2013/01/31

ئاشتی گرماڤی و هونەرێ‌ ڤەگێرانێ‌


عبدالرحمن بامەرنی
(بیابان)
گەلەك كرێت ل سەر پێن
ژیانێ‌ خوە چپلاق كر بوو
مریا دگوت..
ئێدی ئەم بۆ ڤێ‌ تیقە لیقا بیابانێ‌
نڤێژێن بارانێ‌ ناكەین..
ئەڤ پارچە شعرە، كوپلەیەكە ژ شعرەكا هوزانڤان ئاشتی گەرماڤی ل روژا 14/8/2011 ێ‌ د روژناما وار دا بناڤێ‌ (چەند پوستەرە شعر)، هاتیە بەلاڤكرن. د خاندنەكا دەستپێكی دا بو ڤێ‌ شعری، گوتنەكا میشێل فوكوی دهێتە بیرا مروڤی، دەما دبێژیت: (شەهرەزاد تا چیروكەكا خوە ڤەدگێریت، مە بەرەڤ نهێنیێن مەعریفی ڤە دبەت). دڤی كوپلەیێ‌ شعری ژی دا زێدەتر ئالاڤێ‌ ڤەگێرانێ‌ یێ‌ خورتە و دا بزانین ئەو چ مەعریفەیە هوزانڤانی دڤی كوپلێ‌ شعرێ‌ دا بكار ئینای، دڤێت ل بەراهیێ‌ بزانین ڤەگێران بخو چیە و ڤەگێرانا شعری چی یە و ئەگەر ڤەگێرانا هەر چیروكەكێ‌ هونەر بیت، ئەڤە ڤەگێران د شعرێ‌ دا ژبلی هونەری بخوە ژی مە بەرەڤ هونەرەكێ‌ دی ڤە دبەت ئەو ژی زمان، شەنگستێ‌ زمانی ژی گرێدای بەرفرەهیا ئاستێ‌ مەعریفی لدەف هەر ئێك ژ مە و دەربرین و هزر و بیركرنەڤەیا مە بو تشتان، بیركرنەڤەیا مە بو وان هەمی تشتان یێن هەستێن مروڤی و خەیال و دەربرینێن مروڤی مژول دكەن، هەر چەندە هونەرێ‌ ڤەگێرانێ‌ بهویربینانەتر د شعرێ‌ دا دهێتە تەوزیفكرن، ئەگەر رومانێ‌ یان كورتە چیروكێ‌ وەربگرین.

2013/01/18

خەریبی د شعرەكا (ڤیان حەمید) دا

عبدالرحمن بامەرنی
ناڤ و نیشان كلیلا چوونە ژوورا ناڤ جیهانا هەر دەقەكی یە، هەلبەستڤانێ‌ زیرەك ژی ڤێ‌ پەیوەندیێ‌ دناڤبەرا دەقێ‌ خوە و ناڤ و نیشانی دا دروست دكەت و  ئەڤە یە ژی ئەو شەرەنیخا بناڤێ‌ گەهاندنێ‌ دهێتە ناسكرن، كو هەر كەسەك حەز دكەت پترترین كەس ل دەقێ‌ وی یێ‌ نڤیسی ڤەگەرن. گیروبونەك، ناڤێ‌ شعرەكا (ڤیان حەمید) هەلبەستڤانا كچا باژێرێ‌ دهوكێ‌ یە و نوكە ژ دەرڤەی وەلاتی ژیانێ‌ دبەتە سەر، كو ئەڤ شعرە د كوڤارا چاڤدێر ژمارە 120 دا هاتیە بلاڤكرن و دێ‌ هەولدەین، ل وان كلیلان بگەرین، یێن كودێن ڤێ‌ شعرێ‌ ڤەكری دهێلن.

