2015/10/20

ماف و ئازادیا ژنێ‌ دجڤاكێ‌ مە دا

عبدالرحمن بامه‌رنى

 (ئازادییا ژنێ‌ و مافێن وێ‌ دێ‌ ب یاسایێ‌ جێبەجێكەم.. ئەز خوە ل دیموكراسیەتا گەلەكێ‌ بناڤێ‌ ئاینی د سەرداچووی ناگرم) 
سارتەر
كومەلگەهـ چاوان پێش دكەڤن و رولێ‌ ژنان دڤێ‌ پێش كەفتنێ‌ دا چیە؟ ئەز ل باوەرم هەر كەسەكێ‌ ئەڤێ‌ پرسێ‌ بدانینە بەر سینگا وی، دێ‌ بەرسڤەك ڤێهەبیت و هەر ئێك لدویڤ بەر و منێن خوە و ئاستێ‌ خوە یێ‌ رەوشەنبیری و مەعریفی دێ‌ ئاخفتنێ‌ ل سەر ڤی رولی و گرنگییا رولێ‌ ژنێ‌ دئاڤاكرنا كومەلگەهی دا كەت. تشتێ‌ سەیر ژی ژ وان هەمی بەرسڤێن ژ ئەنجامێ‌ هەبونا رێكخراوێن تایبەت ب ژنان ڤە و وان بەیاننامە و گردبونەڤە و خوەپیشاندانێن دهێنە كرن، كو چ دی توندوتیژی دراستا ژنان دا نەهێتە كرنێ‌، هەمی لدوور ئێك خال دزڤرن، داتا و حالەتێن كوشتنێ‌ و سوتنێ‌ و توندوتیژیێ‌ دیار دكەن، لدوماهیێ‌ ژی، ژنێ‌ بخوە ژبیر دكەن، كا چاوان ئەڤ ژنە دێ‌ شێت یا كارا بیت و كارابونا ژنان دكومەلگەهی دا، گرەنتییا پێشكەفتنا كومەلگەهی یە دهەمی بوارەكی دا و بتایبەت ژی، دبوارێ‌ پەروەردێ‌ و ئاڤاكرنا كەسایەتییا زاروكی دا، كو ئەو زاروكێ‌ هەنێ‌ دئایندەی دا، ببیتە سنێلەكێ‌، گەنجەكێ‌ و زەلامەكێ‌ ئەكتیڤ دناڤا جڤاكی دا.

 دا كو ب زانستیانەتر بشێین بەرسڤەكێ‌ ژبو پرسا مە ڤە پەیدا بكەین، دڤێت ل وان خالان بگەرین، یێن ژنێ‌ دئێخنە دبن كونتروللا زەلامی ڤە و دهەمان دەمدا ئەڤ ژنا هەنێ‌ ژی ملكەچی وی كونترولی بوین. دیسان ئەڤ خالێن دبنە هاریكار كو چ دی ژن نەبیتە دار دەستێ‌ زەلامی و بشێت رولێ‌ خوە بگێریت و یا گرنگ، لدوماهیێ‌ ئەم وان خالان دەست نیشان بكەین، ئەگەر ژنێ‌ شییا رولێ‌ خوە ببینیت، دێ‌ چاوان دگەل جڤاكەكێ‌ باب سالاری خوە گونجینیت، چاوان ئەڤ رولێ‌ هەنێ‌ هەڤدژیێ‌ دگەل ئاینی نەكەت، كو بهزرا من، ئاین ئێك ژ بەربەستانە درییا ژنان دا، ئەگەر ب شاشی مامەلە دگەل ڤی رولی هاتە كرنێ‌.

