2015/03/06

بەدبەختی درۆمانا (ئەز و دەلال)* یا (سدقی هرۆری) دا

عبدالرحمن بامرنى
بوچی بەدبەختی:

ئەگەر بێژین كورد ژ هەمی گەل و نەتەوەیێن دی زێدەتر بەدبەختن، رەنگە چ شاشی دڤێ‌ گوتنێ‌ دا نەبیت و ژ بەدبەختییا كوردان ژی، كورد ل سەر ئاخا خوە دژین و خودانێ‌ وێ‌ ئاخێ‌ نینن، كورد خودان زمانن و زمان و كەلتورێ‌ وان لێ‌ هاتینە قەدەغەكرن، دناڤ چەندین وەلاتان دا دپارچەكرینە و ل هەر وەلاتەكی ژوان ژی و ل سەر ئاخا خوە دهێنە چەوساندن، بتنێ‌ ژبەركو كوردن. ئەڤ بەدبەختییا هەنێ‌ ژی ب چەندین رەنگان درومانا (ئەز و دەلال) یا روماننڤیس (سدقی هروی) دا هاتیە وێنەكرن و هەر خواندەڤایێ‌ ڤێ‌ رومانێ‌ بخوینیت، دێ‌ هەست پێكەت، كو نڤیسەرێ‌ رومانێ‌ برییا روداو سەرهاتێن رومانا خوە، زوم ئێخستیە سەر چەندین نمونەییان، كو دورهێلەكی و راستیەكێ‌ بەرچاڤ دكەن، كو چەند ستەم ل كوردان دهێتەكرن، ئەڤ ستەما هەنێ‌ ژی ل سەر ئاخا باپیرێن وان بخوە یە و دەما مروڤی ئاخ هەبیت، یانكو مروڤی سەروەری هەیە و ئازادی هەیە، لێ‌ كوردان بەروڤاژی، ئاخ هەیە و سەروەری و ئازادی نینە. هەر چەندە رومان بخوە لدوور چیروكا ژنەكێ‌ و زەلامەكی دزڤریت و هەردوو ل غەریبیانە و چاوان روژگار وان هەردوویان ل ئێك كومڤەدكەت، لێ‌ چیروكا ڤان هەردوویان بتنێ‌ پەیامەكە بو قوتانا چەندین دەرگەهێن دی، كو ب مەرەم، رودان لدویڤ رودانێ‌ دكەڤنە بەرچاڤێن خواندەڤایی و گەلەك تشتێن ڤەشارتی دهێنە دیاركرن، ئەڤە ژی بو تەكنیكا روماننڤیسی دزڤریت، كو دهەمان دەمدا، رومانەكا دلڤەكەر و كارتێكەر بیت و خواندەڤا دگەل ڤەدانا لاپەرێن وێ‌ هەست ب بێزاریێ‌ نەكەت و خوشییا زمانێ‌ دارشتنێ‌ ژی ببیتە هاندەرەك، كو خواندەڤا ڤێ‌ رومانێ‌ ل نیڤا رێ‌ نەهێلیت و تا دوماهی لاپەر دگەل دا بمینیت و پیڤەرێن رومانا سەركەفتی و نە سەركەفتی ژی، خوە دڤێ‌ چەندێ‌ دا دبینین.

2015/02/19

ب سەرخوەشیا باڤێ‌ نازێ‌ من رۆمانا (مریێ‌ حەرام) خواند!!

عبدالرحمن بامه‌رنى

ئەو سەرخوەشییا درۆمانا (مریێ‌ حەرام) یا رۆماننڤیس باڤێ‌ نازێ‌ دا هاتیە بەحسكرن، نە هەمان سەرخوشییە، ئەوا خەلك بو خوەشیێ‌ و مەست بونێ‌، خوە ژ دەوروبەرێن خوە دویر دئێخن و حەز دكەن دجیهانا خوە یا تایبەت دا بمینن! سەرخوەشییا دڤێ‌ رۆمانێ‌ دا هاتیە بەحسكرن، هەڤدژیەكە دناڤبەرا هەبونێ‌ و نەبونێ‌ دا! تو هەبی، دا سەرفەراز بژی یان تو هەبی، دا كویلە و نە ئازاد بژی. هەر وەكو د پەرەگرافەكێ‌ رۆمانێ‌ دا هاتی:" نا سەیدا، وی نە ژبەر گرتنێ‌، ئاراق ڤەدخوار، ئەوی ژ بەر ستووخواریا مە و خەمساریا مە ل همبەری كۆلەتیێ‌، دەست ب ڤەخوارنێ‌ كر" لاپەرە 24. پەیاما رۆمانێ‌ بخوە ژی قوتانا ڤی دەرگەهی یە، ئەڤێن حەزدكەن دكویلاتیێ‌ دا بژین و دەهول قوتێن داگیركەران بن، دبەرامبەر دا، ئەڤێن هەلویستی وەردگرن و سەرێ‌ خوە بو دوژمنێ‌ نەچەمینن و گیانێ‌ خوە دكەنە قوربانی ئازادیێ‌، خەلك چاوان لێ‌ دنێرن و ل دوماهیێ‌ ژی، شوینا هەلویستێن بلند ل بەرامبەری وان بهێنە نرخاندن و پەیكەر بو بهێنە دروست كرن، بناڤێن كرێت دهێنە گازیكرن و ل مرنا وان ژی، كەس ئامادە نینە جەنازەیێ‌ وان بشوت و تا وی راددەی، دئامادە نینن، كەلەخێ‌ وان ژی دناڤ گورستانا وان دا، بهێتە ڤەشارتن. 
سوران ئازاد، دڤەكولینەكا خوە دا ل سەر ئازادیێ‌، دبێژیت: "ژ دەست دان و ب دەستڤەئینان دوو فورمن، كو ئاماژێ‌ ب راستیەكا هەڤبەش دكەن، ئەو ژی هەستكرنە ب خوە". ژڤێ‌ هەڤكێشەییا ڤی نڤیسەری ژێ‌ بەحسكری ژی، مرن پشتی ژ دەست دانا هەمی تشتەكی دهێت. ئەگەر ژ رویێ‌ زانستی ژی ڤە تەماشە بكەین، دەما مروڤەك بریندار دبیت و گەلەك خوین ژ بەر دچیت و خوینا لەشێ‌ وی بو نەهێتە قەرەبوكرن، ئەو مروڤێ‌ هەنێ‌ بەرگەی ناگریت و دێ‌ گیان ب سەر دا چیت. لێ‌ مرنا د ڤێ‌ رۆمانێ‌ دا هاتیە بەحسكرن، مرنەكا ب ساخی یە، ژبەركو سەرەرایی هەمی قوربانیدانێن وی، هەمی ئەشكەنجە و ژورێن تاری و ترس و برسان، یێن بەرامبەری وی ژی، ستووێ‌ خوە خواردكرن و هەر كویلاتی دخاستن. نە بتنێ‌ ئەڤە ژی، ئەو هەمی نەخوشیێن وی دزیندانێ‌ و ل بەر ئەشكەنجەدانێ‌ سەرا ب دەستڤەئینانا ئازادییا وان ڤەخارین و برین، كەس نەبویە گوهدێرییا وی بكەت و هەر چنە بیت، بخێرهاتنەكێ‌ ژ بو بكەت. 
ئەڤ پارادوكسە ژی كەنگێ‌ پەیدا دبیت، دەما چ هەلبژارتیێن دی ل بەر سینگا مروڤی نەمینن و رۆماننڤیسی ب شارەزاییانە، خواندەڤایێ‌ خوە نەچاركریە، ئەو ژی هەلبژاردەیێ‌ سەرخوەشیێ‌ سەر پشك بكەت یان هەر چنەبیت ب بیتە بەشەك ژ وێ‌ هەلبژاردەیێ‌ و (مەللە) وەك نمونا ئاینی و دژی ڤەخوارنا هەر جورەكێ‌ بێ‌ هوشیێ‌، كریە تایەكێ‌ ڤێ‌ هەڤدژیێ‌، دەما دپەرەگرافەكی دا، دبێژیت: "لێ‌ وان نەدزانی كو مەللە ب خوە ژی سەرخوەش بوو". سەرخوەشییا مەللەیی ژی دڤێ‌ رۆمانێ‌ دا، نە ئەو سەرخوشیە یا ئەم ل سەر راهاتین، بەلكو هەمان سەرخوشیە، ئەوا مروڤ بەهایێن مروڤایەتییا خوە ژ دەست ددەن و رەش و سپی ژ ئێك نەهێنە جوداكرن، مروڤێن ل سەر خوە، ب كەسێن سەرخوەش دهێنە ناسكرن و یێن خو فروتی و ترسینوك ژی، ب قارەمان دهێنە ناڤ ئینان.

2015/01/29

رۆمانا سیفرا سلیڤی و پەیوەندیا دناڤبەرا زمانێ‌ و ئەدەبی دا

عبدالرحمن بامەرنی

رۆمانا سیفرا سلیڤی یا رۆماننڤیس (سەبری سلێڤانی)، ئێك ژوان رۆمانایە یێن پویتەی ددەنە زمانێ‌ دارشتنێ‌ و یاریكرن ب پەیڤان. زمانێ‌ دارشتنێ‌ ژی ب مەبەستا پەیوەندیا دناڤبەرا زمانی و ئەدەبی دا. ئەڤ پەیوەندیا هەنێ‌ ژی وەك پەیوەندیا دناڤبەرا زیندیبونێ‌ و نە زیندیبونێ‌ دا یە. نە زیندیبون ژی، كو تشتەكێ‌ نەلڤ و بێ‌ گیان. گیان یان كو (رح) و رحا هەنێ‌ دەما دقالبی دا دگەریت، تشت زیندی دبیت و ئەدەب ژی بزمانی زیندی دبیت. رۆمانێن زیندی ژی، خواندەڤا پێدڤی چ روحێن دی نینە ژبو فرینا وی دگەل دا. كارلێك ژی كەنگی دناڤبەرا خواندەڤای و رۆمانێ‌ دا پەیدا دبیت، دەما خواندەڤا خوە ژبیر دهێلیت و دناڤ لاپەرێن وێ‌ رۆمانێ‌ دا هندا دبیت. نڤیسینا رۆمانێ‌ بقەد هەمی نڤیسینێن دی، دەستهەلی و پاشخەنەیەكا هزری یا تەمام بو دڤێت، ژبەركو خواندەڤایێ‌ وێ‌ جوداتر ژ خواندەڤایێ‌ هەر ژانرەكێ‌ دی یێ‌ ئەدەبی و هەر نڤیسینەكێ‌، حەز ژ تنێبونێ‌ دكەت دەما وێ‌ رۆمانێ‌ دخوینیت و تنێبون ژی ئەو كارلێكەیە، یا نڤیسەرێ‌ رۆمانێ‌ دناڤبەرا رودانێن رۆمانا خوە و خواندەڤایێ‌ وێ‌ رۆمانێ‌ دا دروست دكەت. تایبەتمەندییا جیهانا خواندنا رۆمانێ‌ ژی ژ ئەنجامێ‌ وێ‌ دەرهاڤێژتێ‌ یە، ئەوا خواندەڤا دناڤبەرا خوە و داڤێن رویدانێن رۆمانێ‌ دا پەیدا دكەت، ژبەركو مروڤ ب وێ‌ ژینگەهێ‌ و وێ‌ مروڤایەیتێ‌ ڤە دهێتە گرێدان و دگەل دا، بیركرنەڤەیا مروڤی ژی فرەهتر لێدهێت و جیهانا رۆمانێ‌ ئەو جیهانەیە، یا ڤێ‌ بیركرنێ‌ دویرتر دبەت ژ هەر جیهانەك دی، چ جیهانا سیاسەتێ‌ بیت، بگرە و بكێشێن ژیانا مروڤ تێدا روژانێن خوە دكەتە تاری و ل تاریا ژی، خەونان ب روناهیێ‌ ڤە دبینیت.

2015/01/20

رۆمانا (تاڤگە)، ژبو هەر كەسێ‌ پرسا رۆژنامەڤانيیا ئازاد بكەت!

عبدالرحمن بامەرنی
خواندنا رۆمانا تاڤگە یا روماننڤیس (تەحسین ناڤشكی)، نزیكترین بەرسڤە بو ئەوێن بەحسا روژنامەڤانیا ئازاد دكەن و دبێژن بوچی روژنامەڤانێ‌ مە نە یێ‌ ئازادە؟ هەر چەندە ئەو چیروكا درومانێ‌ دا هاتیە بەحسكرن، رەنگە نڤیسەرێ‌ رومانێ‌ ژ خەیالا خوە ژی دروست كربیت، لێ‌ هەر نڤیسەرێ‌ سەربورەك و پاشخانەیەكا روژنامەڤانی ل پشت هەبیت، ئەو خەیالا هەنێ‌ بخوە دێ‌ بەشەك بیت، ژ راستیێ‌ یان ئەم دشێین بێژین، دیڤەكێ‌ دی یێ‌ راستیێ‌ یە ئەوا ددورهێلی دا دهێتە دیتن.
نڤیسینا رومانێ‌ هەر وەكو دهێتە زانین، هونەرێ‌ دارشتنێ‌ یە و نڤیسینا ل سەر كاغەزانە، نەك ڤەگێرانا سەرهاتیەكێ‌ یان چیروكەكا رویدایی. نڤیسەرێ‌ رومانێ‌ ژی ب بەهرەییا خوە و هونەرێ‌ خوە یێ‌ نڤیسینێ‌ و دارشتنێ‌، سەرهات و رویدانان ژ واقعی و ژ خەیالێ‌ بەروڤاژی دكەت و گیانەكێ‌ دكەتە دقالبێ‌ وێ‌ دا و دئێخیتە بەر چاڤێن خواندەڤایی. خواندەڤا ژی دبەرامبەر وی قالبێ‌ هونەری یێ‌ دارشتی دا، كارلێكێ‌ دگەل هزر و بەهرەییا نڤیسەرێ‌ رومانێ‌ دكەت و ئەڤ كارلێكا هەنێ‌، كێرفێ‌ خواندنا وێ‌ رومانێ‌ بلند و نزم دكەت. 
تاڤگە ئەو كچا روژنامەنڤیسە، كو نڤیسەرێ‌ رومانێ‌ زوم ئێخستیە سەر و ژبەر ئازادیا وێ‌، دویڤچوون و بلاڤكرنا بابەتێن ئازاد، ئازادی ژێ‌ هاتیە ستاندن و كەتیە بەر گەفێن پاشڤەبرنێ‌، تا لدوماهیێ‌ گیانێ‌ وێ‌ بخوە بویە قوربانی ڤێ‌ ئازادیێ‌ و هەر ژڤی روانگەی ژی، رومانێ‌ ناڤێ‌ خوە ژ ناڤێ‌ ڤێ‌ كچێ‌ وەرگرتیە.

2015/01/11

ئەو راستیا ئەم ژێ‌ درەڤین... هەر وەكو درۆمانا (بەرچاڤكا جادویی)* دا هاتیە وێنەكرن


عبدالرحمن بامەرنی

ئێك ژ رەگەزێن گرنگ كو ژانرێ‌ رۆمانێ‌ پشت بەستنێ‌ ل سەر بكەت، ئەو زنجیرە رویدان و سەرهاتن، یێن ئەو رۆمانە بخوە ڤە دگریت. بەرچاڤكا جادۆیی یا روماننڤیس (حەسەن ئیبراهیم) ژی، ئێك ژوان رومانانە یێن مشت ژ رویدان و ڤەگێران، كو ئەم دشێین پالدەینە ناڤ كوما رومانێن لڤوك و پری رویدان. خواندەڤا ژی دخواندنا رومانێن ژڤی رەنگی دا، هەست بدوو دلییێ‌ و ڤەقەتیانێ‌ ناكەت و حەز دكەت، تا دوماهی لاپەر، دگەل نڤیسەری و زمانێ‌ وی یێ‌ دارشتنێ‌ ددروستكرنا رویدان و سەرهاتیان دا بمینیت. ئەڤ سەرهاتی و رویدانێن هەنێ‌ ژی، خوە دوان كەساتی و دایەلوكان دا دبینن، یێن روماننڤیسی ژ دورهێلی هەلگرتین، ئەو دورهێلێ‌ ئەم خوە دناڤ دا دخاپینین و روماننڤیسی ب شارەزایانە، شیایی وان گرێكان ڤەكەت، یێن ئەم نەشیاین هزرێ‌ ژی تێدا بكەین و روژانە ئەم درەوان پێ‌ لخوە و كەسێن دەوروبەری خو دكەین.
روماننڤیسی سەنگا رۆمانا خوە، ئێخستیە سەر جادوگەریا بەرچاڤكەكێ‌ و دا ئەو بەرچاڤكا هەنێ‌ بشێت وان راستیان ئاشكەرا بكەت، یێن روماننڤیسی مەبەست پێ‌ هەی، نڤیسینا رومانێ‌ پێدڤی بدوو كاراكتەرێن سەرەكی هەبویە، ئێكەم كاراكتەر، ژێدەرێ‌ وێ‌ بەرچاڤكێ‌ بویە و باوەریێ‌ بو خواندەڤایێ‌ خوە دروست بكەت، كو یابان ئەو وەلاتە یێ‌ دشێت هەمی تشتان دروست بكەت و بتایبەت وان تشتێن دخەیالا مروڤی دا نەبن. دووەم كاراكتەر ژی، قارەمانێ‌ رۆمانێ‌ یە و دێ‌ چاوان ئەڤ كەسە شێت وێ‌ بەرچاڤكا جادویی ئێختە دخزمەتا وان رویدان و سەرهاتیێن مەبەست پێ‌ هەی، كو روماننڤیسی پەیامەك لپشت هەبویە. كورتیا رومانێ‌ بڤی رەنگی یە.

2014/12/29

خواندنەكا دوور ژ نڤیسەری بۆ رۆمانا (داویا شەرڤانەكی)* یا عسمەت محەمەد بەدەل

عبدالرحمن بامه‌رنى
جان دیلمان نویل، دبێژیت: ئەدەب، لایەكی سەبارەت واقعێ‌ مروڤی و ئەو ناوەند و چاوانیا ناسینا مروڤی ب وێ‌ ناوەندێ‌ و پەیوەندیێن مروڤی ڤە هەین، پێش كەش دكەت. ژڤی روانگەی ژی، دەما مروڤ كارەكێ‌ ئەدەبی دخوینیت و مروڤ خوە دناڤ وی كاری دا دبینیت یان مروڤ هەست بكەت، ئەوی كارێ‌ هەنێ‌، گرێدانەك ب بەشەك یان قوناغەك ژ ژیانا مروڤی ڤە هەیە، رەنگە دیتنا مروڤی و خواندنا مروڤی ژ بو وی كارێ‌ ئەدەبی یا جوداتر بیت، كو كەسەكێ‌ دی، هەمان خواندنێ‌ بدەتێ‌، كو ئەڤ كارلێكا من ژێ‌ بەحس كری، دوی كارێ‌ ئەدەبی دا نەبینیت. رۆمانا (داویا شەرڤانەكی) ژی یا چیروك نڤیس (عسمەت محەمەد بەدەل)، ئێك ژ وان رۆمانانە، كو چیروكا وێ‌، دسەر دەمەكێ‌ مێژویی و دەست نیشانكری دا هاتیە رویدان و ئەو هەمی تشتێن وی بەحس كرین، هەر كەس دشێت خوە دوان رویدانان دا بیینیت، بتایبەت ئەو كەسێن دوی سەردەمی دا ژیاین. ژبەركو بدەهان چیروكان ژوی رەنگی، دڤی كومەلگەهی دا رویداینە و ژبەركو، دوی سەردەمی دا، ئەڤ رویدانێن هەنێ‌، هەمی ب ئێك ڤەدچوون و خەم و مژولاهیێن خەلكی ژی وەك ئێك بون و هەمی بەشداری وان خوشی و نەخوشیان دبون.

2014/12/25

مەترسییا داعشێ‌ ئەگەر بو بەدیلێ‌ هەمی گروپێن ئیسلامی!

عبدالرحمن بامه‌رنى
راستە دەولەتا ئیسلامی ل عیراقێ‌ و شامێ‌ ـ داعش ـ بناڤێ‌ پەیرەوكرنا شەریعەتێ‌ ئیسلامێ‌، پێشرەویێ‌ دكەت و بو بەرفرەهكرنا دەستهەلاتا خوە ئاینێ‌ ئیسلامێ‌ بو خوە كریە بنەما و ژڤی رەهەندەی خەلك پێوەندیێ‌ پێدكەت، بەلێ‌ دخوە بخوە دا، داعش نە هلكەندەیێ‌ چ ئایدیلوژیەتێن ئیسلامی یە و بتنێ‌ ئیسلام وەك ئاین، شیایە خزمەتا وێ‌ و فرەهبونا دەستهەلاتا وێ‌ بكەت.


ئایدیولوژیەتا داعش؟
پتریا شەرێن ل جیهانێ‌ هاتینە رویدان، دوو ئامانجێن سەرەكی بخوە ڤە دگرتن، یان بو بەرفرەهكرنا بەروكێ‌ دەستهەلاتەكێ‌ بویە و پترییا ڤی جوری ژی ژ بو بەرژەوەندیێن ئابوری بویە یان ژی ئایدیولوژیەتەك ل پشت هەبویە، چ وێ‌ ئایدیولوژیەتێ‌ رەهەندێن ئاینی بخوە ڤە گرتبن یان ژی رەهەندێن ئاخێ‌ و زمانی. ئەگەر ل سەر ئامانجێن داعشێ‌ یێن بەرچاڤ ژی راوەستین، داعش زێدەتر هەلگرێ‌ ئایدیولوژیەتەكا ئاینی یە و هەر لبن ڤی ئالای ژی، بەروكێن شەری گەرم دكەت و گەلەك ژ چەكدارێن وێ‌ یان ئەڤێن ل بەروكێ‌ شەری بو دجەنگن، هزر دكەن داعش گروپەكێ‌ بناڤ جیهادی یە و پەیاما ئیسلامێ‌ دگەهینیت، كو بهزرا وان، ئیسلام

2014/12/21

رۆمانا (سیتاڤا تاریێ‌)، هەر وەكو من خواندی

عبدالرحمن بامه‌رنى

خواندنا رومانێ‌ ئەگەر كارتێكرنێ‌ لمروڤی بكەت، تا دوماهی لاپەر، بەرێ‌ مروڤی ژێ ناهێتە وەرگێران و چەند لاپەرەیەكی دقولپینیت، مروڤ هزر ل رویدانەكا نوی و تشتەكێ‌ نە پێشبینی تر دكەت. هینگێ‌ چاڤێ‌ مروڤی نامینیتە، ل قەبارێ‌ وێ‌ و ژمارا بەرپەرێن وێ‌. رۆمانا سیتاڤا تاریێ‌ یا (ئومەر دەوران)، ب قەبارەكێ‌ مەزن، ب 454 لاپەران، ژلایێ‌ رێڤەبەریا چاپ و بلاڤكرنێ‌ ڤە لدهوكێ‌، ب رێزبەندیا 98ێ‌ هاتیە چاپكرن و ئێك ژوان رومانان بویە، ئەگەر دەرفەت بكەڤیتێ‌، ئەز جارەكا دژی ببمە خواندەڤایێ‌ وێ‌. رومان بەحسێ‌ ژیانا گەریلایان دكەت، گەریلا ل چپا و چیا ژی برامانا، برس و ترس و سەرما. ل بەروكێن شەری و شەر ژی ژ بو رزگاركرنا نەتەوەیەكی و رزگاركرنا نامیسێ‌ و كەرامەتێ‌ وەك مروڤ. بەحس ل خەباتا كچێن گەریلا دكەت، خەباتا ژن و زەلامان دئێك چەپەر دا. بەحسێ‌ خیانەتێ‌ و بێبەختیێ‌ دكەت، هوكارێن نەچاركرنا كەسێن لاواز، كو پشتێ‌ ل هەڤالێن خوە بكەن. بەحس ل رێ‌ رەوێ‌ پارتەكێ‌ و بزاڤەكێ‌ و نەتەوەیەكێ‌ داگیر كری دكەت، ژ نێزیك مروڤ دشێت ل ژیان و بەرخودانا گەریلایان شارەزا ببیت، ئەڤێن حەز دكەن تشتەكی ژێ‌ بزانن.
كارێكتەرێن سەرەكی یێن رومانێ‌، ژنەكا نەژاد توركە و بریار دایە، ببیتە گەریلا، گەریلا بونا وێ‌ ژی، ژ بەر داخباربونا وێ‌ بویە ب گەریلایەكێ‌ زەلام ڤە. ژلایەكی ڤە، عەشقا وی چوویە دناڤ دلێ‌ وێ‌ دا و ژلایەكێ‌ دیڤە، ئەڤ گەریلایە گەلەك رەوشەنبیر و تێگەهشتی و قوتابیێ‌ زانكویێ‌ بویە و نوكە ل چیا، خەباتا خوە دبەتە سەر. پرس ژخوە دكەت، ئەگەر دوزا وی یا رەوا نەبایە، ئەو دا چاوان دەستان ژ ژیانا باژێران كێشیت و ژیانا چیان و برسێ‌ و ترسێ‌، هەلبژێریت؟ پسیارێ‌ ژخوە دكەت و بەهانێ‌ بو خوە دروست دكەت، كو دوزا وان دوزەكا دروستە و دگەهیتە بریارەكێ‌، كو ئەو ژی، دگەل گەریلایان ژیانا خوە ببەتە سەر و ژیانا باژێری و خوشییان، ل پشت خوە بهێلیت.

2014/12/09

گەفێن كوچبەریێ‌ و عەقلەكێ‌ بابسالاری گەریانەك بو ناڤ لاپەرێن رومانا (ژڤانەك بۆ دوماهیا شەڤێ‌)

رومانا (ژڤانەك بۆ دوماهیا شەڤێ‌) یا رومانڤیس (ئاواز مستەفا بەرواری)، ئێك ژوان رومانا یە، كو من ددەمەكێ‌ كێم دا، هەمی بەرپەرێن وێ‌ خواندین، هەر چەندە ئەز ئێك ژ وان كەسانم، بتایبەت ل دەڤەرا بادینان، ئەڤێن بەرهەمێن داهێنانێ‌ دنڤیسن، چ چیروك یان رومان و شعر، ئەز ژ نێزیك ناس دكەم یان من بەرهەمێن وان خواندینە، لێ‌ ئەڤە ئێكەم جار بو، ناڤێ‌ ڤێ‌ خانمێ‌ ب بەرچاڤێن من بكەیڤت. دەما من دەست بخواندنا ڤێ‌ رومانێ‌ ژی كری، رەنگە هزرەك بو من دروست ببیت، كو ئەز ل خواندنا وێ‌ یێ‌ دوو دل بم یان من هزر كربیت، كو دێ‌ دنیڤا رێ‌ دا، ئەم ئێك هێلین. ژبەركو رومان ژ 278 لاپەران پێك دهات و دەم بو خواندنا وێ‌ دڤییا و ناڤێ‌ روماننڤیسێ‌ ژی بو من، یێ‌ نوی بو و من گومان كربیت، كو بەرهەم دێ‌ یێ‌ ساددە بیت. لێ‌ یا راستی بیت، چەند من لاپەرەكێ‌ وێ‌ خواندبا، ئەز بەرەڤ لاپەرێ‌ دی ڤەدچووم و تا من گەهاندیە دوماهی نڤیسین، ئەو ژی هاتبو نڤیسین "شەمبی"، من پەرتوك بجهـ نەهێلا و من خوە ل چ خواندن و نڤیسینێن دی نە كرە خودان، تشتێ‌ ئەز ب خواندنا رومانێ‌ ڤە گرێدایم ژی، ئێك: چیروكا وێ‌ یا كارتێكەر بو و دەربرین ژ دورهێلێ‌ كومەلگەهێ‌ كوردی و دەبەدەریێ‌ دكر، دوو: خالا دوێ‌ لدەف من گرنگییا خوە هەبو، ئەو ژی شێوازێ‌ دارشتنێ‌ بو.

حكومەت چاوان قەرەبۆیا وولاتیان بكەت

دگرژە و كێشمەكێشەیێن دناڤبەرا حكومەتا بەغدا و هەرێما كوردستانێ‌ دا، ژبلی كو بابەت زێدەتر گرێدای سەروەرییا حكومەتا هەرێما كوردستانێ‌ و ماف و دەستور و بەرژەوەندیێن مافێن نەتەوەی یێن وێ‌ بون، دگەل بەغدا، كو دبەرامبەر دا بەغدا و سیاسەتا سەروك وەزیرێن بەرێ‌ یێن عیراقێ‌ هەمی ئەو بون، كو هەرێمێ‌ ملكەچی ئیرادەییا خوە بكەت، بو ڤێ‌ چەندێ‌ ژی حكومەتا عیراقێ‌ چەند كارتێن فشارێ‌ بكار ئینان و كارتا ژ هەمیان ژی كاریگەرتر، كارتا برینا موچێ‌ فەرمانبەران بو، ئەو ژی بتنێ‌ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ‌ و نەك عیراقێ‌ هەمیێ‌، بمەرەما، خوە نەرازیكرنا فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ‌ و گڤاشتن ل سەر سەركردایەتی و حكومەتا هەرێمێ‌، كو هەرێمێ‌ پابەندی بریارێن بەغدا بكەت. دبەرامبەر دا، هاولاتی بو بەشەك ژ پشتەڤانییا حكومەتێ‌، ژبەركو بابەت نە بتنێ‌ گرێدای برینا قیتێ‌ وی یێ‌ روژانە بو، بەلكو، بابەت گرێدای دەستكەفتان و سەروەریێ‌ و ئەو خەباتا بو هاتیە كرن و خوین و كارەسات ژبو هاتینە دان، كو هیچ خێزانەكا كورد نینە، ئەگەر، بجورەكی و دووان، نە ببیتە قوربانی ڤان دەستكەفتان، ئەڤێن نوكە ئەم پێ‌ بوینە خودان هەرێمەكا سەربەخو، دناڤ عیراقەكا ئێكگرتی دا.

راوەستیانەك لدەف (عەرزوحالچیان)


عبدالرحمن بامەرنی

گەلەك جاران من قەلەمێ‌ خوە یێ‌ هەلگرتی، كو ئەز تشتەكی ل سەر عەرزوحالچیان بنڤیسم، لێ‌ دوو تشتان ئەز دراوەستاندم، ئێك: دا بێژم ئەو ژی فەقیرن و یێ‌ رزقێ‌ خوە دخون. دوو: من بو خوە دگوت، ما كی دخوینیت و كی دنڤیسیت، دا دویڤچوون ل سەر نڤیسا من بهێتەكرنێ‌! نڤیسینا من ژی، نە بتنێ‌ ژبەركو كارێ‌ وان تشتەكێ‌ روتینی یێ‌ زێدەیە، بەلكو بهایێ‌ وان نە یێ‌ ڤەبری یە و بو مروڤی گومان ژوی پارەی دروست دبیت، یێ‌ ژ مروڤی وەردگرن. بو نمونە، ئەز دێ‌ ئێك ژ عەریزچیێن دادگەها دهوكێ‌ وەرگرم، ئەو ژی، ئەز پێدڤی (ویكالەتەكا تایبەت) بوم، دا هەڤالەك موچێ‌ من یێ‌ بەری دوو هەیڤان وەرگریت، دەما لیژنا دابەشكرنا مووچان دهێت، ژبەركو سەفەرەكا چەند روژی درییا من دا بو. تا ڤێرە تشتەكێ‌ ئاسایی یە و من رێكا دادگەهێ‌ گرت و ئێكەم ویستگەها من ژی، عەریزچی بۆن، كو هەمی یێن كومڤەكرینە دهولەكا ژ دەست چێكری دا و ئەو هول یا تژی ژورێن بچیك كرین، كو هەر ژورەك ژی ئێك عەریزچی یێ‌ تێڤە و كارێ‌ وان ژی، زێدەتر كار ئاسانی یە، هەم بو هاولاتی، كو دێ‌ زانیت دێ‌ بەرەڤ چ بەش چیت و هەم ژی بو كارمەندێن دادگەهێ‌، كو دێ‌ زوی شێت مامەلێن هاولاتی پرێڤەبەت، ئەڤە نە بتنێ‌ ل دادگەها دهوكێ‌، بەلكو ل پتریا دام و دەزگەهێن حكومی، ئەڤ چەندە هەیە.