كراسكرنا وێنەیێ‌ شعری و (ئاواز نهێلی) وەك نمونە


عبدالرحمن بامەرنی
پتریا ئەڤ كەسێن شعرێ‌ دنڤیسن یان بەحسێ‌ خوە دكەن دەما شعرێ‌ دنڤیسن، دبێژن شعر ئیلهامە و نڤیسینا وێ‌ چ گرێدان ب دەمی ڤە نینە و مەرج نینە كەنگی ئەو ئیلهام دهێت و بو ڤێ‌ چەندێ‌ ژی هندەك دبێژن، ئەم قەلەم و كاغەزێن خوە ددانینە بەر دوشەكا خوە یا نڤستنێ‌ و هەر گاڤا ئەو ئیلهامە هات، ئەم وێنەیێ‌ خوە یێ‌ شعری دنڤیسین و هندەك ژی دبێژن، ئەز د ترومبێلێ‌ دا بوم و من كاغەز یا ژ بەریكا خوە ئینایە دەر و من شعر یا نڤیسی! هەر چەندە بابەتێ‌ من ئەو نینە ئەز ڤان كەسان رەت بكەم یان ژی پەسەندا وان بكەم، لێ‌ بهزرا من هەمی كەسان جورە ئیلهامەك بو دهێت و هەمی كەسان تا راددەیەكی ئیلهاما شعری لدەف هەیە و بەهرەمەندی لدەف هەیە، لێ‌ هەر ئێكی لدویڤ گرنگیپێدانا وی، كا مژولاهیێن وی چنە و گرنگیێ‌ ب چ ددەت، بو نمونە، ئەگەر هوزانڤان بیت، دێ‌ هەمی هەستێن خوە ل سەر پەیداكرنا وێنەیەكێ‌ شعری كومڤەكەت و هوسا بو چیروك نڤیسی، شێوەكارەكی، سینارستەكی و هەر كارەكێ‌ هزركرن و بیركرن تێدا هەبیت. هەر كەسەك ژی دێ‌ هەولدەت، ئەو تشتێ‌ هاتیە دهزرا وی دا یان ب پێش چاڤێن وی كەتی یان گوهـ لێبوی، وێنەكی یان بیروكەیەكێ‌ ژێ‌ دروست بكەت.

2012/12/14

ئەحمەد یاسین چاوان كەرب گرتی دبیت!


عبدالرحمن بامەرنی
ژ كەربێن تە دا، ئێك ژ هەلبەستێن هوزانڤان (ئەحمەد یاسین)ە دكوڤارا پەیڤ ژمارە 58 دا بلاڤ بویە، هەر ژ ناڤ و نیشانێ‌ هەلبەستێ‌، مروڤ دزانیت هوزانڤانی دڤێت تشتەكێ‌ نە ئاسایی ب ئازرینیت، ئەو تشتێ‌ هەنێ‌ ژی رەنگڤەدانەك بیت و نە دویرە ئەو رەنگڤەدانا هەنێ‌ بەروڤاژی ل سەر وی بخوە ژی بزڤریت، كا چاوان هندەك كەس تشتێن خوە پیچ دكەن یان تا بەرەڤ خوەكوژیێ‌ ژی دچن. لێ‌ ئەڤ كەربا هوزانڤانی بتنێ‌ ل نفرینان دراوەستیت و ئەڤە ژی ب ساناهیترین چەكە ددەستێ‌ كەسەكێ‌ بێ‌ دەستهەلات دا، كو هەست كربیت یێ‌ لاوازە و یێ‌ بەرامبەر دربێ‌ خوە یێ‌ داوەشاندیێ‌.
تشتێ‌ ڤی دەقی بالكێش دكەت، هوزانڤان هێزا خوە ددەتە سەر زمانێ‌ نفرینێ‌ و چاوان داهێنانێ‌ دڤی بواری دا بكەت، هەولدایە گەلەك ژوان تشتێن ل بەر وی دكەهی و لێ‌ ئاشنا یان برامانەكا دی، هەولدایە وان هەمی تشتێن كەساتیا وی ب (وێ‌) ڤە گرێددەن، ب پرچینیت، ڤیایە كەربا خوە ژی بڤان نفرینان بەلاڤە بكەت. تا ڤێرە ئەڤە ئەو ناڤەروكە یا ئەحمەد یاسین شاعرییا خوە دارێتیێ‌ و سنعەتكاری و فەرهەنگا وی یا بەرفرەهـ ژ گوندی، كومەلگەهی، فلكلوری و بیروباوەران، زانستێ‌ كەڤن و یێ‌ نوی و هەر تشتێ‌ ب بەرچاڤێن وی كەفتی خواندی یا هەولدای دڤێ‌ شعرێ‌ دا تەوزیفبكەت. ئەگەر دوێنەكی دا، بلندی و نزمی هەبیت ژی، هوزانڤان یێ‌ شیایی ب موزیكەیا شعرێ‌، خاندەڤای ب شعرا خوەڤە، سەر راست كەتە ڤە و نەهێلیت ڤەقەتیان بكەڤیتە دناڤبەرا هەردوان دا و ئەڤە ئێك ژ وان خالێن سەركەتی یە كو هەر هوزانڤانەك هەولددەت هەمی خاندەڤا دوو جار و سێ‌ جاران، دەقێ‌ وی بخوینن.