2015/10/15

هندەك تشتێن ب جەژنێ‌ ڤە گرێدای


یا باش ئەوە ژ عەرەفاتێن جەژنێ‌ دەست پێبكەین، دڤان دوو روژان دا، شلق ب بازاری دكەفتن و ئەو دوو سێ‌ هەڤالێن دكاندار ل نیڤا بازاری هوسا بەحسێ‌ كارێن خوە دكرن، ئەڤە دوو هەیڤە مە كرییا دكانێ‌ نە دەرئێخستی و شنی بیرا خەلكی لڤان دوو روژان هات كو جەژنە، هەر چەندە كەیفەك كەتبو سەر دەڤ و لێڤێن وان، لێ‌ ئەو بخوە وەسا نەبو، ژ دەهـ بازاران، ئێكی تشتەك دكری و ئەگەر ژ پێدڤیاتیێن خوە تشتەك كری با، پسیارا عەسلی و ماركێ‌ نەدكر و یێ‌ بهایێ‌ وی ژ هەمیان ئەرزانتر بازارێ‌ وێ‌ دكر. قەیرانا پانزینێ‌ یا ژ نشكەكێ‌ ڤە، نە بتنێ‌ لدەف من بەلكو لدەف دەهان كەسێن وەك من پسیار دروست دكرن، بوچی پانزین ل پانزینخانێن حكومی بو ئەزمە و ل پانزینخانێن ئەهلی هەیە؟ پێنەڤێت من بەرسڤەك چێكری ڤێهەبو، لێ‌ نزانم ئەو بەرسڤ دێ‌ بدلێ‌ چەندان بیت و دێ‌ گلیزانكێن چەندێن دی ڤەكەت و من هوسا دگوت: خودانێن پانزینخانێن ئەهلی ژی خودان زارونە و وان ژی دڤێت جەژنێ‌ بكەن، بخو هیڤی و رەجا ژ هندەكان خاستن، پانزین ژ پانزینخانێن حكومی هاتە برین و سیكا وان ڤەبو و تێهنشكا میزەخێن وان شكەست و ئەو ژی شییان شەكروك و چكلێتان بو جەژنێ‌ بكرن!! بەری ژ شەكروك و چكلێتان دەربازی بابەتەكێ‌ دی بین،

2015/09/14

زەنگا تەلەفۆنێ‌

تەلەفون بۆ هات و تەلەفون دا بەر گوهێن خوە.

ـ ئەلو؟

ـ ئەلو 2

ـ چ دەنگوباسێن راگەهاندنا ئەنجامێن تاقیكرنان، نینن؟!

ـ نە، یێن دبێژن دەمژمێر شەشی ئێڤاری دێ‌ ل مالپەرێن ئەنترنێتێ‌ هێنە بلاڤكرن.

   جارا دویێ یە ژ خەونێن خوە د ڤەقەتیێت، ڤێجارێ زەنگا تەلەفونێ بوو و جارا دی قیژیێن برایێ وێ یێ ساڤا. بریاردا ژ ئودێ دەرکەڤیت. ژ ئودێ دەرکەفت. دەیکا وێ گوتێ: کیڤە کەزی زەرا من؟ لێ زڤراند: دێ چمە د بەلەکونێدا؛ پیچەک بێھنا من یا تەنگە.

 ل جاددێ چەند کچێن زارۆک یاری دکرن، ھەر ئێکێ بیکەک لبەر سینگا بوو. زارۆکەکێ ژوان بەرێخوەدا بنک وێڤە و گوتە ھەڤالێن خوە: "ئەوا ھە بیکا منە د بەلەکونێدا، پرچا وێ وەک بیکا من یا زەرە". ھەڤالێن وێ پێ کرنە کەنی و گوتنێ: "ھەکە راستە بیکا تە بیت، دێ نوکە ھێت یاریکان دگەل تەکەت؟".

 ژ بەلەکونێ بەرەڤ دەرگەھێ شقێڤە چوو و شمک دا سەر پێن خوە و بەرەڤ جاددێ و زارۆکان برێکەفت. ل جاددێ بتنێ چەند گەنجان دگەل ئێک سوحبەت دکرن، ئێکی ژوان گوت: "ما من نە گوتە ھەوە، ئھا ئەڤە ھەڤالا من یا پرچ زەر ھات، دێ نوکە ھێت دەستێ من گریت و دێ وە ھێلینە بتنێ!"، دەما گەھشتیە دەف وان، دەستێ وی گرت و گوتێ: "دا بکەینە غار، ژ ڤارا ھەمیان دویرکەڤین..".

2015/08/24

دەرمانخانە یان پێڤەدانخانە!

