كورتە چیرۆك (ئێكە و نابیتە دوو)

عبدالرحمن بامەرنى

ئەڤ دیوارە ل سەر ناڤێ من یێ هاتیە تاپووكرن و ئەگەر رۆژێ سێ جاران پالا من لێ نەبیت، ب پشت راستیڤە ئەز دوو جاران هەر دهێم یان پالا خوە ددەمێ یان ژى ل سەر ڤى كەر بلوكى، جهێ روونشتنا خوە ل سەر خوەش دكەم. چاڤێ من لێ یە، ئەڤە ژ سپێدێ ژ خەو رابووی، جارا سیێ یە دهێتە هنداڤ بەلەكونێ و ل سەر پێن خوە د زڤریتەڤە. هەر جارەكا دهێت، چاڤێن خوە ل كولانێ‌ هەمیێ‌ د گێرینیت و تا پشت راست نەبیت، ل سەر پێن خوە نا زڤریت، هەر جارا دهێت ژی، ئەز ل بەر ڤى دیوارى مە و هشك راوەستیایى، خوە لڤین ناكەڤیتە مژوولانكێن چاڤێن من.

 ڤێجارێ  ئەو بخوە هات، بەلێ‌ هاتنا وێ‌ نەشیا من ژ جهێ‌ من بلڤینیت و پیرە دایكا وێ‌، دوو چاڤ هەبوون پێ‌ زێرەڤانیا كچا خوە دكر و ب هەردوو چاڤێن دی، ل كولانێ‌ و ل قورمێ داران دگەریا، كا دێ‌ رەشاتیا من دكیرێ را، ستێركا چاڤێن وێ‌ بوو خوە راكێشیت.

 نە ژ دەڤێ‌ من، دبێژن ڤێ‌ پیرەژنێ‌ حەفت مێر كرینە و خوە ژ دویان دایە بەردان و د شەڤا بیكینیا وێدا، ل زاڤایەكی نەبوویە سپێدە و دو یێن دی نەگەهشتینە بكەنە ئێك سال و یێ‌ شەشێ كەس نزانیت ب چ سەرچوویە و ئەڤێ نوكە لدەف مای، یێ‌ كەتیە قورنەتی و دێ‌ بێژی، بەری حەفت سالان یێ‌ مری و ژ قورنەتێ‌ خانی نەشێت دو پێنگاڤان ژ جهێ‌ خوە بلڤیت. 

كورتە چیرۆك (سمینارا سەیدای)

  عبدالرحمن بامەرنی

ـ بەرێز دلێ‌ تە نەمینیت، هەر وەكو تۆ ئەتەكێتێن دانیشتنێن ڤی باژێری دزانی، رێزا ئێكێ‌ بتنێ‌ بۆ بەرپرس و رێڤەبەرێن دام و دەزگەهانە و تو دشێی ل رێزا دویێ، جهەكی بۆ خوە پەیدا بكەی و ل سەر كۆرسیەكێ‌ دانیشی!

ئەڤە مەزنترین هۆلا ڤی باژێری یە و بكێمی 800 كەس دشێن ل سەر كورسیكان روونە خارێ‌، لێ‌ یا من هزر نەكری، ئەڤ ژمارە دو جار هند لێهات، ئەگەر ئەڤێن ژ پێرڤە ژی دگەلدا بهێنە هژمارتن.

 ژ نشكەكێڤە چەپ رەپا دەستقوتانا خەلكی، هندی ئێك د هۆلێڤە هەی، ئاگەهی هاتنا سەیدای كرن و هەمی رابوونە ژ پێرڤە و تا سەیدا گەهشتییە سەر دەپێ‌ شانۆیێ‌، دەستێن خەلكی ژ چەپ رەپێ‌ نە د راوەستان، بتنێ‌ ئەڤێ‌ برەخ منڤە نەبیت، خوە ب خواندنا پەرتووكەكێ‌ ڤە مژوولدكر و دا من ژ گومانا پسیاركرنێ‌ رزگار بكەت، گۆتە من: "دیارە ئەڤە جارا ئێكێ‌ یە تو لڤان سمیناران ئامادە دبی؟". ئەڤ پسیارە كر و خواندنا پەرتووكێ‌ بۆ وی ژ بەرسڤا من گرنگتر بوو و من ژی خوە تێنەگەهاند.

