به‌شدارى د چالاكييا نه‌ ژ بو ده‌سته‌سه‌ركرنا هه‌ڤسه‌روك و په‌رله‌مانتارێن هه‌ده‌پێ

ل ده‌مژمێرى 3ى ئێڤارييا روژا 5/11/2016 ل به‌رامه‌بىر پاركێ ئازادى ل دهوكێ، به‌شدارييا مه‌ وه‌ك پشته‌ڤانيه‌ك دگردبونه‌ڤه‌يا ئه‌ڤرو شه‌مبيێ لده‌مژێر 3ى ئێڤارى هاتيه‌ رێكخستن بو هه‌ڤ هه‌لويستيێ دگه‌ل ده‌نگێن نه‌ رازى بو شه‌رمه‌زاركرنا ده‌سته‌سه‌ركرنا هه‌ڤسه‌روكێن هه‌ده‌پێ و چه‌ند په‌يله‌مانتارێن كورد ل باكورێ توركيا ژ لايێ حزبا ئاك پارتى و سه‌روكێ وێ ئه‌ردوگانى ڤه‌ و دگه‌ل دا، دا خويانى بو هه‌ر ئێك ژ كه‌نالێن (بادينان سات، گه‌لێ كوسدتان و كوردستان 24).

بو كه‌نالێ knn لدوو بنپێكرنا مافێن مروڤى

ل روژا 2/11/2016 ل  نڤيسنگه‌ها من ل كوڤارا چاڤدێر بو (كه‌نالێ knn))، لدوور بنپێكرنا مافێ مروڤى و ده‌ما مافێن تاكه‌ كه‌سى گورى په‌رژه‌وه‌نديێن به‌رته‌نگ دبن، من دلايه‌نه‌كێ به‌رسڤا خوه‌ دا گوت: (سيسته‌مێ خو پرێڤه‌برنىێ گره‌نتييا پاراستنا مافێن هه‌ر كه‌سه‌كى يه‌، لێ ده‌ما ئه‌و سيسته‌مێ هه‌نێ ده‌رز كه‌فتنێ هينگێ، چاڤدێرى نامينيت، به‌رژه‌وه‌ندى سيسته‌مى كونترول دكه‌ن و هوسان هه‌مى جوره‌كێن ئازادييا تاكه‌كه‌سى دهێنه‌ بن پێكرن).

رێكخستنا دوو فوكس گروپان دئێك ده‌مدا ل هوتێل خانى/ دهوك

چالاكييا رێكخراوا ئاشتى و ئازادى ل كوردستانێ دپروژێ (پالپشتيا مافێن كرێكارا و ئازاديا كارێ سه‌نديكايى) كو هاريكارييا رێكخراوا NPA يا نه‌رويجى دهێته‌ ئه‌نجامدان، ل روژا 6/9/2016 ل ده‌مژمێر 3ى ئێڤارى ل هوتێل خانى ل دهوكێ، دڤان هه‌ردوو فوكس گروپان دا، كو زێده‌تر به‌ره‌ڤ رونشتنه‌كا ڤه‌كرى يا تايبه‌ت ب كه‌س و لايه‌نێن په‌يوه‌نديدار ڤه‌ ب هه‌ر دوو بابه‌تێن (ئازادييا راده‌ربرينێ و كرێكاران) ڤه‌ و تێدا، برێكا ئازراندنا پرسان، بگه‌هينه‌ كومه‌كا به‌رسڤێن جودا، بره‌نگێ چاڤپێكه‌فتن درونشتنه‌كا ڤه‌كريدا، ئه‌ڤ پروژه‌ ژلايێ رێكخراوا ئاشتى و ئازادى ل كوردستانێ ل هه‌رێما كوردستانێ و چه‌ند پارێزگه‌هێن ناڤه‌راست و ژێرييا عيراقێ دهێته‌ پرێڤه‌برن. ئه‌نجام ژ رێكخستنا ڤان چالاكييان ژى، ئه‌ڤ پێوه‌رێن نيڤ ده‌وله‌تى نه‌ و دهه‌مان ده‌مدا، ياسايێن لده‌ف مه‌ ده‌ردكه‌ڤن چه‌ند دشێن ژيانا ڤان هه‌ردوو ته‌خان ژ رويێ ماف و ياسا ڤه‌ گره‌نتى بكه‌ن و مافێن وان لدويڤ ياسايێ بهێنه‌ پاراستن.