ئەز ژی وەك گەلەك كەسێن وەك خوە بۆ مە خودانێ‌ راجێتەكا نوژداری و من قەستا دەرمانخانەكێ‌ كر، كو ئەڤە نمونا پترییا دەرمانخانێن دهوكێ‌ یە. من خوە گرت، لێ‌ خوە گرتنا من "نە ب دوور بۆ بەلكو ب زوور بۆ" و ئەڤێ‌ ل بەر دەرمانخانێ‌ راجێتا من ژ دەستێ‌ من ئینا دەرێ‌ و پشتی ژ رەفاتكەكێ‌ قەستا یا دی كری و دوو سێ‌ جار هاتی و چوویی، ل سەر مێزا ل بەر سینگا من و خوە چەند جورێن حەب و دەرمانان رێزكرن و بلەز و بەز، قەلەمەكێ‌ (جافێ‌ سەرتیژ) ددەستان دا بو و دەست ب خیچ كێشانێ‌ كر و دەستێ‌ وی بلەز تر ژ ئەزمانێ‌ وی گوت: ئەڤی سپێدێ‌ و ئێڤاری بەری خارنێ‌ بخو و ئەڤێ‌ دی روژێ‌ سێ‌ جاران پشتی خارنێ‌ دێ‌ خوی وووووووو تشتێ‌ من دیتی ئەو حەبك و دەرمان یێ‌ دزەرفی دا و ددەستێ‌ من راكرن و چاڤەكێ‌ وی لمن و چاڤێ‌ وی یێ‌ دی ل راجێتا كەسەكێ‌ دی، گوتە من: پارێ‌ تە دكەڤن (.....). یا بمن مای، من گوتێ‌: ما تو بخێرا خوە ڤان دەرمانان ددەیە من یان ژی دێ‌ پارێ‌ خو بەرامبەر وەرگری؟ گوتە من: ئەكید دێ‌ پارێ‌ خو دەی! من زەرفێ‌ وی ل بەر چاڤێن وی خالی كرە سەر مێزێ‌ و من گوتێ‌: تو ب وژدان، بەرێخوە بدە خیچكێن خوە یێن تە كێشاین، كا دێ‌ زانی هەر جورەكی چەند خیچ ل سەرن یان تە چ ل سەر نڤیسی یە كا ئەڤە (قبل یان بعد)ە؟ یا دوێ‌ ژی كەسەكێ‌ نە خواندەڤا برنە مالێ‌ و ژبیرێ‌ چوو كا هەر جورەكی تە بو چاوا گوتیە، مانە دڤێت خیچكێن تە برەنگەكێ‌ وەسا بن كو دەما نیشا جامێرەكی ددەت بێژتێ‌ خارنا ڤان دەرمانان بڤی رەنگی یە. براستی ئەڤ بێ‌ وژدانییا من نەعیمێن وی گەلەك تەحل كرن و شینا بێژیتە من تو راست دبێژی و ئەڤ قەلەمێ‌ ئەز پێ‌ دنڤیسم بكێر ڤی كاری ناهێت! گوتە من: دەرمانێن خوە بهێلە ل سەر مێزێ‌ و هەرە دەرمانخانەكا دی، ئەگەر بدلێ‌ تە نەبیت.

2015/08/17

نڤیسینەك ژ بۆ سیاسیێن یاریكەر!

عبدالرحمن بامەرنی
یاریكێن زاروكینێی گەلەك پاشماوێن خوە یێن ل سەر مە هێلاین و ژوان یاریكان، مە حیل حیلانێ‌ هەبو و بر بەزانێ‌ و شەندێ‌ و مەندێ‌ و بزدم بادانێ‌ و ئەڤە هەمی دەست پێك بون ژبو چوونا ناڤ یاریێ‌ یان یاری تێكدانێ‌! ئەگەر زاروك درێكەفتی بان، حەزێن پترییا وان ل سەر یاریەكێ‌ بان، ئەو یاری ب خشكوكانە و بێ‌ گرژی و شەرو شیق دهاتنە كرنێ‌. لێ‌ یا نەخوش، ئەو یاریكەر بون، یێن هەمی تشت ب سەرێ‌ خوە ڤە دبرن. ئەگەر ئەم دگەل ئێك ل سەر چ یارییان رێكنەكەفتباین ژی، رێكەفتن برامانا، كو ئەو یارییا مە حەز لێهەی، لدویڤ دلێ‌ مە نەبایە، دا یاریێ‌ تێكدەین و دوو رێك دكەفتنە بەر سینگا مە یان دا هەر ئێك ژ مە بەرەف مالا خوە چیت، یان ژی دا هەر چەند زاروك خوە دەنە ئێك و یاریێن خوە جودا كەن، پێنەڤێت تێكدانا وان یاریان ژبو عەقلیەتا مە یا هینگێ‌ یا زاروكینی دڤەگەرییان، ژبەر كو مە نەدزانی سیستەم چیە و چاوان یاریێن خوە ب سیستەمیكانە پرێڤە ببەین.

