بحث هذه المدونة الإلكترونية

pertook

pertook

2013/08/22

تەكنیكا دەربرینێ‌ د شعرەكا جەمال چەلكی دا

جەمال چەلكی، ئێك ژ وان كەسانە یێن شعرێ‌ دنڤیسن، دیوانەكا شعری هەیە و چەندین دەقێن خوە یێن شعری ل روژنامە و كوڤاران بلاڤ كرینە. (دێمەكێ‌ گەش) ژی ناڤێ‌ ئێك ژ شعرێن وی یە، دێ‌ هەولدەین بو نڤیسینا خوە ل سەر ڤی دەقی راوەستین، بزانین شێوازێ‌ تەكنیكێ‌ لدەڤ ڤی هوزانڤانی چاوانە، زمانێ‌ وی یێ‌ دەربرینێ‌ ل چ ئاستە، چەند شیایە خوە دگەل ئەڤرو، قوناغا ئەڤرو، شێوازێ‌ نڤیسینا شعرا ئەڤرو بگونجینیت. ڤی هوزانڤانی كو هەر كەسێ‌ ل دیوانا وی روینیتە خارێ‌ و بەرپەرێن شعرێن وی ب قولپینیت، دێ‌ بو گەلەك تشت ئاشكەرا بن، ئەڤ هوزانڤانە هێشتا ب ستایلێ‌ سالێن هەشتیان دەقێن خوە سەر راست دكەت و حەز دكەت تام و خوشییا وی سەردەمی، وێ‌ تەكنیكێ‌ و ب وێ‌ ریتم و ناڤەروكێ‌، بەردەوامیێ‌ پێبدەت و بهزرا وی هەر وەكو دشعرێن وی دا دیار، بو وی خوشە خاندەڤایێ‌ وی وەك وی بڤێت، بمینیت.
ئەگەر بەراوردیەكێ‌ د شێوازێ‌ دەربرینێ‌ یێ‌ ڤی هوزانڤانی و ئەڤ كەسێن

هەناسەیێن تریفا دوسكی

عبدالرحمن بامەرنی
ئەم هەمی دزانین دەما مروڤ ژ دایك دبن، وەك جەستەیەكێ‌ بێ‌ ناڤ دهێنە سەر رویێ‌ عەردی و دەما دمرن ژی وەك ناڤەكێ‌ بێ‌ جەستە باردكەن، ئەڤ هەڤكێشە ژ كەڤن وەرە دهێتە گوتن. تشتێ‌ گرنگ ژ ڤێ‌ هەڤكێشەیێ‌ ژی ئەوە، ئەوا دناڤبەرا ڤان هەردوو قوناغان دا پەیدا دبیت، ئەو ژی رح، هەناسە و دنیا دیتنا مروڤی یە بو تشتێن ل دەوروبەری مروڤی رویددەن. ئەو كەسێ‌ بشێت ڤێ‌ هەڤكێەشێ‌ دورست بكەت ژی و پەیوەندیا دناڤبەرا هەبون و نەبونێ‌ دا بئێختە دقالبێ‌ وێ‌ یێ‌ دروست دا، ئەو مروڤ جیاوازە و ئەوە یێ‌  بەردەوامیێ‌ ددەتە گرنگیا هەبونا مروڤی. ئەڤا هەنێ‌ ژی زێدەتر ل دەڤ شاعران، روماننڤیسان و شێوەكاران پەیدا دبیت، دەما ب هەناسەیێن خوە، برێكێن داهێنان و بەهرەمەندییا خوە، ماچا ژیانێ‌ ب جەستەی دپەخشن و رویەكێ‌ بەردەوامیێ‌ ددەنە هەر تشتەكی.
هەسنایەیێن تریفایێ‌، دەقەكێ‌ شعری یێ‌ هوزانڤانا خانم (تریفا دوسكی) یە و دروژناما وار ژمارە 854 دا بلاڤ بویە، بزانین، گرێدانا ڤان هەناسەییان ب هەڤكێشەییا مە ڤە تا چ راددە دێ‌ سەرگریت، هوزانڤان چەند شیایە جەستەی ب زمان بێخیت و یارییا ب ڤی جەستەی بكەت، كو لدویڤ هەڤكێشەیێ‌، ئەم هەناسەیێن وێ‌ بو ژیانێ‌ ببینین، دەما دڤی وێنەی دا دبێژیت:
سەحكە گیایی ددەستێن من دا چەندێ‌ سلە ژ تورەی نڤستی یە
سەحكە دەریایێ‌ چ ترانان ب ماچێن من دكەت
سەحكە باژێری پشتا خوە دایە شعرێن من
ئەز ژی ژ دووریا تە دەو و دوشاڤێ‌ تێكەل دكەم...
هندییا تورەمە