پەروەردا دھوكێ ل (موخل و بێژنكان) بكەن

 عبدالرحمن بامەرنی

دێ راستە راست مەبەستا خوە ژ ناڤئینانا (موخل و بێژنكان) دیاركەم و یا پێدڤی پەروەردا دھوكێ روھنكرنێ بدەت، ئەگەر نە دەت، دڤێت دیڤچوونەك ژبۆ بابەتی ھەبیت و لێپرسین دگەل ھەر كەسەكی بھێتە كرنێ، یێ دبیتە ئەگەرێ ھەدەردانا مالێ گشتی و ئینانەخارێیا ئاستێ زانستی!!!!

ئەڤا ئەز دێ نڤیسم ب ھەلكەفت بوو، ژبەركو كچا من ل پولا چارێ بنەرەتییە و ل سەر من پێدڤییە دەمێ خوە بۆ تەرخان بكەم و وانێن وێ ھاری نیشا بدەم. وانا كوردیێ ژی ئێك ژوانە، لێ راستی نمونا ڤێ پەرتووكێ تێرا وێ چەندێ ھەیە، كو دەھان نیشانێن پرسێ ل سەر ئاستێ زانستیێ قوتابییان دانین و بزانین ئەم ل بەرامبەری چ كێشەیینە؟!!

دا ژ پەرتووكێ دەسپێبكەم، د ھەر لاپەرێ تو بگەھیێدا، چەندین شاشیێن زمانی یێن زیق ھەنە، من گوت یێن (زیق)، ژبەركو ئەز بخوە نڤیسەرم و گەلەك جاران د نڤیسینێ و تایپكرنێدا ئەز پیتان د بەمە جھێ پیتان و دبیت شاشیێن چاپخانێ ژی جاروبار ھەبن. لێ د رۆژنامێ و كوڤارێ ژیدا، مە چەندین فلتەر ددانە نڤیسینێن خوە بەری دیزاینێ و پشتی دیزانیكرنێ ژی و دەما دچوو چاپخانێ، ئێدی ئەم نەدشییان چ راستڤەكرنا بۆ بكەین.

شەقا بچینی دێ شەقان ھەلینی؟!!

 عبدالرحمن بامەرنی

وێنێ ژ ھەمیان بەرچاڤترێ بوویە بابەتێ سوشیال میدیایێ، بابەتێ پێھنا پولیسی بوویە، دەما دادوەشینیتە خویندكارەكێ زانكویێ! تا ڤێرە ئەڤ وێنەیە دێ گەلەك بلاڤ بیت و ھەر كەس و لایەنەك، دێ وەك خوە شرۆڤەیێ دەتێ و وەك وی دڤێت دێ بابەتی تێكڤەدەت! ژخوە ئەڤە بابەتەكێ نووی نینە ل ھەرێما كوردستانێ بڤی رەنگی بھێتە ئازراندن، لێ كێشا مە و ل سەر راوەستییانا مە، ئەم چاوان روودانان ھەلسەنگینین، ئایا ب گرتن و سزادانا سەرپێچكەران بتنێ بابەت دێ چارە بیت؟ ئایا یا دروست ئەم كێشان راستەخو چارەسەر بكەین وەك بەرەڤانیكرنێ و ئارامكەرەكێ یان ئەم كێشەییان ژ رھـ و ریشالان چارەسەر بكەین؟ ئھا ئەڤا دڤێ گوتارا كورتدا ل سەر راوەستم ئەڤەیە، ئەم چاوان كەلتورێ شەق و شەق داوەشینێ راوەستینین و بێژین بەسە؟!!

وەك رووھنكرن ژی، لدەف من بخوە خویندكار و تایبەتی خویندكارێن زانكویێ، رێزگرتنەكا مەزن ھەیە و (زانینگەھـ، خویندكارێن زانكویێ و ماموستایێن زانكویێ)، ئەڤە تەخا بلندن، كو ئەم سەرێ خوە پێ بلند بكەین و یاسا لدەف من ھەمی تشتەكە. ئەگەر مە مللەتەكێ ئاڤا بڤێت، ئەگەر مە ئارامی و ھاولاتیبوون بڤێت، دڤێت یاسا لدەف مە بتنێ ل سەر كاغەزێ نەبیت، بەلكو سەروەر بیت.