ڤيديو: لدوور پروسا ئازادكرنا ميسل بو knn

بۆ كه‌نالێ knn يێ عه‌سمانێ لدوور پروسا كونترولكرنا موسل، ئه‌ڤ بابه‌ته‌ دگه‌ل مه‌دا هاتنه‌ ئازراندن، رولێ توركييا و رژدييا وێ دڤێ پروسێ دا، قوناغا پشتى كونترولكرنا موسل و ئايندێ وى باژێرى، پرێڤه‌چوونا پروسا كونترولكرنا موسل و چه‌ندين پرسێن دى كو بو ماوێ 15 ده‌قيقان بره‌نگه‌كێ راسته‌خو لكه‌نالى هاتنه‌ په‌خشكرن.

درێژاهييا ديدارێ ببينه‌

داعش چاوان په‌یدابوو و دێ‌ چاوان هێته‌ ژناڤبرن!

ژبه‌ركو گروپێ‌ داعش خوه‌ ب خیلافه‌تا ئیسلامێ‌ دایه‌ ناسكرن و هه‌لگرێ‌ ئایدیولوژیه‌ته‌كا ئاینی یه‌، بویه‌

تشته‌كێ‌ زورێ‌ ئاسایی یه‌، ئه‌گه‌ر لناڤ وه‌لاتێن موسلمان گه‌شێ‌ بكه‌ت. لێ‌ دخوه‌ بخوه‌ دا، ڤێ‌ په‌یدابوونێ‌ هنده‌ك بنه‌مایێن كوورتر هه‌نه‌ و ئه‌گه‌ر مه‌ بڤێت ئه‌ڤ گروپه‌ نه‌مینیت یان رێ‌ ل په‌یدابوونا گروپه‌كێ‌ دی یێ‌ ژڤی ره‌نگی بهێته‌ گرتن، دڤێت ئه‌گه‌رێن سه‌رهلدان و گه‌شه‌كرنا (گروپێ‌ داعش) و به‌ری وێ‌ (رێكخراوا ئه‌لقاعیده‌)، بهێنه‌ زانین.

جوداهیا دناڤبه‌را داعش و ئه‌لقاعیده‌ دا:

هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌ڤ هه‌ردوو رێكخراوه‌ ب رێكخراوێن تیروری هاتینه‌ ناسكرن، هه‌ر دوو رێكخراوان ژی ئیسلام بۆ خو كریه‌ بنه‌ما، لێ‌ جوداهییا هه‌ردوویان خوه‌ ددوو خالان دا دبینیت، ئێك: رێكخراوا ئه‌لقاعیده‌، زێده‌تر رێكخراوه‌كا رێكخستی بۆ و چ سنورێن ده‌ست نیشانكری بۆ چالاكیێن خوه‌ ده‌ست نیشان نه‌كربوون، به‌لكو، هه‌ر جهێ‌ زانیبا دێ‌ شێت چالاكیه‌كێ‌ لێ‌ ئه‌نجامده‌ت و ئه‌و چالاكییا هه‌نێ‌ دێ‌ بیته‌ گه‌ف ل سه‌ر ئاسایشا نیڤ نه‌ته‌وه‌ی و دێ‌ به‌رژه‌وه‌ندیێن هنده‌ك وه‌لاتان پێ‌ تێكچن، ئه‌وێ‌ به‌رێخوه‌ددایێ‌، نمونه‌ ژی، 11ی سپته‌مبه‌رێ‌ و په‌قاندنا چه‌ندین بالوێزخانێن وه‌لاتێن دی و چه‌ندین كارێن دی یێن خوه‌ كوژیێ‌. ئه‌ڤه‌ ژی به‌روڤاژی گروپی داعش، كو درووشمێ‌ خیلافه‌تێ‌ بلندكری و خوه‌ پێدایه‌ ناسكرن، ئه‌ڤه‌ ژی برامانا دروستكرنا ده‌وله‌ته‌كێ‌ ل سه‌ر جهه‌كێ‌ ده‌ست نیشانكری.

