرییە نەریتەك، دڤێت شیڤێ ل خورانگەهەكێ بدەتە خێزانێ و ژنوی قەستا مالێ بكەت؟