2012/12/04

مەندبون و زیندیبون د شعرا (تو، ئەو شانەنشینا داگیر كری) یا بلند محەمەد دا


عبدالرحمن بامەرنی

ئەگەر ل زمانێ‌ زیندی یێ‌ كوردان ڤەگەرین ئەوێ‌ تا نوكە گەهشتیە بەر دەستێ‌ مە، د شعرێ‌ دا زێدەتر ژ هەر تشتەك دی ئەڤ زیندیبونا هەنێ‌ رەنگ ڤەدایە ڤە، ئەڤە ژی بەراورد دگەل ئەوا سەردەڤ  چ برییا ڤەگێرانا چیروك و چیڤانوكان بیت چ ژی ستران و لاڤژە و حەیران بن، ژ بەركو شعرێ‌ گیان دایە زمانی و ئەڤ زیندیبونا هەنێ‌ یا ئەم دبینین ژی هەر ژڤێ‌ كریارا داهێنانێ‌ بویە. شعر ژی ب وێ‌ رامانێ‌ كو زێدەتر ژ هەر تشتەكێ‌ دی، شاعر دشێت شیانێن خوە تێدا بەرچاڤ بكەت و دیاردەیێن كومەلایەتی و سیاسی و ئابوری تێدا ب دارێژی

2012/10/14

جزبەچوون د شعرێن (محسن قوچان)ی دا شعرا (كۆل) وەك نمونە


عبدالرحمن بامەرنی


دبیت ئەوا من مەرەم پێ‌ هەی ئەز بابەتێ‌ خوە ل سەر بنڤیسم زێدەتر نێزیكی وێ‌ جزبەچوونێ‌ بیت ئەوا سوفی و مریدێن شێخان پێ‌ دچنە دجیهانا دی دا ئەوا بناڤێ‌ جیهانا (غەیب)ێ‌ ده
ێتە ناسكرن، جزبەچوون ژی ب وێ‌ رامانا ئەز تێدگەهم، جورە خوە ژبیرڤەكرنەكا روحی یە و دەركەتنە ژ جانی، مروڤ ژ دنیاداریێ‌ و هەستداریێ‌ ڤارێ‌ دبیت و مروڤ و دەرون و گیانێ‌ خوە بتنێ‌ دمینن گیانەكێ‌ رویت و رویس و ئەو مروڤێ‌ هە ژ بن هەمی گڤاشتنەكێ‌ دەردكەڤیت، دڤی حالەتی ژی دا هەمی ئەندامێن مروڤی یێن هەستدار و نە هەستدار دكەڤنە دبن كاریگەرییا ڤێ‌ جزبەبونێ‌ دا و ئەڤ هەمی ئەندامێن هە دبلندترین گوپیتكا خوە یا هلفریانێ‌ دانە و دێ‌ هزركەی تو یێ‌ ل پێش دیمەنەكی ژ فلمەكێ‌ (ئەكشن) یان برەنگەكێ‌ دی بێژم، مروڤ نە ئارامیەكێ‌ دهەستان دا دبینیت، مروڤ ب فیریانەكێ‌ دحەسیت كو ژان لڤی مروڤی هە پەیدا دبن، ئەڤ ژانێن هەنێ‌ ژی چ ژ دەربرینێن وی بیت یان رەفتارێن وی یان ژی نە ئارامی و نیگەرانیا وی و تا ئەگەر ئەو تشتێ‌ وی بڤێت دەرببریت ژی و ئەو شێوازێ‌ ئەو پێ‌ تشتێ‌ خوە سەراڤ دكەت، گەلەك جوداهیا خوە هەیە دگەل كەسانەكێ‌ دی و ب هەمان