چەند سەرنجەك دەربارەی رومانا (هەوارە)* یا محەمەد سەلیم سواری

عبدالرحمن بامه‌رنى

نڤیسەر و رەخنەگر (جورج لوكاتش)، سەبارەت رومانا مێژویی دبێژیت: "كارەكێ‌ هونەری یە و مێژوێ‌ بو خوە دكەتە كەرەستە، مێژوێ‌ وەك هەی نا ڤەگوهێزیت هندی ب چاڤێ‌ هونەرمەندەكی وێنە دكەت و بو ئێك ژ ئەزمونێن خوە دا درێژیت و تەوزیف دكەت یان مێژوێ‌ دكەتە بەهانە بو ئێك ژ هەلویستێن كومەلگەهێ‌ خوە".

ئەڤ دیتنا ڤی نڤیسەری، نزیكترین دیتن بو ژبو رومانا هەوارە یا روماننڤیس (محەمەد سەلیم سواری)، یان نزیكترین پێناسەیە، ئەگەر لدویڤ، خواندنەكێ‌ بدەمە ڤێ‌ رومانێ‌. د خواندنا خوە دا من چەندین خال دەست نیشان كرینە، كو روماننڤیسی هەولدایە، سەنگا نڤیسینا خوە ژ بو تەرخان بكەت. رودانەكا مێژوی یا نە ژمێژە، ئەو رودانا هەنێ‌ ب چەندین شێوان دناڤ خەلكی دا یا بەر بلاڤە، وەك چیروك و ڤەگێران، وەك دەنگبێژی و ستران ژی هاتیە توماركرن. دێ‌ هەولدەین دڤێ‌ خواندنێ‌ دا، وان خالان بەرچاڤ بكەین، یێن سەرنجا مە بو خوە راكێشاین، دیسان وان خالان ئازرینین، یێن نڤیسەرێ‌ رومانێ‌ دپشت ڤێ‌ ڤەگێرانا مێژویی دا، ڤیایی دگەل دورهێلێ‌ ئەڤرو باخڤیت و ئەو چ پەیامە دڤێ‌ رومانێ‌ دا یا ڤەشارتی و بخواندنا وێ‌ سەراڤ دبیت و هەر وەكو (جورج لوكاتش) دبێژیت، روماننڤیسی ب چ چاڤ مێژو وێنە كریە و چاوان كریە دخزمەتا پەیاما خوە دا.

