بحث هذه المدونة الإلكترونية

pertook

pertook

2017/07/14

بەرێخوەدانا سروشتی هەر وەكو رۆمانا (ئاترا) وێنە دكەت

عبدالرحمن بامەرنی
دگەل خواندنا من بۆ رۆمانا ئاترا*، بیرا من ل فلمێ‌ (سەیدولخەواتم)* هات، تا وی راددەی ئەز ل دەوروبەرێن خوە و سروشتی بگۆمان كەفتم، كا ئایا سروشتەكێ‌ نەلڤ، دشێت باخڤیت؟ دشێت هەڤپەیمانیا دروست بكەت؟ دشێت بەرگریێ‌ ژ خوە و شەری و ئاشتیێ‌ بكەت و پلانان دارێژیت؟ یاسا و رێسایێن سروشتی و دەهان و بەلكی زێدەتر ژ سەدان پسیارێن دی یێن ژڤی رەنگی! ئەز گەهشتمە باوەریەكێ‌، مرۆڤ ژی دشێن ب كارێ‌ خوداوەندیێ‌ رابن، تشتان وێنەبكەن و بێخنە دبوارێ‌ راستیێ‌ دا، لێ‌ جوداهیا دناڤبەرا هەردوویان دا، راستی و خەیالە، خودێ‌ دشێت دروست بكەت و لڤینێ‌ بدەتێ‌، مرۆڤ دشێن دروست بكەن و د خەیالێ‌ دا لڤینێ‌ بدەنێ‌. 
كاراكتەرێن رۆمانێ‌ ئەڤێن رول پێهاتینە بەخشین و شیانێن ئاخفتنێ‌ و رول گێرانێ‌ هەین و ناڤێن هندەكان ژ هەر جورەكی وەك میناك، لدویڤ رێزبەندیا رولێ‌ وان د رۆمانێ‌ دا "دار (ترێڤ،)، بالندە (چوكی)، بەر (تلێرتا)، پشیك (كاتی)، مرۆڤ (لێنیا)، بیكا لاستیكی (ساندی)، فریشتە (بوزاللا)، ئەڤێن دەستێن مرۆڤان دگەهیتێ‌ (گوللە)، ئەجنە (تێپ). هەر جورەكی ژی رەنگە چەند كارێكتەرێن دیتر هەبن، وەك دار، چەندین دارێن دی هەبوون و رول دناڤ رۆمانێ‌ دا گێرایە، بۆ كارێكتەرێن دی ژی هەر وەسا. بتنێ‌ مەبەستا من، گرێدانا ڤی جورێ‌ جودا ژ بونەوەران، وەك مرۆڤ و گیانەوەر و ئەجنان، ئەگەر وان ژی بێخینە دڤێ‌ جوینێ‌ دا، چ ئەڤێن ل سەر بنێن خوە شین دبن وەك داران و چ ئەڤێن نەلڤ و بێ‌ گیان وەك بەری و چ ئەڤێن بێ گیان و ژ بەرمایكێ‌ تشتەكێ‌ دی دروست دبن، وەك گوللە و رەژی. نڤیسەرێ‌ رۆمانێ‌، بزاڤ یا كری جیهانەكا جوداتر ژ ئەوا خواندەڤا هزرێ‌ تێدا بكەت، ب ئافرینیت، ئافراندنەك ئەو بخوە تێبگەهیت و گرنگ نینە ئەو تشتێن وی رول پێبەخشی بۆ خواندەڤای دبەرئاقل بن یان نە، دێ‌ بینی دار دئاخڤن و شیانێن رێڤەچوونێ‌ هەنە، دشێن ئێك و دوو سزا بدەن، باوەری ب رۆژا پشتی مرنێ‌ هەیە و تا وی راددەی دارەك خوە دكەتە پەیامبەر و دڤێت باشی و خرابیێ‌ دناڤ داران دا بلاڤ بكەت یان هەڤالینیا دناڤبەرا بەری و بالندەی دا دروست بوی، هەڤالینیەكا ب وی رەنگی بگەهیتە راددێ‌ عەشقێ‌. بەر و دار و بالندە ل ئێك بەرزە دبن، لێ‌ خەمێن وانە بگەهنە ئێك، گەلەك كارەسات ب سەرێ‌ وان دهێن، ئەگەر بتنێ‌ بەری وەك میناك وەربگرین، ئەو تشتێن ب سەری دهێن، هەر ژ هاڤێتنا وی بو ناڤ رووباری، دەركەفتنا وی، بویە بلوك، كەتیە سەر جاددان، وەك بەرێ‌ قۆسكێ‌ ب پەنجەرێ‌ كەفتی و بالندە دیتی، خۆشیێ ژ رووساتیا كچەكێ‌ دبینیت، دهێتە هاڤێتن ڤە و روودانێن ب سەری دهێن گەلەكن، دار ژی وەسا، بالندە ژی وەسا و خو بیكێن لاستیكی و كرمان و ئەجنە و فریشتان ژی رول وەرگرتیە. 

2017/06/24

راگەهاندنا ئەلەكترونی و مەدەنیبوون


عبدالرحمن بامه‌رنى


ئەز دڤێ‌ نڤیسینا خوە یا كۆرت دا، هند ل سەر رولێ‌ رێنیشاندەر و بسپورەكێ‌ دەروونی یان سیاسیەكێ‌ رۆژەڤێ‌ شروڤە بكەت نا راوەستم، هندی دێ‌ ل سەر دیتنێن خوە وەك رۆژنامەنڤیسەك و راوەستم و گرنگیا راگەهاندنا ئەلەكترونی د مەدەنیكرنا جڤاكی دا. پێنەڤێت بابەتێ‌ ژ هەمیێ‌ كێمتر دان و ستاندن ل سەر دهێتە كرن، بابەتێ مەدەنیبوونێ‌ یە، ئەڤە ددەمەكیدا ئەم ژ هەمی تشتەكی دی زێدەتر پێدڤی ئازراندنا بابەتێن ژ ڤی جوری نە، ئەگەر مێشكی بەراورد بكەین، دگەل پێشڤەچوونێن دی، وەك بلندبوونا ئاڤاهیان، بەرفرەهبوونا باژێران، هەبوونا سەدان جورێن ترومبێلین نوی، تەكنەلوژیا نوی و پێشكەفتی د هەمی بوارەكیدا، لێ‌ مێشك وەك خوە و چ گوهورین ب سەر دا نەهاتینە و هەمان عەقلیەتا سالێن هەشتیان و نوتان، هەمان عەقلیەتا باب سالاری، هەمان عەقلیەتا پەنابرن بۆ دەستهەلاتا عەشایری و هەمان عەقلیەتا مێشكەكێ‌ داخستی یێ‌ تەقەبوللا هیچ تشتەكێ‌ نوی نەكەت و هەولێن خوە گوهورینێ‌ ژی نەدەت. د عەقلیەتێن هوسان ژی دا، نە كومەلگەهـ دهێتە گوهورین و پێشكەفتنێ‌ بخوە ڤە دبینیت، نە زانینگەهـ دشێت زانستی بەرەڤ پێش ببەت و نە یاسا ژی دشێت رولێ‌ خوە یێ‌ دروست بگێریت و یاسا بۆ هەمی كەسان وەك ئێك نابیت. چارە چی یە؟ رەنگە بەرسڤا پسیارەكا بڤی رەنگی هند گرنگ نەبیت، ژبەركۆ ئەم ل بەرامبەری پسیارەكا دی یا كونكریتی نە، مەدەنیبوون ژ بو مە بوچی یە، ما ئەم وەلاتێن ئەوروپی نە!.

2017/05/06

ئه‌ڤرو ل خزمه‌تا ئاهه‌نگا سالانه‌يا بامه‌رنێ

ئه‌ڤرو روژا 5/5/20177 سێرانا سالانه‌يا بامه‌رنێ ل نزيك مه‌تارخانا بامه‌رنێ هاته‌ گێران و تێدا چه‌ندين چالاكى هاتنه‌ ئه‌نجامدان، ژوان ژى، چه‌ند په‌يڤ و گوتارێن ئه‌ده‌بى و دوو شانگه‌رى يێن دلڤه‌كه‌ر و چه‌ند ستران و داوه‌ت. ديسان باس ل ده‌رئێخستنا روژناما كه‌ڤروكا يا ئه‌له‌كترونى هاته‌ كرن و گرنگيا ڤێ روژنامێ بو ده‌ڤه‌را بادينان كو دشێت ده‌نگێ قه‌له‌مێ ڤێ ده‌ڤه‌رێ ژ بازنێ بادينان ده‌ربێخيت و هه‌ر كه‌سێ حه‌ز هه‌ى، بشێت به‌شداريێ تێدا بكه‌ت و بخوينيت.