دیاردە و كارتێكرنا وان ل سەر شعرەكا بەشیر مزوری

عبدالرحمن بامەرنی
دیاردان، كارتێكرنا خوە یا مەزن ل سەر وێنەكرنێ‌ لدەف هوزانڤانان هەیە. وێنەكرن بخوە ژی هەر ژ كەڤن لدەف مروڤان پەیدابویە، دەما ژیانا خوە د شكەفتان دا دبرنە سەر و وێنە بو هەر تشتەكی ل سەر كەڤران دنوكراندن و دكێشان. دیاردێن دەستپێكا مێژویێ‌ ژی دبازنەكری بون، گیانەوەرێن كیڤی، نێچیرڤان و رم و ئەو تشتێن روژانێن خوە دگەل دا دبرنە سەر، دیاردە و ئاتافێن سروشتی و تا دوماهیێ‌. هەر مروڤەكی و لدویڤ پیشەیی و ئارەزومەندییا خوە بارەك دوێنەكرنا دیاردان دا هەیە.
هوزانڤان  ژی تەخەكا گرنگن ژ ڤی كومەلگەهی، ئەو ژی دكەڤنە بن كونتروللا دیاردان ڤە و ئەڤ دیاردە د دەقێن وان یێن شعری دا رەنگ ددەنەڤە. چاوان مروڤان مفا ژ ئاگری وەردگرت و ئەڤ ئاگرە بو گەرمكرنێ‌ و روناهیێ‌ بكارئینان، ژڤێ‌ سەرهلبونێ‌، ئاگر بو خارنێ‌ و گەلەك تشتێن دژی هاتە بكارئینان، هوسان هوزانڤان ژی دكەڤنە دبن كارتێكرنا دیاردان ڤە و وێنەكرنا دیمەنێن خوە یێن شعری، ژ دیاردە و رویدانێن دەوروبەرێن خوە وەردگرن. هوزانڤانێ‌ زیرەك و دەستهەل ژی ئەوە یێ‌ بشێت ژ تشتێن دەوروبەرێن خوە دیمەنەكێ‌ نوی، بینینەكا نوی بەرهەم بینیت.
(ئاینەك ژ ئەڤینێ‌)، ئێك ژ دەقێن شعری یێن هوزانڤان (بەشیر مزوری) یە، دێ‌ هەولدەین دڤی دەقی دا ل چەند وێنەیەكان بگەرین، ئەڤێن دژیانا روژانە یا هوزانڤانی دا گڤاشتن ل سەر وی، دەرونێ‌ وی، مێشكێ‌ وی دروستكرین و ژ ئاگەهی بیت یان بێ‌ ئاگەهی، ڤان دیاردان خوە د شعرێن وی دا دیتیە ڤە. هوزانڤانی دیاریەك دایە پێش ڤێ‌ شعرێ‌ و دبێژیت: (دیاری بۆ وان چاڤێن مەست و كەنیا شرین).