2012/09/06

دەما شاعر ل نیڤا جەستەیێ‌ خوە یێ‌ دی دگەریت


شەمال ئەرزی و مەریوان سندی وەك نمونە
عبدالرحمن بامەرنی

تشتێ‌ ژ هەمیان زێدەتر هێزێ‌ و بەردەوامیبونێ‌ و سەركەتنێ‌ ددەتە هەر مروڤەكی، دویربینییا مروڤی بخویە، بو وان هەمی تشتێن دكەڤنە بەرچاڤێن مروڤی و شروڤەكرنا مروڤی بو هەر هویردەكاریەكێ‌! كە چ مروڤ وان تشتان هەر وەكو خوە ب بینیت و شروڤە بكەت یان وەك خەیال هزرێ‌ تێدا بكەت، خەیال ژی برامانا ڤەدیتنا كەش و هەوایەكێ‌ نوی و بەرفەرهتر.
 بمن وەرە خەیال و راستی هەردوو ل دەروازەیەكی دگەهنە ئێك، ئەو ژی ئەگەر كەسێ‌ خەیالی بیت و هەر تشتەكی وەك خوە و وەك وی بڤێت ببینیت، هینگێ‌ دێ‌ ئەو خەیالا هەنێ‌ گەشبینیەكێ‌ و ئارامیەكێ‌ دەتە گیان و دەرونێ‌ وی كەسی و ئەگەر مروڤ ژیانێ‌ ب مرنێ‌ خەیال بكەت و هەمی تشتەكی ب دوژەهێ‌ و بەدبەختیێ‌، ب نیگەرانیێ‌ و دوو دلیێ‌ هەمبێز بكەت، هینگێ‌ ئەو ژیانا هە دێ‌ نە ئارامیا دەرونی ددویڤ خوە را كێشیت! بەروڤاژی ئەگەر ژیان ب گەشبینی دناڤ خەیالێ‌ دا بهێتە وێنەكرن، دێ‌ بەرهەمێ‌ وێ‌ وێنەكرنێ‌ ژی تشتێ‌ جوان و جوانتر بیت، ئەڤ وێنەكرنا هەنێ‌ ژی مەرەما من زێدەتر بو كەسێن بەهرەمەندە چ شاعر یان شێوەكار یان ژی چیروكنڤیس بن.

2012/08/17

پەیوەندیا دناڤبەرا خاندەڤای و دەقی دا شعرەكا (مهاباد حەمید) وەك نمونە


عبدالرحمن بامەرنى
خاندنا هەر دەقەكێ‌ شعری، سەفەرەك جوداترە بو جهەكێ‌ جوداتر، پەنجەرەیەكا دی یە بو بەرێخودانا لایەنەكێ‌ ڤەشارتی ژ ژیانێ‌، دروستكرنا باغ و گول و گولزارانە، دروستكرنا باژێرەكێ‌ دی یە، باژێرەك ژ خەیالێ‌ هاتیە ئاڤاكرن. كی گەشتێ‌ دوی باژێری دا دكەت و كی دناڤ وان گول و گولزاران دا دروینیت، هوزانڤان یان خاندەڤان! ئەڤە ئەو نهێنیە، مروڤ هە
ر جار تشتەكێ‌ شنوی پەیدا بوی د شعران دا دبینیت، ژ لایەنەكی ڤە هوزانڤانی دڤێت ژ ڤێ‌ جیهانا نوی دەرنەكەڤیت و هەست دكەت، تشتەكێ‌ ب تەمەنێ‌ سالان ئاشكرا كر و ژ لایەنەكێ‌ دیڤە، خاندەڤا ب سەر وێ‌ گەنجینەیێ‌ هەل دبیت و هەست دكەت یێ‌ كیشوەرەكێ‌ دی دبینیت، بڤێ‌ ژی رەنگە هەڤبەندیەك دناڤبەرا هوزانڤانی و خاندەڤای دا پەیدا دبیت.

2012/07/18

تشتەك شكەست

ئەز دبێژم كەسێ‌ ژ وە گوهـ ل شكەستنا وی تشتی نەبو
چنكو، وێ‌ روژێ‌ هین نە دگەل من بون 
نوكە ژی هین نە دگەل منن!
ئەز بتنێ‌ مە و تنێیاتی و ئەز
شەڤێن مە، بهژمارتنا ستێران ڤە دبورن
ل دەركەتنان ژی ئەم پێكڤەینە
ل كافیتریا ئەم ژ ئێك قەهوە ڤەدخوین
ل جاددان ژی پیاسێن مە ئێكن
ئەز ژ سەرەكی دهێم و ئەو ژ سەرێ‌ دی
نە ئەز وی دبینم و نە ئەو دزانیت ئەز هەمە یان نە
گەر بو مە هەلكەڤیت، دكەینە شەر
خەبەرێن رەش و لبن كەفشێن ئێك و دوو دچین
سەرێن خوە ددانینە سەر رانێن ئێك
روندكێن ئێك پاقژ دكەین
ل هەر جهەكی بین
جهی بو ئێك دوو دگرین
ل هەر جهەكی بم

2012/07/15

عبدالرحمن بامەرنی: مژەویكرنا دەقی خزمەتا شعرێ‌ ناكەت و خاندەڤای ژێ‌ دوور دئێخیت!




