فێستیڤالا تری و سێڤان و راوەستیانەك

عبدالرحمن بامەرنی

جوگرافیا دھۆكێ، بۆ چاندنێ گەلەك یا گونجایە و چەندین جورێن فێقی ژێ بەرھەم دھێن. ئەگەر چ رێگری نەبن، نە بتنێ بۆ ھەرێما كوردستانێ، بەلكو بۆ ھەمی باژێرێن دی یێن عیراقێ ژی دێ ھێتە ھاوردەكرن و دێ داھاتەكێ باش بۆ جوتیاری ب دەستڤە ھێت. ژوان ژی بەرھەمێ تری و سێڤێ و سماقێ و ھنارێ و گیزێ و باھیڤێ و ھنگڤینی و چەندین بەرھەمێن دی یێن خومالی و تشتێ جوان ئەڤە چەند سالەكە بوویە نەریتەك فێستیڤال بۆ دھێنە رێكخستن، وەك فێستیڤالا تری و یا سێڤێن بەرواریا و بەرھەمێن خومالی و ئەز نابێژم گێرانا ڤان جورە فێستیڤالان یا باش نینە، لێ تریێ جوتیاری یێ ب بنێ مێوێ ڤە پیچ دبیت، خۆلیكی دبیت و بازارێ وێ نینە! سێڤێن بەرواریا دكەڤنە بنێ دارێ و درزن و بازارێ وێ نینە، ئەڤە ژ بلی ھنارێ و ھژیرێ و باجانا سور و مە كەرتێ چاندنێ یێ پشتگوھـ ھاڤێتی!

ڤێجارێ ژی چایا مە گەھشت

عبدارحمن بامەرنی

دیوارێ مزگەفتا مەزن ل نیڤا سیكا دھۆكێ، چەند كورسی و تەختێن روونشتنێ لێ ھەنە و ھەمی گاڤا ژ مرۆڤێن مەزن و دانعەمر یا پرە و دەما دا دەرباز بم، ھەڤالەكی چاڤ بمن كەفت و گوتە من روینە دگەل مە چایەكێ ڤەخۆ. ھەڤالێ من، ئەز بۆ سێ ھەڤالێن خوە دامە ناسكرنێ و ئەو ماموستا بوون و گوتە وان ئەڤە نڤیسەرە و دەرگەھێ دانوستاندنێ ڤە بوو. ئێكی ژوان گوت: "بەری تو بھێی، دانوستاندنا مە ل سەر بەرێ و نوكە بوو و ئەم یێ بەراوردیێ دكەین، كا بەرێ كەسێن زانا رێبەرایەتی دكر یان ژی كەسێن گەمژە؟ ئەو یێ دبێژنە من نەخێر نوكە زانا یێ رێبەراتیا مە دكەن و یێ بۆ من نموونا تەكەلوژیایێ و ژیریا دەستكرد بەحس دكەن و مە دڤێت دیتنا تە بزانین؟".

بیرا كێ ژ وە ل (كامیرێن كۆداك) دھێت؟!

عبدالرحمن بامەرنی

مشن بەحسا كامیرێن كوداك كر، ژبەركو من ھەڤالەك یێ ھەی خوە گەلەك ب كامیرا خوە یا كوداك مەزن دكر. ئەڤا ئەز بەحسدكەم سالێن نوتان بوو، مرۆڤەكێ وان كامیرەكا كوداك یا فوتوگرافی ژ دەرڤەی وەلاتی بۆ فرێركربوو و ھندی ناڤێ كامیرێ ل سەر ئەزمانێ وی بوو و ھندی چاڤێ خوە د دایێ و دگەل خوە دگێراند، ھەڤالەكێ مە یێ دی بۆ ترانە گوتێ خۆزی مرۆڤ كامیرا تەبا. ئەڤ ھەڤالێ ئەز ژێ بەحسدكەم، ھەمی سالوخەتێن جوانێن ھەڤالینیێ دگەل دا بوون و دەما ئەز بەحسا وی و كامیرا وی دكەم، بتنێ مەبەستا من بەھایێ وان كامیران بوو ل وی سەردەمی و ھەر چەندە نوكە ھەڤالێ مە نە بەحسێ كامیرا خوە دكەت و نە ل ھەلكەفتان ژی كامیرا خوە دگەل خوە دگێرینیت، لێ ئەز باوەردكەم وی ئەو كامیرە ل جھەكی یا پاراستی، كو ھەر نوی بمینیت، خوە ئەگەر ئێدی وێنان پێنەگریت ژی، لێ بەھایێ وێ لدەف وی ناھێتە خارێ.