دەما خاندەڤا دبیتە خودانێ‌ دەقی، شعرەكا (مەلەڤان بارانی) وەك نمونە

عبدالرحمن بامەرنی
ئەگەر هوزانڤانی دەقێ‌ خوە یێ‌ شعری قفل دایێ‌ و خوە ژێ رازیكر و گەهشتە باوەریەكێ‌، كو ئەو دەقێ‌ هەنێ‌ بكێر دهێت بهێتە بلاڤكرنێ‌. هینگێ‌ بێ‌ دوو دلی، هوزانڤان دێ‌ وی دەقێ‌ هەنێ‌ بلاڤ كەت و دگەل بلاڤكرنێ‌ ژی، ئەو ژ هەست و سوز و نەستان ڤالا دبیت و بو هوزانڤانی ژوی دەقی، بتنێ‌ ناڤ دمینیت. هینگێ‌ دەقێ‌ سەركەتی و یێ‌ نە سەركەتی، دمینیتە ل سەر بریارا خاندەڤای، هینگێ‌ ئەو كەسێ‌ وی دەقی دخوینیت، دێ‌ لدویڤ شەیدابونا خوە ب وێ‌ داهێنانێ‌، لدویڤ تام و چێژ وەرگرتنا خوە ژ وی دەقی، بریارێ‌ دەت، كا ئەو دەق بو وی یێ‌ خوش بو یە یان نە. ئەڤە وەك خاندەڤا، دهەمان دەمدا كەسەكێ‌ دژی هەیە دهێت وی دەقی دخوینیت، لێ‌ خاندن بو وی بتنێ‌ بەس نینە، بەلكو ئەو زێدەتر خوە بەر ددەتە قولاچكێن ڤەشارتی یێن دەقی، ئەگەر هوزانڤان شیابیت كارلێكەكێ‌ دناڤبەرا دەقێ‌ خوە و كەسێ‌ بەرامبەر دا دروست بكەت، هینگێ‌ مەرج نینە سەنگا بابەتی چەند بیت یان دەق چەند یێ‌ درێژ بیت یان چەند كەرنەڤالێن وێنەیان تێدا هەبن یان هوزانڤانی لدویڤ گێولێ‌ خوە دەقێ‌ خوە ئاڤا كربیت، ژبەر كو ئەو دێ‌ بچاڤێ‌ رەخنێ‌، هەلسەنگاندنەكا زانستیانە سەحكەتە وی دەقی. بو بابەتێ‌ خوە ئەز دێ‌ هەولدەم شعرەكا هوزانڤان (مەلەڤان بارانی) بناڤێ‌ (پەری یا بای) وەربگرم  كو دروژناما وار ژمارە 786دا بلاڤ بویە، هوزانڤان مەلەڤان ئێك ژوان كەسانە یێن من چەندین دەقێن وی خاندین و من خوشی ژێ‌ وەرگرتی، هەلبژارتنا من ژی بو ڤی دەقی، ئەو دویركەتنە یا دناڤبەرا دەقی و خویندەڤانی دا دهێتە دیتن، رەنگە هوزانڤانی بوچوونەكا دی و تام و خوشیەكا دی بو هەبیت ئەگەر ئەو بو من شروڤەكرنەكێ‌ بدەتە دەقێ‌ خوە، لێ‌ من شروڤەكرنا وی نەڤێت و ئەز دێ‌ یا خو بەحس كەم.

پیشەسازییا وێنەی، دنمونەكا (دیار عەبدولعەزیز زێوەی) دا

عبدالرحمن بامەرنی
بهێلە دناڤ بەرزەبونا تە دا ل خو بگەریێم، ئەڤە ناڤێ‌ شعرەكا هوزانڤانێ‌ گەنج (دیار عەبدولعەزیز زێوەی)یە، دروژناما وار ژمارە (787) دا بلاڤ بویە. هەر چەندە پشتی بلاڤبونا ڤێ‌ شعرێ‌ دروژناما ناڤبری دا، هوزانڤانی ل سەر پەیچێ‌ خوە د (تورا فەیس بوكێ‌) ژی دا بلاڤكریە و تێبینیەكا بچویك وەك گەلەك هەڤالان وەك كومێنت من ل سەر نڤیسی بو. لێ‌ من ڤیا وەك نمونە بو دروستكرن و سنعەتكاری دوێنەیێ‌ شعری دا، بو نڤیسینا خوە، ڤێ‌ شعرێ‌ بكەمە نمونە. هەلبژارتنا من ژی بو بابەتێ‌ پیشەسازیا وێنەیێ‌ شعری، هەر ژبەر وێ‌ چەندێ‌ بویە كو ئەز بخوە ئێك ژ شەیدایێ‌ وێنەیێن شعری مە و هوزانڤانێ‌ زیرەك ژی بمن وەرە ئەوە، یێ‌ بشێت دەستهەلی و سنعەتكاریا خوە دوێنەیێن شعری دا بەرچاڤ بكەت، ئەڤە ددەمەكی دا ئەگەر ئەم شعرا نوكە وەربگرین جوداتر ژ شعرا ب كێشە و سەروا، كو رەنگە د وی دەمی دا، سەرنجا پترییا خاندەڤا بو قافیێ‌ و ریتما شعرێ‌ دچوو، لێ‌ شعرا نوكە زێدەتر خوە دوێنەیێ‌ شعرێ‌ دا دبینیت، هوزانڤانێ‌ زیرەك ژی ئەوە یێ‌ هەولددەت ل وێنەیێ‌ دروست بگەریت، ل داهێنانا دروست بگەریت. وێنەیێ‌ شعری ژی جوداتر ژ وێنەیێن (فوتو)، ئەو وێنە یە ئەوێ‌ رح تێدا هەی و زیندی، كەنگی ئەڤ وێنەیە ژی ب رح و زمان و گوهـ و بینین دكەڤیت، دەما هوزانڤان هەولددەت تشتەكێ‌ نەلڤ ژ جهێ‌ وی بلەقینیت و ئەڤا هەنێ‌ ژی ئەگەر سنعەتكاری دگەل دا نەبیت، داهێنان بتنێ‌ بەس نینە.