دیدار: ئەحمەد جاسم


ناڤێ‌ وی دپرانیا كوڤار و روژنامەیێن كوردی دا دهێتە دیتن، بابەتێن خوە د مالپەرێن ئەنترنێتێ‌ دا بلاڤ دكەت و ل سەر پەیچێ‌ خوە ژی ل فیس بوكی یێ‌ چالاكە و بەشداریێن وی هەنە و بتایبەت بابەتێن ئەدەبی و ئەڤ كەسێن شنوی داهێنانێ‌ دكەن؟ یازدە پەرتوكێن چاپكری هەنە و پەرتوكەكا ئەلەكترونی ل سەر مالپەرێ‌ خوە یێ‌ تایبەت دانایە و ئەڤە سالا هەشتێ‌ یە ژی سەرنڤیسەرێ‌ كوڤارا چاڤدێرە. ئەڤ گوتوبێژە ل سەر دوماهیك پەرتوكا وی یا ئەلەكترونی یە و چەندین پرسێن دی و بزاڤ و چالاكیێن وی.

2012/07/12

ئەڤ گوتوبێژە ژلایێ‌ هوشەنگ شێخ محەمەد دگەل عبدالرحمن بامەرنی هاتیە ئەنجامدان و دكوڤارا مەتین ژمارە 187 دا هاتیە بلاڤ كرن.


ئەڤ گوتوبێژە ژلایێ‌ هوشەنگ شێخ محەمەد دگەل عبدالرحمن بامەرنی هاتیە ئەنجامدان و دكوڤارا مەتین ژمارە  187 دا هاتیە بلاڤ كرن.

12/07/2009
هۆشەنگ: بامەرنی، برا ئەز یەكەم پرسیار بۆ تە بوەشینم بریتی یە ژ چەند پەیڤەكان، (پەشیمانی، چیرۆك،  سویند، شعر). برایێ‌ بەڕێز من ئەڤ پەیڤێن هەنێ‌ دناڤ شعرەكا تە دا (گەڤزكێن شعری) هینانە دەر، ئەگەر ئەز پرسیار بكەم ژوان پەیڤان تو دێ‌ كیشكێ‌ هەلبژێری، كو بكەیە ناسنامەیەك بۆ بامەرنی یان بۆ شعرێن بامەرنی؟ و هەكەر پیچەكێ‌ مەسەلێ‌ ژی ئالوز بكەم دبێژم بامەرنی پەشیمانە؟ یان چیرۆكە كە؟ یان سویندەكە؟ یان شعرە؟
بامەرنی تو هەكەر باسی خۆ بكەی، دناڤ وان چوار پەیڤان را، سەربۆرا خوە بۆ مە بێژی. كا تو چ كاینەكی؟
بۆ وێ‌ كو پتر ژی مەسەلێ‌ كویرتر لێبكەم، بامەرنی وەك هۆشەنگ، ڤێگاڤێ‌ من تشتەك نینە ژێ‌ پەشیمان بم، خوە وەك چیرۆكەك ژی نابینم، پتر پێدحەسیێم ئەز شەبەحانە دڤێ‌ ژیانێدا دفرم، بابەتەك یان كەسەك ژی نینە ئەز سویندا پێ‌ بخۆم، ئانەكو چ تشتێن موقەدەس ل جەم من نە ماینە. بۆ شعرێ‌ ژی ئەز چ نابێژم.
لێ‌ بزانم بامەرنی ئەز و تو دڤێ‌ گۆتۆبێژێدا دێ‌ گەهین كیڤە؟ تو هەیامێن داویێ‌ گەلەك دنڤیسی و ئەز باوەڕم ئەو زۆر نڤیسین پەیوەندی ب هەر چوار پەیڤێن هەنێ‌ و پەیڤێن دی ژی ڤە هەیە كو رەنگە دگەل بەرسڤا كەشف ببن یان دگەل پرسیارێن دی خوە پێشبەر بكەن.
بامەرنی من ئەڤ گۆتۆبێژە وەها دەست پێكر، بۆچ؟ ئەز ژی نزانم، لێ‌ ئەڤە رێكەكە دا بامەرنی ژناڤدا بئاخێڤم، درێكا پەیڤاندا بچمە دهناڤ و گیانێ‌ وی دا، ئەز بەرەڤ گیانێ‌ تە ب پەیڤێن خوە دهێم، بزانم تو بەرەڤ كیڤە؟