قاتێ‌ پێنجێ‌ ژۆرا ژمارە دو* 'كورته‌ چيروك'


عبدالرحمن بامه‌رنى

ئەڤە بهژمار بوونە هەیڤەك و دوو رۆژ ئەز نە رونشتیمە سەر كەلێژا خوە و من ئاگەهـ ژ كەلەخێ‌ خوە نە؛ لدەستپێكێ‌ دەستەكێ‌ من بتنێ‌ هەمی رابون و رونشتنێن من بۆن، ئەوی دەستی ژی هەمی داخوازیێن من نە دگەهاندن، بتنێ‌ مەسجا من بۆ ژ بۆ ئەوێن لهنداڤ سەرێ‌ من، كا ئەز چەند هەست ب ئازارێ‌ دكەم.. دڤی ماوێ‌ ئەز ل سەر ڤی تەختی، هەر كەسێ‌ من سلاڤەك ژی كریێ‌ دهات و پەسنا من دكرن، هندەك سەروچاڤ چەند ژمێژە بو نەكەتینە بەر چاڤێن من و ئها ئێك ئێكە ئەو روژ یێن دهێنە بیرا من، هەر ژ دەما مە ئێك ناسكری و كا چ دناڤبەرا مە دا هاتیە رویدان و چێبوی.. دڤان روژێن مانا من دا و ئەز كەلەخەكێ‌ درێژكری، چەندا حەزا رابونەڤەییا من دخواستن دووجار هندا حەزدكر ئەز ڤێ‌ جیهانێ‌ بجهـ بهێلم؛ هەر كەسێ‌ دهاتە هنداڤ سەرێ‌ من دەستێن خوە بلنددكرن و دوعایێن خێرێ‌ بو من دخاستن، لێ‌ من دزانی ئەو دوعایێن بەروڤاژی لمن دكەن، ئ
ەوان دڤێت ئەز ئێك لایی ببم، یان دژیانێ‌ دا بمینم یان ژی ب ئێك جاری وان بهێلم؛ هەر زوی من مرازا وان دزانی و چەند بێهنا من یا تەنگ بێهنا من تەنگ تر دكرن.. من كەلەخێ‌ خوە و ئەو دهێلان و ئەز لدویڤ سەرێ‌ خوە دچووم، هەر ژوورا ئەز دگەهشتمێ‌ بهژمار شەش تەخت و شەش نەساخ و بكێمی شەش كەسێن دی لهنداڤ سەرێ‌ وانن و ل بەر خزمەتا وانن، پترییا وان ژی وەك من دانعەمرن و دێ‌ هزركەی ئەڤ قاتە بتنێ‌ بو كەسێن بناڤ سال ڤەچوویی ڤە یێ‌ هاتیە تەرخانكرن. نە روژەكێ‌ و دوان و سییان ژوور ژوور من قەست دكرێ‌، كەسەك وەك من یێ‌ بێ‌ پێژن نەبو، هەمیان شییان هەبون، هندا شیانێن ئاخفتنێ‌ و هندا شیانێن رابون و رونشتنێ‌ و خوە خارن ژی لمن هزرەت بو! دا قەستا كەلەخێ‌ خوە كەم و ئێدی من نەدڤییا دەستێ‌ من ئازارێن من بگەهینتە ئەڤێن لهنداڤ سەرێ‌ من و خزمەتا من دكرن، چەند من خەلكەك یێ‌ بخوەڤە مژوول و ماندیكری؛ ئها ئەڤە ئەو روژە یا من بەرهەم تێدا چاندی و ئەزێ‌ وی بەرهەمی دكێشمە بەر سینگا خوە!! هەمیان دزانی ئەڤ قاتە یێ‌ بێ‌ وەغەرە و كێم كەسان دەرفەتا هەی ژێ‌ دەركەڤن، بتنێ‌ دوو كەس نەبن، ئەو نوژدارێ‌ هەروو دهاتە هنداڤ سەرێ‌ من و چارەسەرییا من دكر و ئەڤ كەسێ‌ گیانی ژ قركا مروڤان دهەلكێشیت! هەردوویان ملێن خوە دبەر ئێك را بربون، بتنێ‌ من دزانی ئەو هەردوو چەند هەڤركیێ‌ ل سەر مرن و ساخ بونەڤەییا من دكەن.. چەند نوژدارەكێ‌ سەر رەق بو، نەدڤییا من بدەست هەڤركێ‌ خوە ڤە بەردەت و لدوماهی جار دوعایێن نەمانا من ژ مانا من زێدەتر لێدهاتن، لێ‌ سەر رەقییا نوژداری، سەر ژ هەمییان ستاند و دەستیرییا زڤراندنا من بو مال دوماهی نیشانێن هەڤركیەكا شكەستی بون، نوژداری ئیمزا خوە ل سەر كری! 
تێبینی:
* دیاری بو نوژدار سەعد كازم
دروژناما وار ژمارە 1380 دا هاتیە بلاڤكرن.