خواندنەك رەخنەی د رۆمانا (ناخێن دەرزی)* دا

عبدالرحمن بامەرنی

كەرەستێ سەرەكی یێ‌ رۆمانا (ناخێن دەرزی) ل سەر هاتیە نڤیسین، تابلویێ‌ زارویەكێ‌ جگارە فروشە! رۆماننڤیس دنیڤا ئێكێ‌ یا رۆمانا خوەدا و زێدەتر، رولی ددەتە دووكارەكتەرێن سەرەكی، ئەو ژی زارویەكە بناڤێ‌ (كەژو) دیسان هونەرمەندەكێ‌ شێوەكار بناڤێ‌ (زامدار)ە، ئەڤ هەردوو كاراكتەرێن هەنێ‌، رولێ‌ سەرەكی دناڤا رۆمانێدا دگێرن و تا دوماهییا رۆمانێ‌ ناگەهن ئێك. رۆماننڤیسی دەرازینكەكا جوان دارشتییە ژبو چوونا ناڤ ئاڤاهیێ‌ رۆمانێ‌، ئەو ژی، دووئالیا هەردوو كاراكتەرانە. برییا دروستكرنا تابلویێ‌ ڤی زاروكی، خواندەڤا كلیلەكێ‌ دبینیت، چەندین كودێن رۆمانێ‌ ب وێ‌ كلیلێ‌ دهێنە ڤەكرن، دەما زامدارێ‌ هونەرمەند ل جاددێ‌ زارویەكێ‌ جگارە فروش دبینیت و سەرێ‌ وی دناڤ چوكێن ویرا، هوسا دبێژیت: "ئەها ئەڤە بوو ئەز ل بەندێ‌!"، ل بەرامبەری كێشانا چەند وێنەیێن وی، زامدارێ‌ شێوەكار لدویڤ داخازییا وی سوزا كرینا (فانێلەیەك بەرشەلونا) پێددەت. رۆمان رێرەوا خوە دگریت و رۆماننڤیس كاراكتەرێن نوی راكێش دكەتە ناڤا رۆمانێ‌ و تایەكێ‌ لدویڤ كەژویێ‌ جگارەفروش و ژیانا وییا سەخت بەرددەت و تایەكێ‌ رۆمانێ‌ لدویڤ زامدارێ‌ شێوەكار بەرددەت، تشتێ‌ هەردوو تایێن رۆمانێ‌ دگەهینتە ئێك، تابلویێ‌ زاروكێ‌ جگارەفروشە، ئەڤ تابلویە، گەلەك بناڤ و دەنگ دكەڤیت و ب بهایەكێ‌ باش دهێتە فروتنێ‌ و چەندین كوپی ژبەر دهێنە دروستكرن و ل دكانان دهێتە نمایشكرن، هەر جار ئەو زارو هەولددەت وی تابلوی بدەست خوەڤە بینیت، بەلێ‌ نەشێت و بدەستڤەئینانا وی تابلوی بۆ وی دبیتە خەون و دەستان ژخەونا خوە بەرنادەت، دزیكرن و كارێن خراب، دا پارێن تابلوی بدەست ڤە بینیت و دەما نەشیایی بهایێ‌ تابلوی كومڤەكەت، تابلوی ژدكانێ‌ ددزیت و دهێتە قوتان و دكەڤیتە دەستێ‌ پولیسان. ل ئالیێدی، زامدار سوزاخوە خو بۆوی زاروی ژبیردكەت. رۆمان لڤێرە ناراوەستیت، بەلكو روودانێن نوو، پەلكێش دبن و رۆماننڤیس هەولددەت خواندەڤانێ‌ خوە لدویڤ دەزیەكی ببەت، روودانان ددەتە دووڤ ئێك، دێ‌ چاوان زاروكی و هونەرمەندی گەهینتە ئێك، ئەڤێ‌ ژی پێدڤی ب چەندین كاراكتەرێن نوو هەبویە و دیسان چەندین روودانێن نوو كو هندەك جاران مروڤی هەست دكر، روودان وەك فلمەكێ‌ هندی دكەڤن بەرچاڤێن مروڤی.

موستەفیدێن هەیڤا رەمەزانێ‌

هەر چەندە رەمەزان وەك ئێك ژ فەرزێن خودێ‌ ل سەر موسلمانان، تشتەكە جوداتر ژ هەمی فەرزێن دی ب خودێ‌ و رۆژیگرانڤە گرێدایە و دڤی بوارژیدا، رۆژیگر موستەفیدێن ئێكێ‌ نە ژ پاداشتا خودێ‌، لێ‌ ئەم دێ‌ ددیڤەكێ دیرا سەحكەینە ڤان موستەفیدان، ببۆرن كو من پەیڤا (موستەفید) وەك پەیڤەكا بیانی ئێخستییە دناڤ ڤێ‌ نڤیسینێ‌ دا، ژبەركو بهزرا من دێ‌ زێدەتر یا ئارمانجبرتر بیت. 

هەیڤا رەمەزانێ‌ جوداتر ژ هەیڤێن دی، لڤین دكەڤیتە هەمی بوارەكێ‌ ژیانێ‌، مەبەستا من لڤێرە زێدەتر بازاركرنە، كرین و فرۆتن بگشتی! ژبەركو ژلایەكیڤە، خەلك ل خارنێن خوەش بۆ فتارێ‌ و پاشیڤێ‌ دگەریت، دا بشێت هەڤسەنگییا برسێ‌ دروست بكەت و رۆژیگر بخارن و شرینیێن خوەش بشێت رۆژییا خوە بگریت و بشێت خوە ل بەر برسێ‌ و تێهنێ‌ بگریت، ژلایەكێ‌ دیڤە خەلك بەرهەڤییان بۆ جەژنێ‌ و كرینا جل و بەرگان و شرینیاهییان دكەت و گەلەك حەزدكەن ناڤ مالییا خوە ژی جوان بكەن. ژ ئەڤێن من گوتین، بازار دشاریێت و لڤین دكەڤیتە هەمی كارەكی بێ‌ جوداهی.