2013/08/21

جوانی و كرێتیا دەقی و شعرەكا (هەوار كەمال) وەك نمونە

عبدالرحمن بامەرنی
جوانی و نە شیرینیا هەر تشتەكی، دوو چەمكێن رێژەیی نە و هیچ دەقەكێ‌ شعری ژی نینە یێ‌ باش بیت یان ژی گەلەك یێ‌ خراب بیت. ل خاندنا هەر دەقەكێ‌ شعری ژی، ئەم نەشێین بێژین ئەڤ دەقە یێ‌ جوانە و ئەڤێ‌ دی یێ‌ خرابە یان نە شیرینە و یا دروستتر دڤێت، هەر ئێك ژ مە خواندنا خوە یا تایبەت بو هەبیت و ئەم دشێین هەلسەنگاندنا خوە ل سەر وی دەقێ‌ شعری بدەین، ئەو ژی لدویڤ پیڤەرێن هەر ئێك ژ مە بو وی دەقێ‌ شعری، وەك زمانێ‌ دەربرینێ‌، ئەزمونا شاعری، مەعریفە و دەستەواژەیێن هوزانڤانی دڤێ‌ شعرێ‌ دا بكار ئیناین و د چ ئاست دا بونە و مە خاندنێن خوە بو هەبن، خاندنێن مە ژی دێ‌ گرێدای ئاستێ‌ بینینا مە و كارلێكا هەست و بیركرنەڤەیا مە بیت، بو وی دەقێ‌ شعری یێ‌ ئەم ل سەر راوەستاین و ئەم ب خاندنا خو ڤە مژویل كرین.

زمانێ‌ دەربرینێ‌ و شعرەكا (خەلیل عەبدولغەفور) وەك نمونە

عبدالرحمن بامەرنی
شعر ژ نشكەكێ‌ ڤە ناهێتە نڤیسین و هوزانڤان ژی هەر هوسا و ژ خورایی پەیدا نابن. ئەگەر كەسەكی بڤێت شعرێ‌ ژی بنڤیسیت، دڤێت بو وێ‌ شعرێ‌ كار بكەت و داهێنان و وێنەیێن جوان بتنێ‌ بەس نینن، ئەگەر هوزانڤانی سنعەتكاری بو دەقێ‌ خوە یێ‌ شعری نەبیت و زمانێ‌ خوەیێ‌ تایبەت نەبیت. سنعەتكاری ژی وەك خەپارەكرنێ‌ یە بو ناڤ پەیڤان، جوانكرنا پەیڤان، تراشین، سەر راستكرنا رستێن شعری، كو ئەو رستێن هەنێ‌، وێنەیێ‌ شعری بكەتە دقالبێ‌ وێ‌ دا و وێنە بچیتە د پەروازەیێ‌ خوە یێ‌ دروست دا، كو دەما خاندەڤا یان حەژێكەرێ‌ شعری دهێت، تام و خوشیا ژ وێنەیێ‌ شعری، ژ دەقێ‌ شعری دبینیت، هەست بكەت كو شاعری گیانەك یێ‌ دایە دەقێ‌ خوە یێ‌ شعری و ئەو شعرا هە دگەل وی بزمان دهێت.

