رۆمانا (ئەشقا سپی) دناڤبەرا دو سەردەمێن ئەشقێدا

عبدالرحمن بامەرنی

ئەشقا سپی ناڤێ رۆمانا نوو یا نڤیسەر (مستەفا عەبدولرەحمان ئەرەدنی)یە و ب تایتلەكێ لاوەكی ل سەر بەرگی و ل بن ناڤۆنیشانێ رۆمانێ بڤی رەنگی ھاتییە نڤیساندن، ئەو ژی (نە شكاندنا سۆز و پەیمانان) و ب 182 لاپەرێن قەبارێ ناڤین كەفتیە بەردەستێ خواندەڤانان. رەنگە د خواندنا ناڤونیشانێ رۆمانێدا، مرۆڤ بشێت ھندەك كودێن رۆمانێ ڤەكەت و ھزربكەت رۆمان دێ روودانێن چیرۆكەكا ئەشقێ ڤەگێریت و د وێ ئەشقێدا مرۆڤ دێ ڤان دەستەواژەیان بینیت، وەك (دلسۆزی، وەفاداری، ئەشقا پاقژ، خوە گوریكرن، باوەری.... ھتد) و دەما من رۆمان خواندنی ژی، ھەر ئەڤ دەستەواژەیە بوون كەفتینە بەرچاڤێن من و ئەگەر ئەز یێ راستگۆ بم، ئەز گەلەك كەفتمە بەر كاریگەریا چیرۆكا دوو ئاشقان و ئەو كاریگەری ژی تا راددێ چاڤ پەنگیانێ بوو ژ رۆندكان و بمن وەرە تا نڤیسەرەك بشێت پەیاما خوە بگەھنیت ژی، دڤێت وێ باندورێ ل خواندەڤایێ خوە بكەت، ھەر چنەبیت چەند رۆژان روودان و قارەمانێن چیرۆكێ دناڤ مێشكێ مرۆڤیدا بمینن و ئەڤە ژی بۆ دەستھەلی و سنعەتكاریا نڤیسەری بخوە دمینیت، كانێ ئەڤ سنعەتكاریا ھەنێ شیایە چەند كەتواری و خەیالێ بكەتە راستی.

بۆ ڤەگێرانا چیرۆكا رۆمانێ، نڤیسەری تەكنینەك گرتییە بەر، دانوستاندنەك دناڤبەرا (باپیری و نەڤی)دا و دا بشێت چیرۆكا دوو ئاشقان ڤەگوھێزیت و بەندكێ رۆمانێ ژی ژ دەستنەدەت و ئەو ڤەگێرانە جوداتر بیت ژ ھەر چیرۆكەكێ، نڤیسەری دوو سەردەمێن جودا دگەل ئێك ھەڤبەركرینە و (ئێك چاخێ بەری سوشیالێ و دو چاخێ سوشیالێ).

زمانێ رۆمان پێھاتییە نڤیسین:

ئەگەر ل زمانێ رۆمان پێھاتییە نڤیسین بنێرین، زمانەكێ سادە، یێ تژی پەیڤێن كوردەواری یێن رەسەن و مەبەستا من ب زمانەكێ سادە، زمانەك ھەر كەس بخوینیت و تێبگەھیت و نە پێدڤی چ پەراوێزان ببیت، نە پێدڤی پاشخانەیەكا ھزری و مەعریفی یا مەزن ببیت تا بشێت د رستە و دەستەواژەیان بگەھیت. ئەڤە ھەمی ب مەبەستا، ئەو تشتێ ھاتیە نڤیسین خواندەڤا بخوینیت و ھەست ب ڤەقەتیانێ نەكەت، بۆچی من گوت ڤەقەتیان؟ ئەز ئێك ژ خواندەڤایێن چالاكم و پەرتووكا ئەز بكەمە دناڤ دەستێن خوەدا ب ساناھی ئەز بەرنادەم ھەتا ھەمییێ د خوینم، ئەز بەحسا رۆمانێ دكەم و لێ ئەز نا ڤەشێرم، چەند رۆمانەك من یێن كێشاینە بەرچاڤن خوە و رەنگە تا بیست لاپەرێن وێ ژی من یێن خواندین، لێ ھێشتا ئەز نەگەھشتیمە چ سەرەداڤان و رەنگە نڤیسەرێ وێ رۆمانێ ئێك ژ نڤیسەرێن زیرەك و بەھرەمەندە و پاشخانا وی یا رەوشەنبیری ژی گەلەكە، لێ دڤێت ژبیرنەكەین خواندەڤایێ سەردەمێ سوشیالێ ب ھیچ رەنگەكی نە وەكی خواندەڤایێ سالێن ھەشتییان و پێدایە. نوكە ھەر تشت ب ساناھی دكەڤیتە ناڤ دەستێن مرۆڤی، ھەلبژاردەیێن مرۆڤی گەلەكن و رەنگە مرۆڤ یێ نەچار نەبیت دەمێ خوە بدەتە خواندنا پەرتووكەكێ و مرۆڤ دناڤرا بەرزە بیت و د رۆمانا (ئەشقا سپی)دا من ھەمی تشت خۆش دیتن و من ھینگێ دەست ژ پەرتووكێ بەردان، تا من گەھاندییە دووماھی رێز.

بابەتێ رۆمانێ:

رۆمان بەحسا دوو سەردەمان دكەت، ئەشق ل سەر دەمێ باپیری و ئەشق ل سەر دەمێ نەڤییێ وی و لدویڤ وان سالێن د رۆمانێدا ھاتین، روودانێن رۆمانێ بۆ سالا 2018ێ دزڤرن، ھەر چەندە رۆمان پشت بەستنێ ل سەر باگراوەند و بیرھاتنان دكەت، لێ ئەم دشێین ژیێ ھەردوو كاراكتەرێن سەرەكی باپیر كو ناڤێ وی سیارە و ژیێ وی 93 سالن و یێ نەڤیێ وی كو ناڤێ وی دلژانە و ژیێ وی 22 سالن. ئەگەر چ سالەكێ نەمابیتە د پولا خوەدا و ھینگێ ئەڤ سالێن من گوتین كێم و زێدە دبن. د رۆمانێدا دلژانێ نەڤی ب ئەشقا خوە د خۆریت و دبێژیتە باپیرێ خوە تا نوكە من سێ دەزگر ھەبووینە و دوویان مە ئێك و دوو یا ھێلای و یا سیێ ژی ئەم ھێشتا یێ دگەل ئێك و دگەل ڤێ دانپێدانێ، باپیرێ وی مریتا خوە ژڤێ چەندێ تەحل دكەت و دبێژیت نابیت مرۆڤ یاریان ب ھەستێن كچان بكەت و ئەشق پیروزە. ئێدی روودانێن رۆمانێ ل سەر ڤێ پیرۆزیێ بەردەوامیێ ددەنە خوە و سیارێ باپیر چیرۆكا عەشقا خوە دبێژیت، عەشقەك كو 25 سالان ڤەكێشایی، دیتنا وی و دەزگرا وی بتنێ چەند جارەكێن كێم بوونە، ئەو كێمی ژی ھەر جارەكێ نەدگەھشتنە پێنج خولەكان و ھەردووكان سوز دابوو ئێك یان بۆ بگەھنە ئێك یان بۆ مرنێ بن و ھەردووكان سوزا خوە بجھـ ئینا و خۆشبەختانە نڤیسەرێ رۆمانێ چیرۆك گەھاندە عاقارەكی، كو بدلێ خواندەڤایێ وی ژی بیت.

پەیاما رۆمانێ:

ھەر چەندە نڤیسەرێ رۆمانێ ڤیایە برێكا روودان و كاراكتەرێن خوە پەیامەكێ بگەھینتە خواندەڤایێ خوە، كو ئەشق ئەوە یا ل سەر دلسوزیێ دھێتە ئاڤاكرن و دڤێت سوزداری و وەفاداری ھەبیت و دو نموونان ئەشقا (باپیری و نەڤی) دئینیت، لێ ئەز خوە لڤی بابەتی نادەم كانێ كیژ ژ ھەردوو ئەشقان باشتر و گونجایترە، ژبەركو ھەردووكان باشی و خرابیێن خوە ھەنە.

ھونەرێ ڤەگێرانێ

د رۆمانا ئەشقا سپی دا، نڤیسەرێ رۆمانێ ڤیایە كومەلگەھێ كوردی نیشانی خواندەڤایێ خوە بدەت و د ھەمان دەمدا داھاتووی ژی پیشانی وی ددەت و تشتێ من ژڤێ ھەڤكێشەیێ تێبینی كری، چ وەك ئەز خواندەڤایێ رۆمانێ یان ئەز نڤیسەر، نڤیسەرێ رۆمانێ بزاڤنەكرینە دوو كاراكتەران بینتە زمان ھندی یا ڤییای دوو سالدەمان بینتە زمان و تشتێ دییێ من تێبینیكری، دووماھیا روودانێن رۆمانێ نە و رەنگە ھەر ل دەستپێكێ یان تا رۆمان بەرەڤ دووماھیێ ژی دچوو، جورە رەشبینیەك بۆ منێ خواندەڤا دروست دبوو، كو من پێش وەخت دووماھی زانیبیت، لێ نڤیسەرێ رۆمانێ تشتەك دی دا دەستێ من و خالا دییا برێكا كاراكتەرێن رۆمانێ من خۆشی ژێ ددیت، كو ئەڤە ژی بۆ تەكنیك و ھونەرێ ڤەگێرانێ دزڤریت، ئەگەر ل سەر دەمێ سوشیالێ، نامە، كومێنت و تەلەفون ھەبن و پەیوەندی و ژڤان زوی دروست بن لێ ل سەر دەمێ باپیری تشتەك ب ناڤێ حەیرانۆك ھەبوون و ئاشقان دشییان برێكا ڤان حەیرانۆكان پەیامێن خوە بگەھیننە ئێك، ھەر چەندە لەزاتی د گەھاندنا پەیامێ ژی دا نەبوو و خالا دووماھی ژی من دڤێت ژێ بەحس بكەم و من د خواندنا رۆمانا (ئەشقا سپی)دا دیتی، ل بەركرنا كەلتوور و دابو نەریتێن كوردەواری یە و ئەڤ رۆمانە بۆ چ زمان ژی بھێتە وەرگێران، دێ ھەر رۆمانەكا كوردی بیت.

ــــــــــــــــــــ

ـ ئەشقا سپی، رۆمان، مستەفا عەبدولرەحمان ئەرەدنی، 2025.

ـ رۆژناما ئەڤرو ھژمارە 3888 یا رۆژا 2025/12/11