خواندنەك د پەرتۆكا (دمالپچویكێ‌ هەدا زارویەك تابۆتا خوە دروست دكەت) یا مللەت محەمەد

لڤان روژێن بوری، كومەلە هەلبەستێن هەلبەستڤانێ‌ گەنج (مللەت محەمەد) ژ بن چاپێ‌ دەركەت و ئێك ژوان كەسێن ئەڤ پەرتۆكە بۆ كریە دیاری، خوشبەختانە ئەز بوم. ئێكەم تشتێ‌ سەرنجا من ژ پەرتۆكێ‌ راكێشایی، ناڤ و نیشانێن پەرتۆكێ‌ بوون و یا دوان ژی، دیزاینا بەرگێ‌ پەرتۆكێ‌ و هەلبژارتنا فونتا و رەنگان حەزەك لدەف من دروستكر، كو بەری ئەز بزانم چ دڤێ‌ پەرتۆكێ‌ دا دێ‌ كەڤیتە بەرچاڤێن من، ئەز بدانمە دناڤ وان پەرتۆكێن، كو ل بەرە ئەز بخوینم. نە بتنێ‌ ئەڤە ژی، بەلكو من دوور بر كر و من ئێخستە پێشییا خواندنا چەند پەرتۆكێن دی، كو لهیڤییا دوورا خوە بون ئەز لێبزڤرم. ئەڤ پەرتۆكا ل بەر دەستێ‌ مە ژ 20 هەلبەستان پێكدهێت و هەلبەستا دوماهیێ‌ ل سەر 87 لاپەران هاتیە دابەشكرن، پەرتۆك ب قەبارێ‌ ناڤین و 137 لاپەران و پێشەكی ژی ژلایێ‌ هەلبەستڤانی بخو ڤەهاتیە نڤیسین. دڤێ پەرتۆكێدا چەند كەس بەشداربووینە، هەر ژ پێداچوونا زمانی و دیزاینا بەرگی و دەرهێنانا هونەری و ڤانە هەمیان پێكڤە، پەرتۆكەكا جوان و سەرنج راكێش، ئێخستیە ناڤا پەرتۆكخانا كوردی.

دخواندنا هەر بەرهەمیدا جوداتر ژ ئێك شعر بتنێ‌، مرۆڤ خوە دناڤ رەز و باغەكی دا دبینیت و ئەو رەز و باغێن هەنێ‌ تژی فێقیێن جوراوجورن، دخواندنا پەرتۆكەكا هەلبەستان ژیدا وەسایە، تایبەت ئەگەر ئەزمونا ئێكێ‌ یا هەلەستڤانی بیت، پترییا جاران ژی دوو تشت دكەڤنە بەرچاڤێن مرۆڤی، ئێك ئەو تشتێ‌ خوشیەكێ‌ و تامەكێ‌ ددەتە مرۆڤی و هندەك جاران ژی مرۆڤ ل سەر تشتەكی دراوەستیت و مرۆڤ دبێژیت، خوزی ئەڤ پەیڤە یان ئەڤ رستە لڤی جهی یان دناڤ ڤی پەرەگرافیدا نەبایە، دا چەند بریقەدار و جوانتر بیت، رەنگە ئەڤ چەندا هەنێ‌ ژی ژ كەسەكی بۆ كەسەكێ‌ دی جوداتر بیت، هەر خواندەڤانەكی دیتن و خواندنا خوە یا جوداتر هەیە. ئەز ناڤەشێرم من ژ بەر دوو تشتان حەز ژ خواندنا ڤان هەلبەستان كر، ئێك هەلبەستڤانی خوە دبن پەیڤێن ئاسێ‌ و مژەویرا نە ڤەشارتیە، كو مخابن، گەلەك هەلبەستان دخوینم، بۆ پەیڤەكێ‌ دێ‌ هەولدەم، ب پسیاران را بچم و بزانم، ئەڤ پەیڤە چ رامان ددەت، بتنێ‌ ژبەركو پەیڤ یا نوی یە و رەنگە وەك پێدڤی جهێ‌ خوە یێ‌ دروست نەگرتبیت،

بۆچی ژارو دهوكی رۆمانا (خەفك2) نڤیسی؟

عبدالرحمن بامەرنی

خەفك ناڤێ‌ ئێك ژ رۆمانێن رۆماننڤیس (ژارو دهوكی)یە، ئەڤ رۆمانە ژ 88 لاپەران پێكدهێت و هەر كەسێ‌ ڤێ‌ رۆمانێ‌ بخوینیت، دێ‌ هەستكەت، ئەڤە چیروكەكا درێژە و مەرجێن رۆمانێ‌ ژێناگرن، كو بناڤێ‌ رۆمان بهێتە ناڤكرن. ئەز باوەرم، رۆماننڤیسی بخوە ژی هەست بڤێ‌ چەندێ‌ كربیت، بوویە، پشتی كێمتر ژ سالەكێ‌، رۆمانا (خەفك2) كەتە بازاری!

هەر چەندە چ پیڤەرێن دروست نین، كا رۆمان ژ چەند پەیڤان پێكدهێت تا ببیتە رۆمان، بەلێ‌ لدویڤ (رێكخراوا پەرتوكا خەیالا زانستی و فانتازیا ئەمریكی)، ئەڤ رێژەیە بۆ رۆمانێ‌ و كورتە رۆمانێ‌ هاتینە دەست نیشانكرن و بڤی رەنگی: رۆمان ژ 40 هزار پەیڤان زێدەتربیت، رۆمانا كورت ژ 17.500 پەیڤان تا 40 هزار پەیڤان بیت و نوڤلێت ژ 7.500 پەیڤان تا 17.500 پەیڤان بیت و كورتەچیروك ژی كێمتربیت ژ 7.500 پەیڤان. لدویڤ ڤان پیڤەران و گەلەك پیڤەرێن دی ئەڤێن ژلایێ‌ رەخنەگر و ڤەكولەرێن رۆمانێ‌ دەست نیشانكرین، كو هندەكان كرینە مەرج، كو دڤێت رۆمان ژ 25 هزار پەیڤان كێمتر نەبیت، بوویە، رۆمانا خەفك، وەك رۆمان نەدهاتە هژمارێ‌ و ژ هەستكرنا رۆماننڤیسی بڤێ‌ چەندێ‌، رۆمانا خەفك2 بۆ تەمامكەرا خەفكا ئێكێ‌ و دیسان بەردەوامی بچیروكێ‌ دا. 

تا كەنگی بازرگان یارییا ب بەرووكێن مەبكەن!

بلندبوون و نزمبوونا دولاری، هندەك كرینە مرۆڤ و هندەك كرینە ساتۆرێن كۆلانان، چیروكێن خەلكی دگەل دولاری دلێ‌ مرۆڤی دراوەستینن، دشەڤ و روژەكاندا هندەك زەنگینكرن و هندەك ژی توشی جەلتا دلیكرن! ژ سەرهلدانێ‌ و هێڤە، دولار (تەحەكوم)ێ‌ ب ژیارا خەلكی دكەت، دولار گرانبو، سیك گرانبو، دولار هاتەخار، سیك وەك خوە ما. ئەڤ هەڤكێشەییا گرانبوون و ئەرزانبوونا سیكێ‌ ب دولاریڤە، مەزنترین شلقە ب ئابۆری و داهاتێ‌ تاكەكەسی دئێخیت. بەرییا چەند حەفتیان بۆ، 100 دولار بەرامبەری 126 هزار دیناران بۆ، رییا من بدكانەكێ‌ كەفت، من هندەك تشتكرین و هندەكێن دژی بهاكرن، ژ ئەڤێن من كرین من پارێن وان دانێ‌ و من ددەستێ‌ خوە گرتن، ئەڤێن من بهاكرین ژی، ئێك ژوان تشتان، فلتەرێن ئاڤێبوون، سێ‌ فلتەر ب 5 هزار دیناران، ئەڤا ئەز دبێژم بەرییا سێ‌ روژا بۆ ژ سوحبەتێ‌، رییا من بهەمان دكان كەفت، من ژێ‌ داخازكر، ئەوان فلتەران بوومن بكەتە دزەرفەكی دا، من داخازا بهای ژێكر، گوتە من ب شەش هزار دیناران، من گوتێ‌ بتنێ‌ بەرییا سێ‌ روژان بۆ و تە گوتە من،