شعرەكا (ڤەهێل محسن) و شەفافیەت وەك نمونە

عبدالرحمن بامەرنی
چێژ یان تام وەرگرتن ژ هەر دەقەكێ‌ شعری، بمن وەرە د دوو تشتان دا دهێتە دیتن، ئێك: ئەو پەیوەندیا هوزانڤان دناڤبەرا دەقێ‌ خوەیێ‌ شعری و خاندەڤای دا پەیدا دكەت و یا دوێ‌ ژی: تام وەرگرتنە ژ ستایلێ‌ نڤیسینا دەقی ژلایێ‌ هوزانڤانی ڤە و مەعریفە و ئەزمونا وی یا شعری و ئەو پەیڤێن هوزانڤانی بكارئیناین و تا چ راددە د كێشانا وێنەیێن خوە دا یێ‌ سەركەتی بویە. دەقێن خوش و یێن زێدەتر خاندەڤا حەژێ‌ دكەن و تامێ‌ ژێوەردگرن ژی، وەك خودیكەكا روناهیێ‌ دهێنە نیشاندان و خاندەڤا دەمێ‌ دهێت و دخوینیت، تا راددەیەكێ‌ باش دشێت خوە دناڤ را ببینیت و خاندەڤا ب وێ‌ دیتنا یان رەنگڤەدانا بەشەك ژ وی و كەساتیا وی  دەمێ‌ وێ‌ شعرێ‌ دخوینیت و خوە دبینیت، حێبەتی و سەرسام دبیت.
ئەگەر بگشتی ل سەر شعرا ئەڤرو ژی راوەستین ب تایبەت ئەڤا ژلایێ‌ چەند گەنجان ڤە دهێتە نڤیسین، زێدەتر نڤیسینا شعرێ‌ بەرەڤ شەفافیەتێ‌ و سادەیێ‌ ڤە دچیت، بەلێ‌ ئەڤ سادەیی و شەفافیەتا هەنێ‌، نە ب وێ‌ مەبەستێ‌ كو شعر رەنگ و سیمایێ‌ خوە یێ‌ شعری ژ دەست بدەت. ئەڤا من زێدەتر مەرەم پێ‌ ئەز دڤێ‌ نڤیسینا خوە دا بینمە زمان، شێوەیێ‌ نڤیسینا مژەوی یە ئەڤێن گەلەك هوزانڤانێن مە خوە دناڤ را ڤەدشێرن و گەلەك جاران ئەڤێن هەنێ‌ دبێژن گرنگ نینە كی د شعرا مە بگەهیت یان نە. مخابن، ئەو بو وێ‌ هزرێ‌ دچن كو شعر بو شاعری و گوشت بو گوشت فروشی.

گولشەنگ و مەسجا ڤەشارتییا شعرێ‌

عبدالرحمن بامەرنی
كەڤوك، ناڤێ‌ شعرەكا هوزانڤانا گەنج (گولشەنگ)ە و ئەڤ شعرە د روژناما وار ژمارە 683 ێ‌ دا هاتیە بلاڤكرن. هوزانڤانێ‌ وەك هەر كچەكا دی هەستێن خوە بەرامبەر حەژێكرنا خوە دەربرینە و ل هەبونا خوە یا دروست دگەریت، هەبونا هەر كەسەكی ژی تەمام دبیت دەما هەست بنیڤا خوە یا دوێ‌ دكەت. لێ‌ زمانێ‌ شعری و زمانێ‌ نڤیسینێ‌ جوداهیا خوە هەیە ددەربرینێ‌ دا، داهێنان زێدەتر سنعەتكاریە ددروستكرنا وان هەمی چیروك و سەرهاتیێن روژانە دهێنە بەرچاڤێن مروڤی.
دهندەك وێنەیان دا ئەڤ دیمەنە هاتینە كێشان (دناڤ پەقیشكێن چاڤێن تە دا، ل حازریا خوە دگەرم ـ چارەنڤیسێ‌ خوە دگەل خەونێن تە ئاڤا دكەم ـ دناڤ هەمبێزا دەستێن تە دا دخەو دچم ـ ئەز كەڤوكیا خوە ل هنداڤی دلوڤانیا تە دبینم)....
دڤان وێنەیان دا، هوزانڤان وەك كچەكا گەنج و ئومێد بو ژیانێ‌ هەین، وەك ئەو دنیایێ‌ دبینیت و دخوینیت و شروڤە دكەت، وەك هەر كەسەكا دكاملانا گەنجاتیا خوە دا هزرێ‌ ل وان تشتان دكەت یێن هەڤالێن تەمەنێ‌ وێ‌ تێدا دبورن، ئەڤە وەك خاندنەكا دەستپێكی نە بو ڤێ‌ شعرێ‌، لێ‌ هوزانڤان لڤێرە بتنێ‌ نە راوەستایە و خاندنەكا دی ل پشت ڤان دیمەنان هەیە، یا مە دڤێت لێبگەرین، ئەو شیایە چ مەسج بگەهینتە مە یێن خاندەڤا و پەیاما وێ‌ یا ڤەشارتی چبویە!