دزیكەرێ رۆژا شەمبیێ/ گابرێل ماركیز

وەرگێران: عبدالرحمن بامەرنی

(ئوگو) دزیكەرە و بتنێ ل دووماھیا ھەمی حەفتیان، دزیان دكەت. شەڤا شەمبیەكێ چوو د مالەكێڤە و (ئانا)یا دژیێ خوە یێ سیھـ سالیێدا و ھەر شەڤ دمینتە ھشیار، ب تاوانا ویڤە گرت. پشتی گەفێن دەمانجێ لێ كرین، زێروزینەتێ خوە رادەستی وی كرن، ھیڤی ژێ خواستن خوە نزیكی (باولی) كچا وێ یا سێ سالی نەكەت. (ئوگو)ی ھزرێن خوەكرن: "ئەز بۆچی زوی دەربكەڤم، ددەمەكیدا بارودوخ لڤێرە باشە؟".

ئەو دشێت بێھنڤەدانا حەفتیێ ھەمیێ لڤێرە ب سەر ببەت و خۆشیێ ژ ھەر تشتی وەربگریت، ژبەركو ھەڤژین چوو ئێڤارا ئێكشەمبیێ ژ گەشتا خوە ڤەگەریت و ئەو ڤێ چەندێ باش دزانیت، پشتی سیخوری ل سەر وان كری. دزیكەر گەلەك ب ھزركرنێڤە نەما: جلوبەرگێن ھەڤژینی ل بەر خوەكرن و ژ (ئانا)یێ داخوازكر خوارنەكێ بۆ لێنیت و مەی ژ سەردابێ بۆ بینیت و كاسێتەكا موزیكێ د بەر خوارنێ را دانیتە سەر، لدەف وی ژیانا بێ موزیك نابیت.

ڤەكولین: خەیالدانا كوردان دناڤبەرا ئاگەھی و بێ ئاگەھیێدا

عبدالرحمن بامەرنی

 پوختە:

كورد ب حوكمێ جوگرافییا ئەو تێدا دژیت، جوگرافیەكا ئاسێ، ژین و ژیار، گوھورینێن وەرزی، ھەمی ھوكارن كو تاكێ كورد زوی بكەڤیتە بن باندورا خەیالدانێ(التخیل). ئەگەر خەیالدانێ بەری سالا 1991ێ شیابیت سەرھلدانێ بەرھەم بینیت، ئەڤرو ھەمان خەیالدان یا كوردان بەرەڤ قوناغەكا تاری ڤە دبەت، تایبەت گەنج ژ غیابا پویتە پێنەدان و پشت گوھدانا داخازیێن وی ژ دامەزراندنێ و ئایندەكێ نەدیار،  ئەجندایێن حزبێن ئیسلامی یێ وی بەرەڤ خەیالدانەكا نەدیارڤە دبەن، تا وی راددەی پرسێن خوە یێن نەتەوایەتی، مێژووی و كەلتوری رەتبكەت.

ڤەكولین: مەزراندنا(توظيف) جينۆسايدەكا ئێزدییان دكارەكێ ئەدەبیدا

كونفرانسێ نێڤ دەولەتی یێ جینوسایدێ، پێزانینێن زێدەتر ل دووماھیڤا ڤەكولینێ:

عبدالرحمن بامەرنی

پوختە:

ڤەكولینێ، كار ل سەر مەزراندنا جينۆسايدەكێ دكارەكێ ئەدەبی یێ نەنڤیسیايدا كريیە. بۆ ڤێ چەندێ ژی، ڤەكولەری رۆمانا (مێژوویی بەلگەیی) ھەلبژارتییە و دڤی جورێ رۆمانێدا، نڤیسەرێ رۆمانێ ئەو بەرۆبیاڤە زێدەتر یێن ھەین، ژبۆ مامەلەكرنێ دگەل روودانان و ھینگێ كارێ وی وەك مێژوونڤیسەكی نابیت، بەلكو ب رێكا خەیالێ دێ شێت گەلەك دەرزێن دناڤا روودانێدا ھەین پر كەت و ڤەقەتیانان پێكڤە گرێدەت و بۆ نڤیسینا رۆمانا خوە، پەنا برییە بەر رێكار و تەكنیكێن نوی یێن ڤەگێرانێ و ئەڤە ژی ب مەبەستا، خواندەڤانێ رۆمانا خەیالی بەرەڤ كێمبوون چوویە و ئێدی خواندەڤا ل رۆمانەكا بەلگەیی دگەریت ب رێكار و تەكنیكێن نووی. ڤەكولەری بۆ كارێ خوە یێ نڤیسینێ، جينۆسايدەك دەستنیشانكرییە ب جھودەمێن وێڤە و ئەو ژێدەرێن ل سەر ڤێ جينۆسايدێ نڤیسین، بەحسا خالێن بالكێشێن ڤێ جينۆسايدێ كرینە، ژوان ھوكارێن پەیدابوونا جينۆسايدێ و رەنگڤەدانا خالێن دناڤا روودانێن جينۆسايدێدا ھەین، دگەل ئەڤرو یا مە و تایبەت رەڤاندیێن دەستێ داعشێ، بابەتێن مرۆڤایەتیێ و ھەلویست و بابەتێن پێكڤە ژیانێ و ھشیارییا تاكێ كورد و ڤان ھەمییان گرێدان ب رۆمانێ و روودانێن وێڤە ھەنە و ل سەر زارێ كاراكتەرێ دەستنیشانكریێ رۆمانێ دھێنە ئازراندن.

ڤەگێڕ د كورتەچيڕۆكا كوردیدا (شوکرۆیا عەزێ) وەک نموونە

سه‌یران محه‌مه‌دسه‌لمان ئه‌حمه‌د

پڕژین ئیسماعیل مه‌حموود

پێشەكی:

د ژیانا مە یا رۆژانەدا، مە گوھـ ل گەلەك چيڕۆكان دبیت و رەنگە یا ب ساناهى بیت مرۆڤ ڤه‌گێڕی تێدا بنياسيت، بۆ نموونە، ھەڤالەكێ مرۆڤی دێ بەحسا كێشەیەكا خوە كەت، ل ڤێرە ھەڤالێ مرۆڤی دبیتە ڤه‌گێڕێ چيڕۆكێ، هه‌روه‌سا رەنگە د روونشتنەكێدا كەسەكێ دانعەمر بەحسا ژیانا خوە یا زاڕۆكینيیێ و سەربۆرێن ب سەر ویدا دەرباز بووین بكەت، ب مەبەستا مفا وەرگرتنێ ژ وان سەربۆران، ل ڤێرە ڤه‌گێڕ ئەو دانعەمرە و ئەگەر ب رەنگەكێ دی بەرێ خوە بدەینە ھەمان ڤه‌گێڕان، ھەڤالێ مرۆڤی چيڕۆكا وی دانعەمری و سەربۆرێن وی ڤه‌گێڕیت، ل ڤێرە ڤه‌گێڕ دێ كی بیت؟ ھەڤالێ مرۆڤی یان پیرەمێر! ئەڤە ژبلی جۆرێن ڤه‌گێڕانێ، ئایا ئەو كەسێ ب كارێ ڤه‌گێڕانا چيڕۆكێ رادبیت، چەند ئاگەھـ ژ روودان و ھووركاریێن چيڕۆكێ ھەیە؟ ئایا زانینێن وی دباشن یان كێم زانینە؟

ئێک ژ ڕەگەزێن سەرەکی یێن چيڕۆكێ و کارێ ڤەگێڕانێ کاراکتەرە، نڤیسەر کارەکتەران دروست دکەن بۆ گەهاندنا وى تشتێ یان وێ پەیاما وى دڤێت بگەهینیت.

بۆچی شنگال و بۆچی ئێزدی؟!

عبدالرحمن بامەرنی

بەری یازدە سالان بوو، دەما تیرۆرستێن داعشێ ب سەر شنگالێ دا گرتی و ئەو كارەسات پەیدا كری یا دروست بووی. لێ ھەردەم پرسیارەكا ھەی، ئەرێ بۆچی شنگال و بۆچی ئێزدی؟ رەنگە ھەر ئێكی بەرسڤێن خوە ھەبن، لێ ئەڤا ئەز دنڤیسم رەنگە دیڤەكێ دییێ راستیان بیت، خوە ئەگەر شرۆڤەكرن ژی بیت، لێ راستییەكە و دڤێت مە ڤەكولینێن جودا ل بەر دەست ھەبن. تا رێكخراوەكا وەكی داعش پەیدا ببیت، دڤێت چەند فاكتەرەك ھەبن و ژوان ژی (زەمینەسازی و عەقلێ مودەبەر و ھوڤاتی) و دگەل سەرھلدانا داعشێ ئەڤ ھەر سێكە ھەبوون.

ئێك: پشتی شەرێ ئازادیا عیراقێ، رێرەوێ حوكمداریێ ھاتە گوھورین. ژبەر رێژەیا زورا عەرەبێن شیعە، حكومەت و جھێ بریارێ كەفتە دەستێ وان، دەڤەرێن سننە نشین ھاتنە پەراوێزخستن و كارێن تیرۆرێ، پەقاندن، رەڤاندن و خزمەتگوزاری بەراورد دگەل دەڤەرێن شیعە نشین نە دھاتنە بەراوردكرن و ئەڤە ژی بۆ ئەگەر كو زەمینە بۆ سەرھلدانا رێكخراوەكا وەكی داعشێ یا ل كار بیت.

ل ناڤ بەهیێ

عبدالرحمن بامەرنی

من هەڤالەكێ خوە ل ناڤ بەهیەكێ دیت و هەڤالێ من یێ قوتابخانێ و سەربازیێ بوو و هند تشت دناڤبەرا مەدا هەبوون، تێرا وێ چەندێ دكر ئەم هندەكێ خوە ژ بەهیێ و بەهیچنان ڤەدزین و بەحسا ژیانێ بكەین.

مە سەرێن خوە گەهاندنە ئێك و مە هندەكێ بەحسا بیرهاتنێن خوەكر، هەڤالان، كی مایە و كێ وەغەركریە، مە بەحسا ژیانا ئێكدو كر، تۆ چ دكەی، ژیانا تە چاوان دەرباز دبیت و زارۆك و خێزان؟! لێ ژبەركو ئەم دناڤ بەهیێ داینە، سحبەتا مرنێ سەر ژ گەلەك سوحبەتێن دی ستاند، ئایا مە چ ژ ژیانێ وەرگرتیە و ژیانێ چ دایە مە و مرن یانكۆ چ؟ ئەڤا راستی بیت، هەڤالێ من ترسەك ژ تشتەكی ددلیدا بوو و دڤیا دەربكەت، لێ من ئەو دەرفەت بۆ نە رۆخساند، ژبەركو ئەز نەشێم بۆ وی چ بكەم!

ب ھەمی پیرۆزیان چایا تە ل سەر حسابا منە

عبدالرحمن بامەرنی

د سوشیالێ دا ئەز یێ چالاكم و ھەڤالێن من بەردەوام دگەھنە پێنج ھزاران و ھەر دەما داخوازی زێدەتر ھاتن، ئەز ھندەكان د كەزێخم. دەما ئەز بەحسا سوشیالێ و ھەڤالان دكەم، ئەز بەحسا پەیوەندیان دكەم، ژوان پێنج ھزاران رەنگە بتنێ دو تا سێ بۆ پێنج ھەڤالێن بەردەوام من ھەبن رۆژانە ئەم پەیوەندیێ دگەل ئێك دكەین، پێنج ھەڤالەكێن دی ژی یێن كاری و پێنج ھەڤالەك ل دەوروبەران و پێنجەك بۆ پرسیاركرنێ و پێنجەكێن دی ژی (تەرح) و یا من مەبەست پێ ھەی، ژبلی ئەڤێن من گوتین ب رەنگەكی و دویان من پەیوەندی دگەل ھەر پێنج ھزار كەسێن دی ھەنە، چ ئەز بابەتێن وان ببینم و چ ئەو بابەتێن من ببینن و چ مە (كونتاك)، مەبەست مە لایك و كومێنت دگەل بابەتێن ئێك ھەبن یان نە، لێ ڤان تورێن كومەلایەتی ئەم یێ گەھاندینە ئێك و ئەم یێن ل سەر ھندەك تشتان بەشدار كرین. بۆچی من بەحسا ھەڤالان كر! رەنگە راستە راست مرۆڤ پرسیارێ ژ ھەر كەسی نەكەت، لێ د سوشیالێ دا دێ پرسیارا خوە كەی و گرنگ نینە تە ناس بكەت و دێ بەرسڤا خوە وەرگری و ئەڤان دەھان جاران دگەل من چێبوویە و تشتێ كەیفا من ب پرسیارا گەنجەكێ ھاتی دەما پرسیارا تەمەنێ من كری و پاشی گوت،

پشتی پرۆسا ئاشتیێ یا دناڤبەرا (پەكەكێ و توركیا)دا

 ھاوولاتی داخوازا گەرەنتیێ دكەن بۆ چوونا سەر گوندێن خوە

راپۆرت: عەبدولڕەحمان بامەڕنی

ھێشتا خەلك نەشێت قەستا گوندێن خوە بەت، خەلك نەوێریت سەرەدانا ناڤ رەز و عاقارێن خوە بكەت و بنگەھێن سەربازی یێن توركیا ب ئاشكەرایی دھێنە دیتنێ و نەھاتینە چۆلكرن، ئەرێ پرسیار، ئەگەر خەلكێ سڤیل قەستا ناڤ رەز و عاقارێن خوە بكەت، كی دێ گەرەنتیا ژیانا وان كەت كو نە كەڤنە بەر ھێرشێن توركیا؟

پەكەكێ بریارا خوەدا و دەست ب چەكدانانێ كر، توركیا ژی ھێرشێن خوە بۆ سەر ئاخا ھەرێما كوردستانێ راوەستاندن و خەلك چاڤەرێی بریارەكێ نە، ئەو بچن گوندێن خوە ئاڤەدان بكەن و مفای ژ بەرھەمێ رەز و باغێن خوە وەربگرن و پرسیارا دناڤ خەلكیدا دھێتە ئازراندنێ ئەڤەیە، ئایا حكومەتێ چ پلان بۆ خەلكێ ڤان گوندان ھەیە، ئەرێ دێ گوندێن وان ھێنە ئاڤەدانكرن و دێ خزمەتگوزاری گەھنێ یان نە؟ ئەڤە چەندین سالە گوند د بەردایی و رەز و باغ بێ خودان ماین و ھاتینە سوتن و ژ بێ ئاڤی، ئەرێ دێ پشتەڤانیا حكومەتێ بۆ خەلكێ ڤان گوندان چبیت؟ ژبەركو ئەو دێ ژ سفرێ دەست پێكەن و چەندین پرسیارێن دی.