2017/04/27

ل سەر روژنامەنڤانیا كوردی بۆ (كوردسات نیوز)، مە دەست ژی ئینابوونە هاری خو!


 دەما بابەت گەرم دبیت و تژی تشت دگەل مروڤی دا هەبن و دەم یێ‌ كورت بیت بو گەهاندنێ‌،
 مروڤ دەستان ژی دئینتە هاری خو! ئەڤرو سپێدێ‌ ل روژا 24/4/2017 و ل به‌رامبه‌رى نڤيسينگه‌ها كوڤارا چاڤدێر، و برەنگەكێ‌ زیندی و بو ماوێ‌ 11 خولەكان (كاك نژیار نێروەی) برەنگەكێ‌ زیندی ئەم بەشداری بەرنامێ‌ (بەیانی باش كوردسات نیوز) كرین و ئەو پرسێن دگەل مە دا ئازراندین ژی، ژ سالا 2003ێ‌ وەرە رەوشا روژنامەڤانی ل چ ئاستە و د بەرسڤا وێ‌ و پرسێن دیڤدا، من تەئكید ل سەر خالەكێ‌ كر، ئەگەر برویێ‌ ژمارێ ڤە بیت، مە بدەهان روژنامە و كەنالێن رادیویێ‌ و تیڤیێن عەسمانی و لوكال ل خوە زێدەكرینە و رەوش گەلەك باشە، لێ‌ ئەگەر ژ رویێ‌ جوری ڤەبیت، ئەم د دویر بین نەبووینە و من زێدەتر بابەت بۆ پاریزگەها دهوكێ‌ ڤەكێشا ددەمەكیدا مە دوو روژنامێن روژانە و چەندین كوڤار، سێ‌ چوار كەنالێن عەسمانی و یێن لوكال و چەندین پەخشێن رادیویێ‌، لێ‌ وەك پێدڤی ئەم نەشیاینە خوە بگەهینینە هەمی دەڤەران و نوكە ژی گەلەك كومەلگەهـ و ناحیە ئێك پەرتوكخانە یان كوشكەكا فروتنا روژنامان لێ‌ نینە و یان كومە دەستهەلاتا سیاسی و یا عەشایری و ئاینی ل سەر روژنامەگەریێ‌ زالە، ئەڤە ژبلی نە داددیا دناڤبەرا دەزگەهێن روژنامەگەریێ‌ دا دهێتە دیتن و كرن، لدوماهیێ‌ ژی راستە ئەز یێ‌ گەشبین نەبووم لێ‌ ئەز یێ‌ رەشبین ژی نەبووم.

وەك ماموستایێ‌ راهێنەر، دوو رۆژان ل سەر ئەتەكێتێن روژنامەڤانی مە وانە گوتن


لهەردوو روژێن 17 – 18/4/20177 ل هولا رێڤەبەریا كارو راهێنەرێن پیشەیی ل زاخو، وەك ماموستایێ‌ راهێنەر من وانە ل سەر ئەتەكێتێن روژنامەڤانی و ئازادیا روژنامەڤانی، بۆ كومەكا راگەهاندكاران گوتن، جهێ‌ ئاماژێ‌ یە، كو ئەڤ خولە بەردەوامیدانە ب خولێن راگەهاندنێ‌ كو ژلایێ‌ رێكخراوا خامتیر بۆ بەرەڤانیكرن ژ روژنامەڤانان و ڤەژاندنا مەدیایێ‌ ڤە دهێنە رێكخستن.





خواندنەك بۆ رۆمانا (مرۆڤێ‌ بەلەچەك) یا فازل عومەر

عبدالرحمن بامرنى 
درێژكرنا ژیێ‌ مرۆڤی بۆ وەرزەكێ‌ دی، ئەڤە كەرەستەیێ‌ سەرەكی و كاكلا بابەتێ‌ رۆمانەكا زانستی یە و رەنگە ئەڤە ئێكەم ئەزمون بیت، رۆماننڤیسەك پێنگاڤێ‌ دڤی دەربارەی دا بهاڤێژیت، هەر چنە بیت ل دەڤەرا مە. دڤێ‌ رۆمانێ‌ دا، رولێ‌ سەرەكی ب كچەكێ‌ دهێتە پەخشین و دا كو گلوپا كەسك بۆ وێ‌ كچێ‌ بهێتە هلكرن و وێ‌ بەرەڤ زەمەنەكێ‌ دی ڤە ببەت، نڤیسەر ل چەند بەهانەیەكان دگەریت، كو خواندەڤای پێ‌ قایل بكەت، بەلێ‌ كاراكتەرا رۆمانا من یا مافدار بوویە، هزرێ‌ د زەمەنەكێ‌ دی دا بكەت، كو ئەڤ زەمەنێ‌ نوكە تێدا دژیت، لدویڤ باوەریا وی، نیشانێن ژیارێ‌ یێ‌ لێ‌ كێم دبن و ژ بۆ ڤێ‌ بەهانەیێ‌، چەندین نمونەیان دئینیت، وەك: (ئێكەم كەنال من ڤەكری، مەلایەكێ‌ سمبێل تراشی یێ‌ ریهـ درێژ بوو، مرۆڤ ژ شكلێ‌ وی و قیژ قیژا وی دترسا) لاپەرە 10./ (گەندەلیا بەرپرسان گەهشتیە رادەیەكێ‌، ئێدی نە سامانێ‌ كەسێ‌ سامانێ‌ وییە نە نامووس! ئەڤ وەلاتە بوویە گەندەلستان..) لاپەرە 11./ (ئەز پشت راستم 99% ژ گیانەوەرێن ئەردی 25 سالان ناژین! حوكمەتا مە 25 سالییە و هێشتا ساڤایە) لاپەرە 12. (ئەز ژ ناڤ ئەڤی تەرزێ‌ بوونەوەران كیڤە برەڤم؟) لا 14. ئەڤە ژبلی كو نڤیسەرێ‌ رۆمانێ‌، پەنا برییە بەر نیشاندانا یان دروستكرنا وێنەیەكێ‌ هەر رۆژ: (ئەز وەكو هەر رۆژ ژ خەوێ‌ ڤەجنقیم، من چاڤێن خوە ڤەكرن، پانكێ‌ ل هنداڤ سەرێ‌ من خر خر دكر. دگەل چاڤنقاندنێ‌ و هەناسەكێشانێ‌ من دەستێ‌ خوە دانا سەر سینگێ‌ خوە و گرنشكەكێ‌ دێمێ‌ من گرت و من زانی، ئەز نە ئەو بووم ریهدرێژەكی جلكێن وی ژبەر كرین و دەست دكرە سینگێ‌ وێ‌ كا پارێ‌ خوە دئینت یان نە) لاپەرە 9. ئەڤ نمونێن من ژ رۆمانێ‌ پەلكێش كرین، هەولدانا رۆماننڤیسی یە، كو ل دەروازەیەكێ‌ بگەریت، كو ئەڤ ژینگەها نوكە ئەم تێدا دژین، ژینگەهەكا گونجای نینە مرۆڤ تێدا ئارام بژیت و ئایندێ‌ مرۆڤی یێ‌ مسوگەر بیت. خوە رۆماننڤیس ژی دڤێت ل تەكنیكەكێ‌ بگەریت، دا خواندەڤای ب خواندنا رۆمانا خوە ڤە گرێبدەت و بەهانەیا وی یا مەقبول بیت، كو دڤێت مرۆڤ ل ژیانەكا دی بگەریت..!!

2017/03/03

خواندنەك رەخنەی د رۆمانا (میلودیا بێدەنگیێ‌) دا*

عبدالرحمن بامه‌رنى
دا مرۆڤ بشێت د دەوروبەرێن خوە بگەهیت، دڤێت پەیوەندیەكا دروست دناڤبەرا مرۆڤی و ژینگەها دەوروبەردا هەبیت، هەر كەسەك ژی ژ گوشەنیگایەكێ‌ لڤێ‌ پەیوەندیێ‌ دنێریت، ئەركێ‌ نڤیسەری یە دخولقاندنا دەقێ‌ خوە دا، گرنگیێ‌ بڤێ‌ پەیوەندیێ‌ بدەت. ژبەركو رۆماننڤیس بخوە خولقێنەرێ‌ دەقێ‌ خوە یە، ل سەر وی پێدڤی یە بەری دەست بنڤیسینا رۆمانا خوە بكەت، شارەزای دوی بابەتی دا هەبیت ئەوێ‌ رۆمانا خوە ل سەر ئاڤادكەت، ئەڤە دهەمی بیاڤەكێ‌ ژیانێ‌ دا هوسانە، كەرەستە گرنگە، ژبەركو چ كار ب ئاسانی ناهێنەكرن، ئەگەر كەرەستێن پێدڤی ل بەر دەستێ‌ مرۆڤی نەبن، تشتێ‌ رۆماننڤیسی ژ كەسێن دی جودادكەت ژی، شارەزایا وی یە دچاوانیا دروستكرنا ئاڤاهی ژ وان كەرەستێن ل بەر دەست، هوسان هوستاكاری پەیدا دبیت و نڤیسەر پەیدا دبیت و رۆماننڤیس پەیدا دبیت و تا دوماهیێ‌. دخواندنا رۆمانا (میولودیا بێدەنگیێ‌) دا، كەرەستێن د نڤیسینا رۆمانێ‌ دا هاتینە بكارئینان، رۆژانە دكەڤنە بەر چاڤێن مە، چ ئەمێن خواندەڤان یان هەر كەسێ‌ گوهێ‌ وی ل روودان و سەرهاتیێن ژ دەرڤە دهێنە روودان و دووڤچوونا وان بكەت، یا دروستتر ئەگەر بێژم، سەرهاتیا رۆمانێ‌، سەرهاتیەكا زورا ئاساییە ژبلی ئەو روودانێن جهێ‌ گومانێ‌ لدەف خواندەڤای دروست دكەن، نڤیسەر دڤێ‌ رۆمانێ‌ دا، روولی ددەتە خواندەڤانی، كو دگەل رودانان یێ‌ بەردەوام بیت، ژبیرنەكەین ژی، خواندەڤان دپروسا خواندنێ‌ دا، خولقێنەرێ‌ بریاردانێ‌ یە ل سەر كەساتیان و خوشی و نەخوشیا دەقی. 
 (هەر هوسایە ژی، ئەگەر نڤیسەرێ‌ رۆمانێ‌ نەشێت شەنگستەیەكێ‌ وەسا دروست بكەت، هینگێ‌ چ جوداهی دناڤبەرا رۆمانێ‌ و چیرۆك و چیڤانۆكێن بەردیواران دا نامینن!).

2017/02/17

15/2/2017 ل راديويا وار، به‌رنامێ (وار كافێ) مێهڤان بوم

به‌رى شه‌ڤه‌كێ ژ به‌رنامه‌ى من ئه‌ڤ پوسته‌ د فه‌يس بوكێ خوه‌ دا بلاڤكر.
شەڤەكا دی ل 15/2/2017 و ل دەمژمێر 9ی شەڤ ل رادیویا وار، ئەز مێهڤانی بەرنامێ‌ (وار كافی) مە دگەل هەردوو پێشكێشكاران (كەوسەر و رێدیر)، ئەڤ بەرنامەیە بو ماوێ‌ سەعەت و نیڤانە و ل روژێن چوارشەمبی، كەسانەكی مێهڤانی بەرنامەی دكەن و ڤێ‌ چارشەمبیێ‌ ژی دیارە ئەم دوور بر كرینە، تشتێ‌ من كەیف بڤی بەرنامەی ژی دهێت، بەرنامەكێ‌ ئازادە و تێدا بابەتێن جودا و جودا دهێنە ئازراندن و هیڤیدارین مێهڤانێن هەستی سڤك بین و بشێین وە گوهداری بەرنامەی هەمیێ‌ بكەین و ئەو تشتێن ژ لایێ‌ هەردوو پێشكێشكاران ڤە دگەل من دهێنە ئازراندن خوشیێ‌ بگوهێن وە ب بەخشیت و ئەو تشتێن ئەم ژ بەرهەمێ‌ خوە وەك شاعر و نڤیسكار دخوینین ژی، تام و خوشیەكێ‌ بدەنە وە.
جهێ‌ ئاماژێ‌ یە رادیویا وار ل سەر شەپولا 95,1 fm  دهێتە پەخشكرن.

ل شه‌ڤا ده‌ست نيشانكرى، ئه‌ڤ چه‌ند په‌يڤه‌ ژ لايێ خاتين كه‌وسه‌ر چه‌تو دگه‌ل چه‌ند وێنان ژ به‌رنامه‌ى د فه‌يس بوكێ وێ دا هاتنه‌ بلاڤكرن:
میهڤانێ وارکافێ 
 نڤیسکار "عەبدلرەحمان بامەرنی" ئەو کەسێ زیتر ژ ژیێ خو فێری خاندنێ بوی،ئەوێ رەخنێ وەکی گولەک پێشکێشی نڤیسەرێن دیتر دکەت.