بەلگە فلمێ (بالندێن مشەخت) و راوەستیانەك

 عبدلبرحمن بامەرنی

ئەڤ بەلگە فلمە ب ناڤێ (the migratory birds) و من وەرگێرانا گوگلی لێدا ھوسا ھات (بالندێن مشەخت)، دەمژمێر 5ی ئێڤارێ ل ھولا ژمارە (1) یا دھوك مول ھاتە نیشاندان و من چانسێ بەرێخوەدانا وی ھەبوو. بەلگە فلم ل دەڤەرا قەرەداخێ ل باكورێ كوردستانێ ھاتیە وێنەكرن و دەرھێنەرا فلمی ژی توركە و پیشەییا وێ ماموستا بوو، لێ دەولەتا توركییا ژبەر ڤی فلمی ئەو ژ سەركارێ وێ دەرئێخست، ئەڤە لدویڤ گوتنا وێ بخوە.

تشتێ من ژڤی بەلگە فلمی تێبینی كری و ئەز پالدایمە ڤێ نڤیسینێ، كو تایبەت بۆ ل سەر ژیانا كوچەرێن كوردان، ل زوزانا و پەزی و چەراندن و ھەمی ھوردەكاریێن كوچەراتا ب جوانی و رێك و پێكی دھاتنە پیشاندان. تا وی راددەی ھەر كەسێ ئەڤ بەلگە فلمە یە دیتبا دا زانیت ڤێ دەرھێنەری چەند حەز بۆ ژیانا كوچەراتیێ یا ھەی، ژیانا وان یا سادە، ھەمی تشتەك ب جوانی وێنە دكرن و پیشانددان، تا وی راددەی دا ھزركەی، ئەڤ تشتێن ھەنێ دھزرا وێدا بۆ ھەمی بینەران دێ تشتەكێ نوی و سەرنج راكێش بن، ئەڤە ژی دبیت ب دیتنا وێ ژینگەھێ ڤەبن ئەوا ئەو دناڤدا مەزن بووی. تا ڤێرە كارێ دەرھێنانێ و وێنەگرتنێ تشتەكێ ھەری جوانن و ئەز نەشییام ھیچ تێبینیەكێ ل سەر بنڤیسم.

كەلتورێ سینەمێ دروست بكەن؟!!

 عبدالرحمن بامەرنی

مە بڤێت و نەڤێت، دڤێت ئەم خوە دگەل جیھانا نوی ب گونجینین و مل ب ملێ وێ بچین. خوە ئەگەر ئەم دگەل نەچین ژی، ئەو دێ مە ددوف خوەرا راكێشیت، چ راكێشاندن؟ ئەو بابەتەك دییە و دڤێت ئەو راكێشان نەبیتە خراندن. سینەما ژی ئێك ژ وان ھەمی تشتانە یێن مە و تاكێ مە ژڤێ خراندنێ رزگار دكەن و مە ب جیھانا نویرا دگەھینن، خوە ئەگەر ئەم دویڤەلانك ژی بین، دێ مە دەرفەت ھەبیت، ئەم تاكێ كورد، نەوەیێ نوی ژڤێ جیھانێ نە ڤەقەتینین و ئێك ژ بەرەژەنگێن ڤێ ڤەقەتیانێ ژی، وەك نمونا گەنجێن مەیە، ل سەر سنورێن بیلاروسیا یا نوكە دھێتە دیتن.

ئەز بەحسا سینەمێ و گرنگییا وێ ناكەم بۆ مە كوردان، ھندی ئەز دێ ل سەر فلمە فێستیڤالا دھوكێ راوەستم. ئەز دێ بەحسا مەزاختیەكێ مەزن كەم، كو ژ بودجا حكومەتا ھەرێما كوردستانێ بۆ فێستیڤالێ دھێتە خەرجكرن، ئەو بودجە ژ خەلكییە و دڤێت بۆ خەلكی بیت. ئەگەر بەحس ل گەرێن بوریێن فێستیڤالێ بكەم، دا بینی چارێكا ھولێ ژ بینەران تژی نەبوویە، من گوت چارێك دا مەعنەویاتێن پێرابوویێن فێستیڤالێ كێم نەبن، ژبەركو ژ چارێكا وێ ژی كێمتر دھاتنە دیتن، ئەڤ گەرە و ھاتنا خەلكی باشتر بوو، ئەگەر راستر بێژم، من شەنسێ وەرگرتنا باجەكا چونا ژوور ھەبوو، ئەگەر بۆ من ژی دەست نەددا ئەز ل تەماشەكرنا گەلەك فلمان یێ ئامادە بم..

ئەڤرو ل فلمە فێستیڤالا دھوكێ من (ئایلان) دیت

 عبدالرحمن بامەرنی

تەوزیفكرنا كاراكتەرێن كورد، خوە ئەگەر نمونا (ئایلانێ بچووك) ژی بیت، ئەڤێ ل سەر كنارێن دەریایێ ب خەندقی ھاتیە دیتن و جیھان ب وێنێن خوە ھەژاندی، پەیامەكە ژبۆ دانەنیاسیینا گەلێ كورد و ئازارێن وان ب جیھانێ.

ئەڤرو سەعەت 5ی ئێڤاری بوو، ل زانكویا دھوك ھولا كونفرانسان بۆ ماوێ 90 خولەكان فلمێ (the little refuge feature)، ژ دەرھێنانا (بەتین قوبادی). ھاتە پیشاندان و من چانسێ بەرێخوەدانا وی فلمی ھەبوو، ھەر چەندە گەلەك زمان تێكەلی فلمی ببون و بتنێ وەرگێران ب زمانێ ئنگلیزی بوو، لێ تێرا ھندێ ھەبوو كو ئەز گەلەكێ ژێ تێبگەھم و فلم من دگەل خوە ببەت.

فلم ل سەر ئایلانی بوو، ئەو زارۆكێ كوردێ ژ كوبانێ دگەل دەیبابێن خوە برێكا قەچاخ ڤییاین كوچبەری وەلاتێن رۆژئاڤا ببن، دەما داعشا تیرورستی ب سەر دەڤەرێن وان دا گرتی. دگەل دەستپێكرنا فلمی ژی مە تەرمێ وی ل بەر كنارێ دەریایێ دیت و لێ دەرھێنەری ب رێكا وی ڤییا ئێك ژ كێشەیێن جیھان گەلەك ل سەر رادوەستیت پیشان بدەت، ئەو ژی كوچبەرییە كو ئێك ژ كێشەیێن ھەرە مەزنێن جیھانێ یە و ژوان ژی(كوچبەری، ژینگەھـ، یەكسانی، مافێ مرۆڤی).

ئێ بوچی بتنێ ل دھوكێ؟!

 عبدالرحمن بامەرنی

ئەڤرو سپێدێ ب ترومبێلا خوە ئەز یێ ل دویڤ پانزینا ئەرزان گەریام و شێڤدی كەسەكی گوتە من، ل پانزینخانا بەرامبەری تەناھیێ دێ سوبەھی پانزینا ئەرزان ھێتە بلاڤكرن و سپێدێ پشتی تشێت خارنەكا زوی، من بەرێخوەدا دەرڤەی دھوكێ و بۆ رێكا تەناھیێ و من دیت ل وێ پانزینخانێ بلاڤ ناكەن و من گوتە خوە ئەز ھەر یێ ھاتیم، من رێكا خوە بۆ سێمێلێ گرت و ھەر پانزینخانا ئەز د گەھشتمێ و بھایێن وان بڤی رەنگی بوون دناڤبەرا (890، 875، 850) و باش بوو نزانم چاوان چاڤێ من ب پانزینخانەیەكێ كەفت و بھایێ لیترێ بتنێ 820 دینار بوون، ھەر وەكو ئەز ب سەر تشتەكێ مەزن ھەلبوویم و من ئیشارەتێن ترومبێلێ ھەلكرن و چوومە دوێ پانزینخانێ ڤە و من ترومبێلا خوە ژ پانزینێ فول كر.

ئەڤا ل سەری ئاخفتنا ھەڤالەكێ من یێ دەوامێ بوو، سپێدێ ئەم ل سەر گرانی و ئەرزانییا بھایێ لیترا پانزینێ د ئاخفتین و دەما من گوتیێ ئەگەر شوونا تو ھندە ل پانزینخانا بگەری، ما باشتر نەبوو، ھەما ھەر ژ دەستپێكێ تە ب گرانی داگرتبایە؟ ئەڤا من پرسیاركری من لدویڤ ترومبێلا خوە و سەرفكرنا پانزینێ بەحسدكر، لێ وی گوت: ترومبێلا من كێم سەرف دكەت و رەنگە لیترەك بۆ دوو لیتران زێدەتركێ نەچبن.

كی بەرپرسە ژ نڤیسین و بەلگەكرنا شورەشێ؟!!

عبدالرحمن بامەرنی

ئەڤرو ئاھەنگا ئیمزاكرنا پەرتووكا (ل ژێر سیبەرا چیا) یا نڤیسەر رزگار كێستەی بوو و تێدا نڤیسەر و ئەدەب دوست و ل ھەردوو رێزێن ئێكێ، كو ل سەر كورسییان نڤیسی بوو تایبەت، بتنێ پێشمەرگێن كەڤن، پلەدارێن سەربازی و بەرپرسان مافێ روونشتنێ ل سەر ھەبوو.

كی ل كیرێ ب روونیت، ئەڤە بابەتێ من نینە و یا من ژ ڤێ ئاھەنگێ تێبینی كری، نڤیسەرێ پەرتووكێ كو دناڤ شورەشێدا وەك پێشمەرگەیەك ژیایە، ب دلسوزییا خوە و وەك ئەركەك، كو ھەم نڤیسەرە و دەستێ نڤیسینێ ھەیە و ھەم ژی بەشداری دەھان داستانان بوویە، رابوویە ب نڤیسین و بەلگەكرنا شورەشێ، وەك ئەو دناڤدا ژیایی و دیتی، كو ئەڤە بەرگێ دوویێ بوو ژ پەرتووكا وی و پرۆژێن وی یێن داھاتی دڤی دەربارەیدا كو بەحسكرین، جھێ دەست خوشیێ بوون.

دا ل بابەتێ خوە بزڤرم، بەرییا چەند سالان خوێندكارەكێ زانكویێ ژمن خاست، كا چ پەرتووك ل سەر شورەشێن كوردی ھەنە، ژبەركو ڤەكولینا وی ل سەر شورەشێن كوردییە؟! راستی بیت چ پەرتووك نەبوون، من گەلەك جاران ژی ھزركریە ئایا شورەشێن كوردی ھندە د شەرمینوك بوون، بوویە كەس ل سەر نا نڤیسیت؟ ئەڤێن دناڤ شورەشێدا ب لاوازی ب ئەركێ خوە رابووینە و وان بخوە پێنەخوشە راستیێن تەحل بھێنە ئاشكەراكرن؟ پێشمەرگەیێ نوكە ھێشتا یێ تا ئەڤرو دژیانێدا مای، ھەست دكەت ئەڤا بۆ وی ھاتیە كرن بەسی وییە و پێشمەرگاتی نەما و شورەش نەما، ئێدی بەرناكەڤیت بەحس لێ بھێتە كرنێ؟!! ئەڤە و سەدان پرسیارێن دی یێن بێ بەرسڤ د سەرێ مندا دروست دبن، تو بێژی سەركردایەتییا كوردی بخوە ئەنقەست نەڤێت ڤان شورەشان بەلگە بكەت، ژبەركو رولێ كاراكتەرێن وێ ھاتیە بەرزەكرن و ئەو بخوە گەھشتبنە دامێ و نەڤێن چ دەرگەھان ل سەر خوە ڤەكەن؟ بلا بەرسڤا ڤێ ژی ژنك من نەبیت، ژبەركو ئەڤە ژی بابەتێ من نینە..!

سیاسەتا مشككرنێ

 عبدالرحمن بامەرنی

من نەگوت سیاسەتا مژویلكرنێ، ژبەركو دڤێت ئێدی راستە راست رەخنێن خوە بگرین و بێژینە رەنگێ رەش رەشە و بێژینە رەنگێ سپی ژی، رەنگێ سپی. ئەگەر مە شییا ل سەر ڤان ھەردوو خالان بتنێ راوەستین، ئێدی حكومەت ژی سیاسەتا مشككرنێ دگەل مە ناكەت و دێ لدویڤ داخوازیێن خەلكێ خوەھێت.

رەنگە ھەبن بێژن ما حكومەت زێدەتر دشێت چ بكەت؟ بتنێ بۆ وان دبێژم، حكومەت دشێت خواندنێ باشتر لێكەت، دەما رێڤەبەری ل سەر بنەمایێ ئینتیمائا وییا حزبی نەكەتە رێڤەبەر و قوتابخانەكێ ھەمیێ پەك بێخیت! حكومەت دشێت ل سەر چاڤدێرییا بازرگانی ب شدینیت و دیڤچوونا بھایێ تشتان بكەت و سەرپێچككەران بینتە بەرامبەری دادگەھێ ژبۆ لێپێچینێ! حكومەت دشێت ل سەر بھایێن پانزینێ راوەستیت، نە پانزینخانەكێ تانكەرەكێ پانزینا ئەرزان بۆ بھێت و نیڤێ ژێ ب فروشیت و نیڤا دی ب دزیكیڤە ب فروشیتە پانزینخانەكا دی! حكومەت دشێت چاڤدێرییا دەرمانخانان بكەت، چاڤدێرییا كومەلگەھێن نوژداری بكەت، ئەڤێن یارییان ب ژیان و تەندروستییا خەلكی دكەن!

كەفتنا (كەوسەر شەوكەت)ێ مەزانی و دا نھێنییا رابوونا وێ بزانین؟!!

 عبدالرحمن بامەرنی

كەفتن نە تشتەكێ سەیرە و ھەمی مرۆڤ دكەڤن، زارۆك دكەڤن و سنێلە دكەڤن و گەنج دكەڤن و مەزن دكەڤن و خوە سەروك ژی دكەڤن، ئەوێ نە كەڤیت بتنێ خودێ یە و ئھا من دڤێت دڤی تێكستیدا، نھێنییا كەفتن و رابوونا (كەوسەر شەوكەت)ێ ببینم.

دڤی تێكستیدا كو لبنێ گوتارێ دێ (تێكستا وێ یا بێ ناڤ) ھەمیێ دانم، مە كەفتنا وێ زانی و لێ دوبارە نھێنییا رابوونا وێ د چ دابوو، كو ئێدی ئەو جارەك دی نەكەڤیتە ڤە؟!! ئەڤە ئەوە یا ل دەستپێكا تێكستێ خوە، كەوسەر مە یێ خواندەڤان دگەل خوە دبەت، ئەوا دبێژنێ جوانییا تێكستی، جوانیا نڤیسینێ، دەما دبێژیت: " دەمێ کەڤتی، پازدە سال دەرباز نەکربوون، د وێ کەڤتنێدا ڕۆحا وێ شکەست بوو، ھەر چەندە ئەو کەفتن ژ چو ئاڤاھییێن بلند نەبوو، لێ شکەستنەکا دۆمدرێژ ل دووڤ خوە ھێلا!". نڤیسەر دڤی پەرەگرافیدا مە ل بابەتەكی ب ئاگەھـ دئینیت، ئەو ژی دڤێت ھەمی تشتەكی خالەكا دەستپێكی ھەبن، دڤێت ئەگەرەك بۆ بەرخوەدانێ ھەبیت، من بەحسا بەرخوەدانا دەروونییە و ئەڤە ئێكەمین بەرخوەدانە مرۆڤ دگەل خوەدا بكەت، تا مرۆڤ خوە یێ مرۆڤ نەبینیت و مرۆڤ دخوە نەگەھیت و مرۆڤ خوە پێناسە نەكەت، مرۆڤ نەشێت د كەسێن دی بگەھیت و كەوسەرێ ھەر چەندە ئەگەر ل وی دەمی تەمەنێ وێ یێ ھندێ نەبیت، د 15 سالیێ دا ئەو ھزر لدەف نە جەمیابن، كو ڤێ لێگەریانێ بكەت، لێ ھندەك دی ئەڤ بەرگەریانە بۆ كریە و ئێكەم كەسێن لدەف گێراندین ژی دا ب نەخوشییا وێ بكەڤن و وێ چارەسەر بكەن، نوژدار بوون.