خشتێ‌ ڤێ‌ هەیڤێ‌ یێ‌ راگەهاندنێ‌!

بەرییا چەند سالان دسەرەدانەكا من دا ژ بو باژێركێ‌ ئەز لێ‌ ژ دایكبویم، ژبەركو ل دەستپێكا سالێن نوتان من ژی كەر دكانكەك هەبو، هەڤالێن من یێن باژێركی ئەڤێن بالا من دكێشن دكاندار بون و ئەكید دێ‌ پسیارێن مە ل سەر رەوشا بازاری و بكری بن، ژ ئاخفتنا دناڤبەرا مە دا، ئەڤ دكانێن ل بازاری ژ بكری زێدەترن و من پێشنیارەك كر، هەر چەندە ئەو پێشنیار بتنێ‌ دناڤبەرا من و وی هەڤالێ‌ من دا بو، لێ‌ ئەز باوەرم دا پێشنیارەكا دجهێ‌ خوە دا بیت بو وی دەمی، من گوتێ‌: "بوخو خشتەیەكێ‌ حەفتیانە دانن و هەر روژەكێ‌ بو دكاندارەكی بیت و هین ئەڤێن دی بو خو قەستا كارەكێ‌ دی بكەن بو هەوە باشترە". نوكە ژی هەمان پێشنیارێ‌ دكەم، بەلێ‌ ڤێجارێ‌ بو راگەهاندنا دهوكێ‌، هەر حەفتیێ‌ بو دەزگەهەكی! لدویڤ خشتەیەكێ‌ دارشتی و كەنالێن راگەهاندنێ‌ (TV، رادیو، روژنامە و كوڤار)، ژبەركو ل دەڤەرا بادینان،

2015/06/08

پێشرەویێن (داعش) دناڤبەرا خیلافەتێ‌ و هەرێمبونێ‌ دا

عبدالرحمن بامه‌رنى
زاراڤێ‌ شانێن نڤستی زاراڤەكێ‌ نە یێ‌ نوی یە و پشتی هاتنا داعشێ‌، مشە ددەزگەهێن راگەهاندنێ‌ دا دهێتە بەحسكرن. گرتنا باژێرێ‌ میسل دچەند دەمەكێن كورت دا و گرتنا رومادی و چەندین باژێركێن دی یێن مەزن بتنێ‌ ب جوداهییا هژمارتنا دەمژمێران، ئاماژەیەكا خورتن، كو بەلێ‌ ئەڤ چەمكە یێ‌ خورتە و دڤێت خواندنەكا هزری بو بهێتە كرنێ‌ و ب سەرڤەیی و سستی ڤە نەهێتە وەرگرتن، سەرەرایی هەبونا توندوتیژیێ‌ و كوشتنا بكوم و سەربرین و سوتنا دیلان و گرتنا ژنان وەك دەستكەفتێن شەری و لاساییكرنا مێژوێ‌ ب دروستكرنا بازارێ‌ كرین و فروتنا ژنان، لێ‌ ئەڤێن هەنێ‌ هەمی رویێ‌ ترساندنێ‌ نە، دا بەروكێ‌ وان یێ‌ ڤەكری بیت و خەلك ب ترس بتنێ‌ بیر ل رزگاركرن و پاراستنا گیانێ‌ خوە بكەن یان كو برییا ڤان جورە رەفتارێن دژی مروڤایەتییێ‌، بتنێ‌ ئەڤ گروپێ‌ تیرورست ئەجندایێ‌ خوە دسەپینیت و دبنەكوكدا، پلانا ڤەشارتی دویرترە ژ ئەوا ئەم بیر لێدكەین و ئەوا ئەو بلاڤ دكەن و نیشان ددەن.
دا رویێ‌ دروستێ‌ داعشێ‌ ژی بزانین، فەرە ئەم ل ئاڤاهیێ‌ دروستبونا داعشێ‌ بنێرین. بهزرا من، ئەڤ ئاڤاهیێ‌ هەنێ‌ ژی ژ سێ‌ روییان ڤە دهێتە نیشاندان، رویێ‌ ئێكێ‌: توندوتیژی و ترساندن و هوڤاتی، كو رویێ‌ هەرە بەرچاڤە جیهان داعشێ‌ پێ‌ ناس دكەت و ب وی روی، دەڤەرێن نوی بێ‌ بەرگریكرن خوە رادەست دكەن و رێكا رەڤێ‌ و دەست بەردانێ‌ دگرنە بەر. رویێ‌ دوێ‌: رویێ‌ پرێڤەبرنێ‌ و دارشتنا پلانانە، كو كاراكتەرێن سەرەكی یێن ڤی روی ژی ژ بەرمایكێن رژێما بەعسا ژناڤچویی نە، لێ‌ ئەو بەرمایك، نە هەمان ئەو كەسن یێن دسەردەمێ‌ رژێمێ‌ دا دكاریگەر، بەلكو رویێن نوی نە و ناڤێن نوی و هێزا نوی نە. رویێ‌ سیێ‌: ب مەترسیدارترین رویێ‌ ڤی ئاڤاهی دهێتە ناسكرن، ئەو ژی رویێ‌ هزری یە، هزر ژی ب بیروباوەران ڤە گرێدایینە و و وەك بابەتەكێ‌ روحی مامەلە دگەل دا دهێتە كرنێ‌.

2015/05/31

فەیس بوكە چیروك

دەمژمێر 3ی شەڤێ‌:
جارا دوێ‌ یە، دڤێ‌ نیڤە شەڤێ‌ دا بەرەڤ مێزا كومبیوتەر ل سەر دچیت و فەیس بوكێ‌ خوە ڤەدكەت. هێشتا چاڤێن وی خەوێ‌ بەرنەداین، هەر زوی بەرەڤ تەختێ‌ خوە یێ‌ نڤستنێ‌ ڤەگەریا ڤە و دەستێ‌ خوە بو سەرێ‌ وێ‌ كرە بالیفك. بێهنا پرچا وێ‌ تژی خمخمكێن وی بو، ڤیا ئەڤ شەڤە گەلەك درێژ بمینیت.


دەمژمێر 3و نیڤی شەڤێ‌:
ئەو هێلا دخەو و بەرەڤ مێزا كومبیوتەر ل سەر چوو، فەیس بوكێ‌ خوە ڤەكر. دەستێن خوە دبن پرچا خوە را برن و كەزیێن خوە یێن بەردای و قژاڤژ، ژناڤ چاڤێن خوە دانە رەخەكی و پشت سەرێ‌ خوە ڤە برن. تەزینكێن سەرمایێ‌ و رویساتیا لەشێ‌ وێ‌، ڤەگەراندە سەر تەختێ‌ نڤستنێ‌ ڤە. دەستێ‌ وی ژ سەر سینگێ‌ وی راكر و سەرێ‌ خوە پێڤەنا و دەستێ‌ وی كێشا سەر پشتا خوە. چاڤێن وێ‌ نەشییان بەرگرییا حەزێن وێ‌ بكەن و شراتییا مێیاتیا وێ‌، بەرەڤ نڤستنەكا دی ڤەبرن.
دەمژمێر 5ی سپێدێ‌:

2015/05/14

بەشەك ژ دیمەنێن ئەنفالان هەر وەكو د (رۆمانا شوپێن) روندكان دا هاتینە وێنەكرن


عبدالرحمن بامەرنی


مەرەم ژ وێنەی:

ئەگەر وێنەكرنێ‌ ئێك رامان هەبیت، ئەو ژی بەروڤاژیكرنا وێنەیان بێی دەستكاری و زێدەهی ل سەر بهێنەكرن و وەك خوە بهێنە نیشاندان. درومانێ‌ و دئەدەبیاتان بگشتی دا، ئەڤ پێناسە بەروڤاژی دهێتە لێكدان، ئەو ژی پەلكێشكرنا وێنانە ژ هزران، ڤەگێرانێ‌، دیتنێ‌ و خەیالێ‌ و ڤەگوهستانا وانە بو دورهێلێ‌ هەست پێكرنێ‌، هەر وەكو مروڤ بچاڤ دبینیت. جوداهیا دناڤبەرا هەردوویان ژی دا، ئەڤ وێنەیێن هە، بچاڤكێ‌ كامیرێ‌ ناهێنە كێشان، بەلكو ب زمانێ‌ دارشتنێ‌ دكەڤنە بەرچاڤان و دهێنە خواندن. وێنەیێن دناڤا رومانێ‌ و ئەدەبیاتان دا، هەمی وان وێنەییان بخوە ڤە دگریت، یێن كەسێن دی ب وی رەنگی هزر تێدا نەكرین و ئەگەر هزر تێدا كربیت ژی، ژبەركو ئەو وێنێن هەنێ‌ دبێ‌ گیان و نەلڤ بوینە، مێشكێ‌ وان نەشیایە چ شروڤەكرنان بو پەیدا بكەت و ئەڤ وێنێن هەنێ‌ ژی، تژی دەوروبەرێن هەر ئێك ژ مەنە، چ دخەیالا مروڤی دا بن یان ژی دناڤ سروشتی دا یان ژی بەرپەرێن مێژوێ‌ دسەر دا هاتبنە قولپاندن و تا پێشبینی و ئایندە ژی بیت و برییا پەیڤان و زمانێ‌ دارشتنێ‌، بهێنە ڤەژاندن ڤە و بەرچاڤكرن.
 درومانێ‌ ژی دا زێدەتر ژ ژانرێن دی یێن ئەدەبی، دڤێت روماننڤیس كامیرەڤانەكێ‌ چالاك بیت و وێنەیێن وی بەردەوام بكەڤنە بەرچاڤێن خواندەڤای، تا خواندەڤایێ‌ هەنێ‌، بشێت دومێ‌ دگەل خواندنا رومانا وی بكێشیت و تا دوماهی لاپەر، تامێ‌ و چێژەكا خوش ژ وێ‌ خواندنێ‌ و چیروكێ‌ وەربگریت و گەلەك جاران ئەڤ وێنێن هەنێ‌، خوە دكەسایەتییان ژی دا دبینن و روماننڤیسێ‌ زیرەك ژی ئەوە، یێ‌ بشێت وێنەیان ژ كەسایەتیێن خوە دروست بكەت و بتایبەتی كاراكتەرێن سەرەكی یێن رومانێ‌، تا خواندەڤا ملكەچی خواندنا هەمی لاپەرێن رومانێ‌ ببیت و نابیت دناڤ وان وێنەیان دا، تشتێن هەڤدژ و نە بەرجەستە هەبن، چ وەك دەم یان جهـ یان ئەو كەرەستە و تشتێن خەلك ل سەر راهاتین و بەروڤاژییا وێ‌، خواندەڤا هەست بلاوازییا بێن كورتیا روماننڤیسی دكەت و چەند وێنە یێ‌ بهێز ژی بیت و تژی داهێنان بیت، خواندەڤا دێ‌ وی هێلتە لنیڤا رێ‌.  

2015/04/24

قه‌یرانا خوانده‌ڤانایه‌ یان ژی نڤیسه‌ران!

عبدالرحمن بامه‌رنى


ئه‌ز بخوه‌ ئێك ژ وان نڤیسه‌ر و رۆژنامه‌نڤیسانم، كۆ چه‌ندین جاران من ل سه‌ر نه‌بونا خوانده‌ڤای بابه‌ت نڤیسین و من په‌رتۆكه‌ك ژی دڤی بواری دا هه‌یه‌، ئه‌م چاوان خوانده‌ڤای په‌یدا بكه‌ین و سه‌ره‌رایی زانكوو و په‌یمانگه‌هێن مه‌ ل پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ و وێ‌ رێژا زورا ده‌رچوویان، كو هه‌می ژی خوینده‌ڤانن و پێدڤی ژێده‌ران دبن، دبه‌رامبه‌ر دا، مه‌ خوینده‌ڤایه‌كێ‌ گه‌له‌ك كێم هه‌یه‌ و ب قه‌د پارێزگه‌ها دهوكێ‌، ئه‌م ل هه‌مبه‌ر گرفته‌كێ‌ دراوه‌ستین، ئه‌و ژی رێژا خواندنێ‌ یه‌، كو نه‌ دئاستێ‌ پێدڤی دایه‌. سه‌ره‌رایی كۆ مه‌ چه‌ندین په‌رتووكخانه‌ ل دهوكێ‌ هه‌نه‌ و دوو رۆژنامێن رۆژانه‌ و چه‌ندین كوڤار دبیاڤێن جوودا دا، چه‌ندین ده‌زگه‌هێن چاپ و بلاڤكرنێ‌ و هه‌ر ده‌زگه‌هه‌كی ژی چه‌ندین په‌رتۆك چاپكرینه‌. ژمارا ئه‌ندامێن ئێكه‌تییا نڤیسه‌ران، نزیكی سێ‌ سه‌دان دبن و ژمارا رۆژنامه‌نڤیسێن ئه‌ندام ل سه‌ندیكا رۆژنامه‌نڤیسێن كوردستانێ‌ ل دهوكێ‌ ژی ژ هزاران دبورن. لێ‌ پسیارا هه‌می گاڤا به‌رسڤ ژ بۆ نه‌هێنه‌ كه‌ركرن، بوچی مه‌ ل دهوكێ‌ خوانده‌ڤا نینه‌؟ 
بهزرا من، نه‌بونا خوانده‌ڤای، مه‌ ل هه‌مبه‌ر گرفته‌كا دی دراوه‌ستینیت، ئه‌و ژی، مه‌ ئه‌زمه‌ دنڤیسینێ‌ ژی دا یا هه‌ی، نه‌ كۆ دنه‌بونا خوانده‌ڤای بتنێ‌ دا! هه‌ر چه‌نده‌ دبیت گه‌له‌ك دگه‌ل من دهه‌ڤرا نه‌بن ژی، لێ‌ ئه‌گه‌ر ئه‌م ڤان پرسان ل به‌ر چاڤ وه‌ربگرین. بوچی، نڤیسه‌رێ‌ مه‌، ئه‌دیبێ‌ مه‌، رۆژنامه‌نڤیسێ‌ مه‌ نه‌بویه‌ خوه‌دانێ‌ قه‌له‌مێ‌ خوه‌ و نڤیسین نه‌بوویه‌ پیشه‌ بۆ وی؟ هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌ڤه‌ ژی هنده‌ك تایێن دی بخوه‌ ڤه‌ دگریت، لێ‌ بهزرا من چه‌ند سه‌ده‌مه‌كێن هه‌ین، تا ئه‌م به‌رسڤه‌كا دروست بۆ پرسا مه‌ ئاماژه‌ بۆ دای په‌یدا بكه‌ین، ژبه‌ركو ده‌ست نیشانكرنا ئه‌گه‌ران بخوه‌ چاره‌سه‌رییه‌ ئه‌گه‌ر كار ل سه‌ر بهێته‌كرنێ‌، ئه‌و ژی بهزرا من، پرسگرێك خوه‌ دڤان پرس و خالان دا دبینیت.