وەزیفەیا شعرێ‌ ددەقەكێ‌ (رزگار سوبحی) دا

عبدالرحمن بامەرنی
وێنێ‌ شعری، چەندین لایەنێن خوە یێن تاری و قولاچكێن ڤەشارتی هەنە و دڤێت ئەو قولاچكێن هەنێ‌ بهێنە رونكرن یان پەردە ل سەر بهێتە لادان و خواندنێن شعری ژی، دەرگەهەكن بو لێك نزیكبون و ئاشنابونا خواندەڤای و حەژێكەرێن شعرێ‌، بخودیێ‌ ئەزمونا رەوشەنبیری و مەعریفی یا هوزانڤانی ڤە، بتایبەت ژی ئەگەر ئەو دەقێ‌ شعری یێ‌ ئالوز بیت و هوزانڤان ژوان كەسان بیت یێن حەز دكەن یاریان ب پەیڤان بكەن و سنعەتكاریێ‌ دوێنەیێن خوە یێن شعری دا بكەن. رەنگە ئەڤێ‌ چەندێ‌ ژی جورە پەیوەندیەك دگەل كەساتیا ئالوزا هوزانڤانی هەبیت، بتایبەت ئەگەر هوزانڤان ژوان كەسان بیت یێن كێم دیار دكەن و گەلەك وەردگرن. هوزانڤانێن بڤی رەنگی ژی زێدەتر حەزدكەن جیهانێ‌ و دەوروبەرا و ئەو تشتێن هزرێن وی مژویل دكەن، بكەنە ئێخسیر و بەندێن دەقێن خوە یێن شعری. دێ‌ بینین ژی دڤان شعران دا، لێگەریان و دەستەواژەیێن هوزانڤانی وەك بای نە و یا ئەم ژ بای فێر بوین ژی، با كەسێ‌ ناس ناكەت و حەز ناكەت ژی چ سنور ژ بو هەبن.

رەنگڤەدانا پیراتیێ‌ د شعرەكا (ئەحمەد بالایی) دا

عبدالرحمن بامەرنی
تەمەنێ‌ مروڤی دبوریت و روژانێن مروڤی ژی دگەل دبورن و ناهێنەڤە، مە هەمیان دەرفەت ژ دەست داینە و ئەم خوزیێن دەلیڤا رادهێلین بتایبەت دەما پیراتی ب مروڤی را دگەهیت! پیراتی ژی سالوخەتەكە و هەر كەس نەشێت بهایێ‌ وێ‌ بزانیت تا تەمەن وی نەهێلیت. (پیراتی و هیڤیێن شكەستی) ناڤێ‌ شعرەكا هوزانڤان ـ ئەحمەد بالایی ـ یە د پەرتوكا وی یا بناڤێ‌ (باخچێ‌ ئەڤینێ‌) دا هاتیە بلاڤكرن، دا بزانین هوزانڤان چاوان پیراتیێ‌ ل قەلەم ددەت، دێ‌ چەند وێنەیەكان ژڤێ‌ شعرێ‌ پەر كێش كەین:
(باوەر بكەن من نە دزانی سال و زەمان وسان/ زوو ل سەر مرۆڤی دەرباز دبن.....)
ئەگەر ل سەر ڤی وێنەی راوەستین، هوزانڤان ب ئینانا وێنەیەكێ‌ سادە دەست پێدكەت، وێنەك سادە ب رامانا خوە، سادە ب زمان و دارێتنا خوە، سادە ب زمانێ‌ خوە یێ‌ شعری، یێ‌ بەحسێ‌ دیاردەیەكا سروشتی دكەت كو قوناغەكە ئەگەر تەندروستیا هەر ئێك ژ مە ب باشی پرێڤە بچیت، ئەم هەمی دێ‌ گەهینێ‌، پیراتی ژی قوناغەكە مروڤ گەلەك تشتێن خوە ژ دەست ددەت، ئەو تشتێن بو مروڤی ددروست دتەمەنەكێ‌ گونجایی دا مروڤی كربان، دپیراتیێ‌ دا رێگری ل بەرامبەر پەیدا دبیت. ئەگەر ئەڤا چووی هەڤكێشەیا ژیانێ‌ بیت و هەڤكێشەیەكا نە گوهور بیت، دا بزانین هوزانڤانی دڤێت مە دڤی كەڤالێ‌ شعری دا بەرەڤ چ ڤە ببەت، ئەو چ تشتن هزرێن هوزانڤانی بو دەمەكێ‌ دەست نیشانكری بزڤرینن ژ تەمەنێ‌ وی، ئەگەر سەحكەینە هندەك وێنەیان كا شاعری چ دیمەن و چ وەسف بو پیراتیێ‌ داهێناینە: